Saç Dökülmesi Nasıl Önlenir?

Ortak yazar: Chris M. Matsko, MD

Bu Makalede:Saçına Zarar Vermekten KaçınmakSaçına Sürekli Bakım YapmakSağlıklı Saçlar İçin Doğru BeslenmekSaç Dökülmesi İçin Tıbbi Yardım Aramak45 Referans

Saç dökülmesinin birçok muhtemel sebebi vardır. Bunlara beslenme biçimi, mineral eksikliği, ilaçlar, ciddi düzeyde stres ya da hastalık, kirlilik ve genetik yapın dâhildir. İnsan nüfusunun üçte biri saç dökülmesi sorunu yaşamaktadır ve bu üçte birin binlercesi kadındır.[1] Saç dökülmesi genetik yapında varsa ya da elinde olmayan sebeplerden ötürü saç dökülmesi yaşıyorsan bunu önlemenin garanti bir yolu yoktur. Ancak saçını en iyi durumda tutmak için onunla gerektiği kadar ilgilenerek elinden gelenin en iyisini yapabilirsin.

1
Saçına Zarar Vermekten Kaçınmak

  1. 1
    Saç kurutma makinesi kullanımını sınırla. Isı, saç proteinlerini güçsüzleştirir. Saçın sürekli ısınması ve kurutulması saç tellerinin güçsüzleşip kırılmasına, dolayısıyla da saç dökülmesine neden olabilir. Aksi takdirde saç dökülmesi sorunu ortaya çıkmayabilirdi.[2] Saçının kendiliğinden kuruması, onun için en iyisidir. Öyleyse saç kurutma makinesi kullanma ve saçlarının kendi kendine kurumasını sağla.
    • Saçına ısı veren diğer cihazlar arasında saç maşası, elektrikli saç fırçası ve saç düzleştirici sayılabilir ve bunlar da saçına aynı şekilde zarar verir.
    • Isıtıcılı aletler kullanıyorsan dikkatli ol çünkü sürekli yanan saç derisi, saç köklerine kalıcı hasar verebilir![3]
  2. 2
    Perma yaptırmaktan kaçın. Perma kimyasal düzleştirme ya da kimyasal saç kıvırma işlemine denir. Bu işlemler saçına zarar verebilir. Özellikle saçının iç bağlarını kırar, sonra yeniden şekillendirerek saçını düzleştirir veya kıvırır. Bu işlem saçını güçsüzleştirir; cansız, kuru ve kırılgan hâle getirir.[4] Aşırı kurutma işlemi ve kırılan saçlar zaman içinde saç dökülmesine sebep olur.
  3. 3
    Boya ve kimyasal ürünler kullanmayı bırak. Saçı renklendiren kimyasalları sık kullanmak, saçın ciddi zarar görmesi riskini artırır. En fazla dört ila altı haftada bir saçını boya. Saçın ağarmaya başladığında saçını boyamaktansa renginin griye dönmesine izin vermen saçın için yapacağın en iyi şey olur.
  4. 4
    Saçını ağartma. Kimyasallar, saçını ağartırken üst deriye nüfuz eder ve bu, saçına doğal rengini veren maddeyi yok eder. Bunu yaparak saçının yapısını değiştirmiş olursun ve saçın zarar görmeye daha elverişli olur. Saçını güçsüzleştirirsin. Ağartma ile birlikte yapılan fön ve saç şekillendirme işlemi saçına tam anlamıyla zarar verebilir.[5]
  5. 5
    Saçını çok sıkı bağlama. Bazı saç şekillerinde saçını sıkı bağlaman gerekir, her gün kullanıldığında saç lastikleri ve tokalar saç dökülmesine sebep olabilir. Örneğin sıkı bağlanmış atkuyruğu, sıkı örülmüş örgüler, Afrika örgüsü (cornrows) ve saç örgüleri her gün yapıldığında önemli düzeyde saç dökülmesine yol açabilir.[6] Saçı sıkıca bigudiye, özellikle de ısıtılmış bigudiye sarmak daha fazla saç dökülmesine sebep olabilir.[7]
    • Saçı çok sıkı bağlamaktan kaynaklanan saç dökülmesi tıpta "traksiyon alopesi" olarak adlandırılır. Saç dökülmesinin sebebi bu olduğu için bu durum tamamen önlenebilir![8]

