Her insanın, bir şeyleri yaparken kendine has bir tarzı vardır ve bazen bu, başkalarının tarzıyla çatışabilir. Çoğumuz, arkadaşlarımızla ya da iş yerlerimizdeki ilişkilerimizde ortak bir payda bulabilir ve birlikte uzlaşarak çalışabiliriz. Lakin, bazı zamanlar birilerinin ya da kendinin, neden uzlaşmadığını ve değişmediğini anlamadığın zamanlar da olabilir. Bu kişide Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu (OKKB) olması mümkündür. Sadece eğitimli bir akıl sağlığı profesyoneli OKKB tanısını koyabilir, ama sen de bunun bazı karakteristik özelliklerini tanımayı öğrenebilirsin.

Kısım 1 / 5:
OKKB’nin Ortak Özelliklerini Tanımak

  1. 1
    Verimlilik, mükemmeliyetçilik ve katılıkla ilgili tutumu gözle. OKKB’li insanlar mükemmeliyetçidirler. Aşırı disiplinlidirler ve zihinleri sürekli işlemlerle, formalitelerle ve kurallarla meşguldür. Zamanlarının ve enerjilerinin büyük bir kısmını planlamaya harcarlar, fakat mükemmeliyetçilikleri işlerini başarmalarına engel olur.[1]
    • OKKB’li kişiler detaycıdırlar ve her konuda mükemmel olma ihtiyaçları onları çevrelerindeki her şeyi kontrol etmeye zorlar. Bu kişiler dirence rağmen insanları çok yakından kontrol edebilirler.
    • Her şeyin kitabına uygun olması gerektiğine ve kurallardan, süreçlerden ve formalitelerden en ufak bir sapmanın dahi noksan bir iş üretmekle sonuçlanacağına inanırlar.
    • Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının 5. baskısında (DSM-V) bu davranış, tanı kriteri 1’dir.
  2. 2
    Kişinin nasıl karar verdiğini ve görevleri tamamladığını gözlemle. Kararsızlık ve görevleri tamamlayamama OKKB’li kişilerin alamet-i farikasıdır. Mükemmeliyetçilikleri nedeniyle, OKKB’li bir kişinin hangi işin ne zaman ve nasıl yapılması gerektiğine karar vermeye çalışırken ihtiyatlı davranmaya karşı güçlü bir dürtüsü vardır. Mevcut kararlara bağlı olmaksızın detayları en ince ayrıntısına kadar inceler. OKKB’li kişiler dürtüsellikten ve risk almaktan hiç hoşlanmaz.[2]
    • Karar ve görevlerdeki bu sıkıntı çok küçük şeylere kadar uzanır. Ne kadar küçük olursa olsun, her meselenin artı ve eksileri değerlendirilirken değerli zamanlar kaybedilir.
    • Mükemmeliyete verilen önem, OKKB’li kişilerin işleri tekrar tekrar yapmasına neden olur. Örneğin; bir kişi işiyle ilgili bir belgeyi 30 kez gözden geçirmesine rağmen işi vaktinde gönderemeyebilir. Bu tür tekrarlar ve kişinin anlamsız yüksek standardı çoğu zaman iş yerinde onların yetersiz görülmelerine neden olur.
    • Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının 5. baskısında (DSM-V) bu davranış, tanı kriteri 2’dir.
  3. 3
    Kişinin sosyal ortamlardaki etkileşimini değerlendir. OKKB’li kişilerin üreticiliğe ve mükemmeliyetçiliğe odaklanmaları, diğerleri üzerinde “soğuk” veya “kalpsiz” izlenimi bırakabilir ve bu, sosyal ve duygusal ilişkilerini de etkiler.[3]
    • OKKB’li bir kişi sosyal bir geziye gittiğinde, genelde bundan eğleniyor gözükmez, bunun yerine gezinin nasıl daha iyi olabileceği derdine düşer veya eğlenerek “zamanını harcadığını” düşünür.
