İvme, hızdaki değişimi tanımlayan, hem süratteki hem de yöndeki değişmeyi ifade eden bir niceliktir. Bir nesnenin belirli bir süre boyunca yapmış olduğu ortalama hızı belirlemek için ortalama ivmeyi bulabilirsin. Çoğu insanın sıklıkla hesapladığı bir şey olmadığı için ivme problemleri biraz alışılmadık gelebilir, ancak doğru yaklaşımla bu problemleri kısa sürede çözebilirsin.

Kısım 1 / 2:
Ortalama İvmeyi Hesaplama

  1. 1
    İvmeyi anla. İvme, bir şeyin ne kadar çabuk hızlandığını veya yavaşladığını ifade eder.[1] Matematik ders kitabın bunu "zaman içinde hızdaki değişim" olarak tanımlasa da, tanımı gerçekten de bu kadar basit.[2] İvme ayrıca bir şeyin hareket ettiği yönü de ifade eder ve bunu yazılı bir açıklama veya matematiğin bir parçası olarak düşünebilirsin:
    • Genellikle, bir nesne "sağa", "yukarı" veya "ileri" ivmeleniyorsa bu, pozitif (+) sayı olarak yazılır.
    • Eğer bir nesne sola, aşağı veya geri ivmeleniyorsa ivme için negatif (-) bir sayı kullan.
  2. 2
    Tanımı bir formül şeklinde yaz. Yukarıda da bahsedildiği gibi ivme, hızdaki değişimin zamandaki değişime oranıdır.[3] Bunu matematik formülü olarak yazmanın iki yolu vardır:
    • aort = Δv/Δt (Δ sembolü veya "delta" yalnızca "değişim" ifade eder.)
    • aort = (vs - vi)/(ts - ti) Bu denklemde, vs nihai veya son hızı, vi ilk veya başlangıç hızı belirtir.
  3. 3
    Nesnenin ilk ve son hızını bul. Örneğin, bir araba park halinden sağa 500 metre/saniye hızla hareket ederse ilk hız 0 m/sn ve son hızı sağa doğru 500 m/sn'dir.[4]
    • Şu andan itibaren, sağa doğru hareketi tanımlamak için pozitif sayılar kullanacağız, böylece her seferinde yönü belirtmemiz gerekmeyecek.
    • Araba başlangıçta ileri ve en sonda geriye doğru gitmişse son hızı negatif bir sayı olarak yazdığından emin ol.
  4. 4
    Zaman içindeki değişikliği not et. Örneğin, arabanın son hıza ulaşması 10 saniye sürebilir. Problem aksini söylemedikçe, bu genellikle ts = 10 saniye ve ti = 0 saniye anlamına gelir.[5]
    • Hızlarının ve sürelerinin tutarlı birimlerle yazıldığından emin ol. Örneğin hızın kilometre bölü saat olarak yazılıyorsa zaman da saat cinsinden yazılmalıdır.
  5. 5
    Bu sayıları kullanarak ortalama ivmeyi bul. Ortalama ivmeyi bulmak için hızları ve zamanı formüldeki yerlerine koy. Örneğimizde:
    • aort = (500 m/sn - 0 m/sn)/(10sn - 0sn)
    • aort = (500 m/sn)/(10 sn)
    • aort = 50 m/sn/sn. Bu aynı zamanda şu şekilde de yazılabilir: 50 m/sn2.
  6. 6
    Sonucu anla. Ortalama ivme, ele aldığımız süre boyunca hızın ortalama olarak ne kadar çabuk değiştiğini ifade eder.[6] Yukarıdaki örnekte, araba sağa doğru ve her saniye ortalama 50 m/sn hızlanıyordu. En sonunda arabanın hem hızında hem de zamanda aynı oranda değişiklik olmuşsa da arabanın tam hareketine ait ayrıntıların değişebileceğini unutma:
    • Araba, 0 m/sn'de başlayabilir ve 500 m/sn'ye ulaşıncaya kadar 10 saniye boyunca sabit bir süratte hızlanabilir.
    • Araba, 0 m/sn'de başlayabilir, çabucak 900 m/sn'ye hızlanabilir ve ardından 10. saniyede 500 m/sn'ye yavaşlayabilir.
    • Araba 0 m/sn'de başlayabilir, 9 saniye hareketsiz kalabilir ve ardından 10. saniyede çok hızlı bir şekilde 500 m/sn'ye yükselebilir.
    Reklam