2
Saçına Sürekli Bakım Yapmak

  1. 1
    Saçını hafif bir şampuanla yıka. Saç yıkamak saçının ve saç derisinin temiz olmasını sağlayarak (saç dökülmesine sebep olabilecek enfeksiyonları önleyerek) saç dökülmesini önlemeye yardımcı olur. Saçını her gün yıkamamalısın çünkü şampuan saçındaki doğal yağların gitmesine sebep olabilir. En fazla iki günde bir yıkamaya çalış. Hafif bir şampuan kullandığında temiz saç, kirli saça kıyasla daha hacimli görünecektir. Kirli olduğunda saç, temiz saça kıyasla yağlı ve hacimsiz görünür.[9]
  2. 2
    Saç tipine uygun bir şampuan seç. İyi bir şampuan, sağlıklı saçlara sahip olmana gerçekten yardım edebilir. Öyleyse saç tipine uygun şampuanı bulmak için biraz zaman ayır.[10] Saçının ince mi, kuru mu, yağlı mı ya da normal mi olduğunu düşün ve hangi şampuanın sana uyduğunu anlamak için birkaç farklı seçeneği dene. Saçın kepekliyse ya da saçını boyuyorsan buna uygun bir şampuan seç.[11]
    • Saçın hacimli görünmesini sağlayan protein ile güçlendirilmiş şampuanlar ve saç kremleri saçı geçici olarak yumuşatır ve kalınlaştırır. Çünkü bunlar saç gövdesindeki boşlukları doldurur ancak zarar görmüş saçı onarmaz.[12]
  3. 3
    Hafif bir şampuan bulmak için içindekiler bölümüne bak. Hafif bir şampuan kullanarak sağlıklı saç derisini ve saçını koruyabilirsin. Şampuanın içindekilere bakmak, onun hafif bir şampuan olup olmadığını anlamada sana yardımcı olur. Sülfat, paraben ve/veya sülfonat içeren hiçbir şampuanı kullanma. Sudan sonra bakacağın ilk şey İzetionat ya da Glukozit içerip içermediği olsun.[13]
    • Hafif şampuanların içinde bulunan ortak bileşenler sülfosüksinatlar, sultainler ve amfo asetatlardır.
    • Silikonlar, polikuaterniyumlar ve “guar” şampuanların içindeki iyi bileşenlerden sayılabilir.[14]
  4. 4
    Kaliteli bir saç fırçası kullan. Saçını tarama şeklin, saçını büyük ölçüde etkileyebilir. Doğal liflerden yapılmış yumuşak bir saç fırçası kullan ve yukarıdan aşağı doğru tarama, alttan dışa doğru tara.[15] Saçını tararken olabildiğince nazik ol ve saçını çok sert şekilde çekme.
    • Saçın ıslakken saç fırçası kullanmaktan kaçın, bunun yerine tarak kullan.[16]
  5. 5
    Saç derisine masaj yapmayı dene. Besleyici bir yağ ile (Hindistan cevizi, biberiye, lavanta ya da badem yağı gibi) [17] saç derisine yapılan masaj, saç derisinin yüzeyine ve saç köklerine gelen kanın akışını hızlandırır. Saç derisini ovarak masaj yapmak deriyi ısıtır ve oradaki dolaşımı artırır. Yani saç köklerindeki hücreler yeterince beslenir ve sonuç olarak saçın büyüme potansiyeli artar.[18]
    • Saç derisine yapılan masaj senin de rahatlamanı sağlar, bu rahatlama tüm bedensel fonksiyonlarını etkiler.[19]
  6. 6
    Saçının seyrekleştiği konusunda endişelerin varsa bunu test et. Saç dökülmesi sorunun olsa da olmasa da "saç çekme testi" adı verilen testi yapabilirsin. Bir tutam, yaklaşık 20-30 saç teli, saçı al ve başparmak ve işaret parmağı yardımıyla saçı tut. Yavaşça ama sertçe çek. Aynı anda altıdan fazla saç teli geldiyse saç dökülme sorunun olabilir.[20].
    • Bu, kanıtlanmış bir test değildir. Dolayısıyla saçının normalden fazla döküldüğünü düşünüyorsan doktora ya da bir trikoloji uzmanına görün. Her gün doğal olarak çok sayıda saçın döküldüğünü unutma.