    • OKKB’li kişiler kurallara ve mükemmeliyete verdikleri önem nedeniyle sosyal etkinlikler boyunca başkalarını da rahatsız edebilirler. Örneğin; OKKB’li bir kişi Monopoly’deki “ev kurma kuralları”nın “resmi” yazılı kurallar olmaması nedeniyle hüsrana uğrayabilir. Bu kişi oynamak istemeyebilir veya diğerlerinin oyununu eleştirmeye veya kuralları geliştirmeye çok fazla zaman harcayabilir.
    • Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının 5. baskısında (DSM-V) bu davranış, tanı kriteri 3’tür.
  4. 4
    Kişinin ahlâk ve etik anlayışını değerlendir. OKKB’li bir kişi neyin ahlâki, etik ve neyin doğru veya yanlış olduğuyla ilgili aşırı ilgilidir. “Doğru olanı” yapmak için aşırı endişelenir ve bunun ne demek olduğuyla ilgili çok sert tanımlamaları vardır, izafiliğe veya hataya yer yoktur. Uymamış olabileceği veya uymaması gerekecek olan kurallar hakkında sürekli endişelenir. Genellikle otoriteye karşı saygılıdır ve tüm kurallar ve düzenlemelere ne kadar gereksiz görünüyor olurlarsa olsunlar riayet eder.[4]
    • OKKB’li kişiler ahlâk ve değer kavramlarını başkalarına da yansıtır. OKKB'li bir kişinin örneğin; farklı bir kültürden bir insanın, kendisininkinden farklı bir ahlâk anlayışına sahip olabileceğini kabul etmesi pek mümkün değildir.
    • OKKB’li kişiler diğerlerine olduğu kadar kendilerine karşı da acımasızdır. Küçük hataları ve ihlalleri bile ahlaki bozukluk olarak görebilirler. OKKB’li insanlar için “Hafifletici koşullar” diye bir şey yoktur.
    • Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının 5. baskısında (DSM-V) bu davranış, tanı kriteri 4’tür.
  5. 5
    İstifleme davranışına bak. İstifleme Obsesif-Kompulsif Bozukluk’un klasik bir belirtisidir, fakat bu, OKKB’li kişilere de etki edebilir. OKKB’li bir kişi işe yaramaz veya az veya hiçbir değere sahip olmayan bir şeyi elden çıkarmaya imtina eder. [5] İşe yaramayan bir şey yoktur niyetiyle istifliyor olabilir: “Bunun ne zaman işe yarayacağını bilemezsin!”[6]
    • Eski, artık yemeklerden makbuzlara, plastik kaşıklardan bitmiş pillere kadar her şeyi istifleyebilirler. Eğer bu kişi, bu şeylerin bir işe yarayabileceğini düşünürse, o şey kalır.
    • İstifçiler “hazine”lerine gerçekten değer verirler ve başkalarının koleksiyonlarına bulaşma girişimleri onları son derece rahatsız eder. Diğerlerinin istiflemenin faydalarını anlayamıyor olmaları onları şaşırtır.
    • İstifçilik koleksiyonculuktan çok farklıdır. Koleksiyoncular topladıkları şeylerden heyecan ve keyif duyarlar ve yıpranmış, yararsız veya gereksiz olan şeylerden kurtulmak konusunda endişelenmezler. İstifçiler genelde artık çalışmıyor olsa da (bozuk bir iPod gibi) herhangi bir şeyi atmak konusunda endişelenirler.[7]
    • Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının 5. baskısında (DSM-V) bu davranış, tanı kriteri 5’tir.