Kısım 2 / 2:
Pozitif ve Negatif İvmelenmeyi Anlama

  1. 1
    Pozitif ve negatif hızın ne anlama geldiğini bil. Hız daima bir yön belirtmesine rağmen, her defasında "yukarı" veya "kuzey" veya "duvara doğru" yazmak biraz yorucu olabilir. Bunun yerine, çoğu matematik problemi, nesnenin düz bir hat boyunca hareket ettiğini varsayacaktır. Bu hat üzerinde bir yöne hareket etmek pozitif (+) hız olarak ve diğer yöne hareket ise negatif (-) hız olarak tanımlanır.[7]
    • Örneğin, mavi bir tren doğuya doğru 500 m/sn hızla hareket ediyor. Kırmızı bir tren aynı hızla batıya doğru hareket ediyor, ancak trenler ters yönde hareket ettiği için kırmızı treni -500 m/sn hızla gidiyor olarak yazarız.
  2. 2
    + veya - işaretlerini belirlemek için ivme tanımını kullan. İvme, zaman içinde hızdaki değişimdir. İvmenin pozitif mi yoksa negatif mi yazılacağı konusunda kafan karıştıysa hızdaki değişikliği kontrol et ve sonuca bak:
    • vson - vilk = + veya - ?
  3. 3
    Her iki yöndeki hızlanmayı anla. Diyelim ki mavi bir tren ile kırmızı bir tren birbirinden 5 m/sn hızla uzaklaşıyor. Bu trenleri bir sayı doğrusu üzerinde, mavi treni sayı doğrusunun pozitif tarafında +5 m/sn hızla hareket ediyor ve kırmızı treni ise sayı doğrusunun negatif tarafında -5 m/sn hızla hareket ediyor olarak düşünebiliriz. Her iki tren de hareket ettiği yönde 2 m/sn daha fazla hıza ulaşana kadar hızlanmaya başlarsa her bir trenin pozitif ivmesi mi yoksa negatif ivmesi olur?[8] Hadi kontrol edelim:
    • Mavi tren pozitif tarafta hızlanıyor, dolayısıyla hızı +5 m/sn'den +7 m/s'ye artıyor. Son hızı eksi ilk hızı 7 - 5 = +2'dir. Hızdaki değişim pozitif olduğu için ivmedeki değişim de pozitif olur.
    • Kırmızı tren negatif tarafta hızlanıyor, dolayısıyla hızı -5 m/sn olarak başlıyor ancak -7 m/sn olarak sona eriyor. Son hızı eksi ilk hızı -7 - (-5) = -7 + 5 = -2 m/sn'dir. Hızdaki değişim negatif olduğu için ivme de negatiftir.
  4. 4
    Yavaşlamayı anla.[9] Diyelim ki bir uçak saatte 500 kilometre hızla yola çıkıyor, ancak daha sonra saatte 400 kilometreye yavaşlıyor. Uçak, pozitif veya ileri yönde hareket etmesine rağmen "ivmesi" negatiftir, çünkü öncekinden "daha az hızla ileri" yönde hareket etmektedir. Bunu, yukarıdaki örneklerde gösterildiği şekilde kontrol edebilirsin: 400 - 500 = -100, dolayısıyla ivme negatiftir.[10]
    • Bu sırada bir helikopter saatte -100 kilometre hızla hareket ediyorsa ve saatte -50 kilometre hıza ivmeleniyorsa bu helikopter pozitif ivmeye sahiptir. Değişiklik helikopterin yönünü tersine çevirmek için yeterli olmasa bile ivmenin pozitif olmasının nedeni, hızdaki değişimin pozitif yönde olmasıdır: -50 - (-100) = +50.
    Reklam

İpuçları

  • İvme ve hızın her ikisi de vektörel niceliklerdir, yani hareketin yönünü içerirler. Yön hakkında herhangi bir bilgi vermeyen kavramlara skaler nicelikler denir. Sürat, uzunluk ve bir sepetteki elmaların sayısı skaler niceliklerdir.[11]
Reklam

Bununla İlgili wikiHow'lar

Konuşacak Bir Şey Olmadığında Sohbet Nasıl BaşlatılırKonuşacak Bir Şey Olmadığında Sohbet Nasıl Başlatılır?
Hoşlanılan Kıza Nasıl Mesaj AtılırHoşlanılan Kıza Nasıl Mesaj Atılır?
Bir Kızla Sohbet Etmeye Nasıl BaşlanırBir Kızla Sohbet Etmeye Nasıl Başlanır?
Varyans Nasıl HesaplanırVaryans Nasıl Hesaplanır?
Hoşlanılan Kızla Nasıl KonuşulurHoşlanılan Kızla Nasıl Konuşulur?
Mililitre (mL) Gram'a (g) Nasıl DönüştürülürMililitre (mL) Gram'a (g) Nasıl Dönüştürülür?
Yüzde Artışı Nasıl HesaplanırYüzde Artışı Nasıl Hesaplanır?
İki Nokta Arasındaki Mesafe Nasıl Bulunurİki Nokta Arasındaki Mesafe Nasıl Bulunur?
Bir Doğrunun Denklemi Nasıl BulunurBir Doğrunun Denklemi Nasıl Bulunur?
Nasıl Havalı OlunurNasıl Havalı Olunur?
Standart Sapma Nasıl HesaplanırStandart Sapma Nasıl Hesaplanır?
Ses Nasıl Kalıcı Olarak KalınlaştırılırSes Nasıl Kalıcı Olarak Kalınlaştırılır?
Dikdörtgenler Prizmasının Hacmi Nasıl HesaplanırDikdörtgenler Prizmasının Hacmi Nasıl Hesaplanır?
Bir Dairenin Çapı Nasıl HesaplanırBir Dairenin Çapı Nasıl Hesaplanır?
Reklam

Bu wikiHow makalesi hakkında

Sean Alexander, MS
Ortak yazarlar :
Sean Alexander, MS
Bu makaledeki ortak yazarlar Sean Alexander, MS.
Kategoriler: Eğitim ve İletişim
Bu sayfaya 111 defa erişilmiş.

Bu makale işine yaradı mı?

Reklam