3
Sağlıklı Saçlar İçin Doğru Beslenmek

  1. 1
    Sağlıklı ve dengeli bir beslenme biçimini benimse. Saç dökülmesini önlemede beslenme konusundaki müdahaleler seni, saçlarını ve saç derini sağlıklı tutmak için basit sağduyu ile yapılan yaklaşımlardır. Sağlıklı olmayan bir vücut ile karşılaştırıldığında sağlıklı bir vücutta sağlıklı saçlar olma ihtimali daha yüksektir. Sebzeler ve meyvelerle donatılmış sağlıklı bir beslenme biçimiyle saç dökülmesinin yavaşlatılması mümkündür.[21] Özellikle sağlıklı bir saça sahip olmak ve saç dökülmesini önlemek için yardımcı olabilecek bazı vitaminler ve mineraller vardır (aşağıdaki adımlarda listelenmiştir).
  2. 2
    Bol miktarda demir tüket. Demir, önemli bir mineraldir ve hayvansal gıda kaynaklarında hem demir veya bitkisel kaynaklarda hem olmayan demir olarak bilinir. Vücutta az miktarda demir bulunması kansızlığa yol açabilir. Bu da besinlerin saç köklerine iletimini aksatarak potansiyel olarak saç dökülmesi riskini artırır.[22] Bunu önlemek için demir açısından zengin yiyeceklerin beslenme biçiminde düzenli olarak bulunduğundan emin ol.
    • Kırmızı et, tavuk eti ve balık, demir açısından zengindir.
    • Brokoli, ıspanak ve lahana gibi yeşil sebzeler de demir açısından zengindir.
  3. 3
    Yeterince protein al. Protein güçlü saçlar için gereklidir. Protein eksikliği saçların kurumasına ve güçsüzleşmesine ve sonuçta saç dökülmesine sebep olabilir.[23] Yeterli miktarda protein alımı, saçı güçlendiren amino asitleri sağlamada yardımcı olabilir. Protein genellikle şampuanlarda vardır ama yeterince tükettiğinde beslenmenden alacağın protein sayesinde saçın iyileşir ve saç dökülmesi önlenir.
    • Deniz ürünleri, kümes hayvanları eti, süt, peynir, yoğurt, yumurta, fasulye, domuz filetosu, soya, sığır eti ve protein barları yiyerek protein al.[24]
    • Vegan olanlar, süt ürünleri tüketmeyenler ve diğerleri tempeh, tofu, tam buğday unlu ekmek, fıstık ezmesi, siyah pirinç, mercimek, kinoa, sert kabuklu yemişler, seitan, fasulye ve brokoli yiyerek hayvansal olmayan ürünlerden iyi düzeyde protein alabilir.[25]
  4. 4
    C vitamini al. İçinde C vitamini bulunan yiyecekler demirin iyi bir şekilde emilmesini sağlar. Dolayısıyla iyi düzeyde demir alabilmek için demir açısından zengin ürünleri, C vitamini açısından zengin ürünlerle birlikte tüketmeye çalış. C vitamini ayrıca kolajen üretimini de artırır. Bu da kıl gövdesini besleyen kılcal damarları güçlendirir.[26] İyi C vitamini kaynaklarına şunlar dâhildir:
    • Turunçgiller, lahana, brokoli, Brüksel lahanası, fırınlanmış patates ve domates C vitamini açısından zengindir.[27]
    • Yaban mersini, böğürtlen ve çilek de C vitamini açısından iyi kaynaklardır.
  5. 5
    Yeterli düzeyde Omega-3 yağ asidi aldığından emin ol. Bu yağ asitleri saçın sağlıklı kalmasını sağlarken kurumasını ve kırılmasını önlemede yardımcı olur.[28] Saç derisindeki hücrelerde bulunurlar, ayrıca saçının ve saç derinin kurumasını önlemede yardımcı olurlar. Bunlar vücudunda üretilmeyen önemli yağlardır ve bunları ancak gıdalarla alabilirsin.[29]
    • Omega-3 açısından zengin ton balığı, somon ve uskumru gibi derin deniz balıklarını beslenmene dâhil et.
    • Bu yağ asitlerini tohumlardan ve sert kabuklu yemişlerden de, özellikle de keten tohumu, kabak çekirdeği ve ceviz gibi, alabilirsin.
  6. 6
    Biyotin açısından zengin gıdalar ye. Biyotin, suda çözünebilen bir B vitaminidir. Saçın için özellikle önemlidir çünkü eksikliğinde saçın kolayca kırılabilir ve saç dökülmesi artabilir.[30] Biyotin açısından zengin gıdalar arasında tam tahıllar, karaciğer, yumurta beyazı, soya unu, ceviz ve maya sayılabilir.
    • Tam tahıllar çinko açısından da zengindir. Çinko eksikliği saçın kurumasına, saç derisinin kaşınmasına ve saç dökülmesine sebep olabilir.[31]
  7. 7
    Takviye almayı düşün. İlk olarak bir doktorla konuş. Her durumda saç dökülmesini önlemek için takviye kullanmayı düşünebilirsin. Araştıracağın takviye türleri biyotin, inositol, demir, C vitamini ve cüce palmiye (saw palmetto) olmalıdır.[32] Bunların saç dökülmesini önlediği kanıtlanmamıştır ama bildirilen bazı kanıtlara göre işe yaradıkları belirtilmiştir.
  8. 8
    Neyi yememen gerektiğinin bilincinde ol. Neyi yemen gerektiğini bilmek kadar neyi yememen gerektiğini bilmek de önemlidir. Sağlıklı ve dengeli bir beslenme biçiminin temel kuralları her zaman geçerlidir ama saç dökülmesine neden olabilecek birkaç şey vardır. Yapay tatlandırıcılar ve aspartam saçın incelmesinin ve saç dökülmesinin bir sebebi olarak gösterilmektedir. Gıda katkı maddeleri de saç üzerinde olumsuz etki yapar.[33]
    • Çiğ yumurta beyazı biyotini bağlayıcı bir madde içerir ve bu madde biyotinin emilimini önler.[34]
  9. 9
    Yeterince kalori aldığından emin ol. Düşük kalorili bir beslenme biçimi, geçici saç dökülmesine sebep olabilir. Vücudun saçın uzamasını ve sağlıklı kalmasını sağlamak için minerallere ve vitaminlere (yukarıda listelenenler gibi) ihtiyaç duyar. Gıda alımını azaltmak, bu önemli besin maddelerinin yok olmasına sebep olabilir. Ayrıca kalori alımını önemli düzeyde azaltmak, büyük ölçüde strese, dolayısıyla da saçının uzamasının durmasına ya da dinlenme ve uyku fazına geçmesine yol açabilir.[35][36] Şok diyetlerin uygulandığı beslenme biçimlerinden kaçın, aksi takdirde kilo verirken dökülmüş saçlarla karşılaşabilirsin.

4
Saç Dökülmesi İçin Tıbbi Yardım Aramak

  1. 1
    Ne zaman doktora gitmen gerektiğinin bilincinde ol. Saç dökülmesinin daha ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabileceğini düşündüğünde en kısa sürede doktora gitmen önemli. Anormal düzeyde saç dökülmesi yaşıyorsan ya da onlu veya yirmili yaşlar gibi erken bir yaşta hızlı saç dökülmesi yaşıyorsan doktora görün. Dikkat edilmesi gereken diğer belirtiler şunlardır:
    • Saç dökülmesiyle birlikte acı ve kaşıntı ya da kızarık, pullu saç derisi.
    • Sakalında ya da kaşında kellik olması.
    • Kadınsan ve erkeklerin yaşadığı türden bir kellik gözlemliyorsan, yüzünde ve vücudunda anormal saç uzaması varsa ya da âdet döngün düzensizleştiyse saç dökülmesine sebep olan altta yatan hormonsal bir hastalık olabilir.
    • Kilo alma, sürekli yorgun hissetme, kaslarda kuvvetsizlik ya da soğuğa karşı intolerans.
  2. 2
    Doktor randevun için hazırlan. Randevuya gitmeden önce kendinde gözlemlediğin belirtiler hakkında düşünmen iyi olacaktır. Böylelikle bunları doktora daha net bir şekilde anlatabilirsin. İlk ne zaman saç dökülmesi yaşadığını ve bunun ara sıra mı yoksa sürekli mi olduğunu düşün.[37] Aynı zamanda kendine şunları da sor:
    • Saç uzamasında gerileme, saç kırılması ya da saç dökülmesi fark ettin mi?
    • Birinci dereceden yakınlarda saç dökülmesi sorunu yaşayan var mı?
    • Herhangi bir ilaç veya takviye kullanıyor musun?[38]
  3. 3
    Erkekler için uygun olan tedavilerin farkında ol. Kalıtsal kellik saç dökülmesinin en yaygın sebebidir. Erkeklerde alın bölgesi genelde "M" şekline benzer bir şekil alarak açılır. Bu bir hastalık değildir, genetik bir durumdur ve doktorun reçete edebileceği ilaçlar vardır.[39] En yaygın kullanılan iki ilaç şunlardır:
    • Minoksidil (Rogaine) saç köklerini canlandırmak için saç derisine uygulanan topikal bir solüsyondur. %2’lik ve %5’lik solüsyon şeklinde mevcuttur ve günde bir kere uygulanır.
    • Finasterid (Propecia, Proscar) testosteronun kellikle ilişkilendirilen bir türünün üretimini engelleyen bir haptır.[40] Doğurganlık yaşındaki kadınlar kırılmış ya da açılmış tabletlere dokunmamalıdır.
  4. 4
    Kadınlar için uygun olan tedavilerin farkında ol. Kadınların üçte biri saç dökülmesi sorunu yaşamaktadır. Menopoz dönemindeki kadınların üçte ikisi kadar bir çoğunluk saçta seyrekleşme veya kelleşme sorunu yaşamaktadır. Kadınlarda nadiren alın bölgesi açılır ama alın bölgesindeki seyrekleşme, başın üst kısmında saç seyrekleşmesinin arttığı bir hâl alır.[41] Kadınlarda görülen saç dökülmesi için yaygın olarak kullanılan bazı ilaçlar şunlardır:
    • Minoksidil (Rogaine) bölgesel olarak, saç derisine masaj yapılarak uygulanır. Minoksidil ağızdan alındığında anne sütüyle vücuttan atılır, dolayısıyla emzirme döneminde kullanılmamalıdır.
    • Antiandrojenler çok nadir reçete edilen, reseptör engelleyici ilaçlardır.
    • Özellikle vejetaryen olan bazı kadınlar, kansızlık geçmişi bulunan ya da âdet döneminde aşırı düzeyde kanama yaşayan kadınlar için demir takviyeleri reçete edilir.[42]

İpuçları

  • Saçının güneş ışığına aşırı maruz kalmasından kaçın.
  • Saç şekillendirme jelleri ve benzer ürünleri kullanmaktan kaçın. Çünkü bunlar saç dökülmesini, saç kırılmasını ve günlük bazda saçın yıpranmasını artırır.
  • Hafif şampuanları ve saç kremlerini tercih et. Bunlar saçın için daha yumuşaktır ve saçının genel durumunu daha iyi bir hâle getirir. Aynı zamanda özellikle deodorant içeren sert sabunları kullanma çünkü bunlar saç derisine zarar verir.
  • Çölyak hastalığı saç dökülmesine sebep olabilir, eğer bu konuda bir endişen varsa doktora görün.
  • Hastalıklar (tiroit hastalığı gibi) ve antibiyotik kullanımı saç dökülmesine sebep olabilir. Dolayısıyla sağlığını korursan bunların saçına yaptığı etkileri önleyebilirsin.
  • İnsanlar günde 100 saç teli döker.[43] Aslında saçların çoğu sen duş alana, küvette yıkanana kadar dökülmez. Normalden fazla saç dökülmesi yaşıyorsan, henüz seyrekleşmeler görülmese bile, bu endişelenmen için bir sebep olabilir.
  • Saçını açık bırakarak uyumaktansa gevşek şekilde örüp uyumak daha iyi olur. Bu sayede uyku esnasında kıpırdayıp dönerken daha az saç dökülür.
  • Hamileysen ve doğum sonrası saç dökülmesi yaşıyorsan paniğe kapılma. Hamilelik sonucu oluşan saç dökülmesi korkutucu olabilir ama bu durum hamilelikle birlikte saç kaliteni ve hatta gürlüğünü değiştiren hormonal değişiklerin doğal bir sonucudur. Saç dökülmesi, hormon seviyelerinin eski hâline dönmeye başladığının işaretidir.[44] Doğum sonrası oluşan saç dökülmesinden sonra saçlar genellikle birkaç ay içinde yeniden çıkar.[45]
  • Yatmadan önce saç derine biraz yağ sür. Uyandığında uygun bir şampuanla saçını yıkayabilirsin. Bu, saç derinde saçların uzamasına destek olacaktır, ayrıca saçını daha da kuvvetlendirecektir.

Uyarılar

  • Saç dökülmesi bir hastalığın ya da senin sağlıksız olduğunun işareti olabilir. Özellikle de sağlıksız besleniyorsan, bastırılmış bağışıklık sistemin ya da genel bir rahatsızlığın varsa ve saç dökülmesi ile ilgili endişeleniyorsan bir doktora görün.

Referans

  1. Andrew Jose, Love Your Hair, p. 120, (2002), ISBN 0-00-711900-3
  2. Dr Margaret Stearn, Embarrassing medical problems, p. 23, (2001), ISBN 1-57826-067-1
  3. Dr Margaret Stearn, Embarrassing medical problems, p. 23, (2001), ISBN 1-57826-067-1
  4. http://www.webmd.com/beauty/hair-repair/8-ways-youre-damaging-your-hair?page=2
  5. http://www.webmd.com/beauty/hair-repair/8-ways-youre-damaging-your-hair?page=2
  6. Dr Margaret Stearn, Embarrassing medical problems, p. 23, (2001), ISBN 1-57826-067-1
  7. Dr Margaret Stearn, Embarrassing medical problems, p. 23, (2001), ISBN 1-57826-067-1
  8. Andrew Jose, Love Your Hair, p. 122, (2002), ISBN 0-00-711900-3
  9. Dr Margaret Stearn, Embarrassing medical problems, p. 25, (2001), ISBN 1-57826-067-1
göster dahası... (36)

Makale Bilgisi

Chris M. Matsko, MD bu makalenin ortak yazarıdır. Dr. Chris Matsko Pensilvanya’da emekli bir Doktor’dur. Doktorluk derecesini 2007 yılında Temple Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden almıştır.

Kategoriler: Kişisel Bakım ve Stil

Diğer dillerde:

English: Prevent Hair Loss, Español: prevenir la caída del cabello, Deutsch: Haarausfall vorbeugen, Português: Prevenir a Queda de Cabelos, Nederlands: Haaruitval voorkomen, Français: prévenir la chute des cheveux, Italiano: Prevenire la Caduta dei Capelli, Русский: предотвратить выпадение волос, 中文: 防止脱发, Čeština: Jak zabránit padání vlasů, Bahasa Indonesia: Mencegah Kerontokan Rambut, 日本語: 抜け毛を防ぐ, العربية: منع تساقط الشعر, हिन्दी: बालों का झड़ना रोकें, ไทย: ป้องกันปัญหาผมร่วง, Tiếng Việt: Ngăn ngừa Rụng Tóc, 한국어: 탈모를 예방하는 방법

Bu sayfaya 1.075 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?