  6. 6
    Sorumluluk vermekte zorlamaya bak. OKKB’li kişiler genelde “kontrol manyağı” olarak görülürler. Bir görevle ilgili başkasına sorumluluk verme konusunda çok zorlanırlar, çünkü o görev olması gerektiğine inandığı şekilde yerine getirilemeyebilir. Eğer bir iş verecek olurlarsa ve bu iş bulaşık makinesini doldurmak gibi basit bir şey olsa dahi, bu işin nasıl yapılması gerektiğine dair teferruatlı bir talimat listesi de vereceklerdir.[8]
    • OKKB’li kişiler çoğu zaman bir işi kendileri gibi değil de başka şekilde yapan kişileri eleştirir veya “düzeltmeye” çalışır, diğer teknik etkili olsa veya sonuç olarak bir farkı olmasa da. Bu kişiler, başkalarının bir şeyi başka şekilde yapabileceklerini söylemelerinden hoşlanmaz ve bunun olması durumunda şaşkınlık ve öfke ile karşılık verebilirler.
    • Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının 5. baskısında (DSM-V) bu davranış, tanı kriteri 6’dır.
  7. 7
    Kişinin para harcama davranışlarını gözlemle. OKKB’li kişiler işe yaramaz şeyleri atma konusunda zorluk yaşamakla birlikte sürekli “sıkıntılı zamanlar için para biriktirir.” Gerekli olan şeylerde bile para harcamakta gönülsüzdürler çünkü gelecek felaketler için para biriktirme konusunda endişelidirler. Sırf para biriktirebilmeleri için gelirlerinin altında veya hatta sağlıklı olanın da aşağısında bir standartta bile yaşayabilirler.
    • Paradan uzaklaşamadıkları için ihtiyaç sahibi insanlara bile veremezler. Genelde başkalarını da çok para harcamaktan caydırırlar.
    • Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının 5. baskısında (DSM-V) bu davranış, tanı kriteri 7’dir.
  8. 8
    Kişinin ne kadar inatçı olduğunu değerlendir. OKKB’li kişiler son derece inatçı ve katıdırlar. İnsanların onların niyetlerini, yaptıklarını, davranışlarını, fikir ve inançlarını sorgulamalarını sevmezler ve buna katlanamazlar. Onlara göre, onlar daima doğru taraftadırlar ve yaptıkları şeyin ve yapma yöntemlerinin bir alternatifi yoktur. [9]
    • Kendilerine karşı muhalif hissettikleri ve üstünlüklerini kabul ettiremedikleri kişiler yardımcı ve sorumlu değillerdir.
    • Bu inatçılık çoğu zaman yakın arkadaşları ve aileyi bile o kişiyle muhatap olma konusunda mutsuz eder. OKKB’li bir kişi sevdiği bir kişinin bile kendisini sorgulamasını veya tavsiyede bulunmasını kabul etmez.
    • Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının 5. baskısında (DSM-V) bu davranış, tanı kriteri 8’dir.
    Reklam

Kısım 2 / 5:
İlişkilerde OKKB’yi Tanıma

  1. 1
    Anlaşmazlıklara bak. OKKB’li kişiler çoğu kişinin böyle bir davranışı uygunsuz bulduğu durumlarda bile kendi fikir ve görüşlerini başkalarına dayatmaktan kendilerini alıkoymazlar. Böyle bir tavır ve davranışın ilişkilerde insanları üzecek olması ve sürtüşmeye neden olacak olması fikri çoğu zaman onların aklına gelmez ve de bu, niyetlendikleri şeyi yapmalarına engel olmaz.[10]
    • OKKB’li bir kişinin, her şeyde mükemmellik ve düzeni sağlama adına dikizleme yapması, kontrolcü davranması, işlere burnunu sokması, başka kişilerin özeline girmesi anlamına gelse de sınırları aştığında kendini pek suçlu hissetmez.
    • Bu kişiler, talimatlarına uymayan kişilere huylanır, kızar ve canı sıkılır. Eğer insanlar, bu kişilerin her şeyin kontrol altına alınması ve her şeyin mükemmel olması için sarf ettikleri çabaya eşlik etmezlerse kızgın veya hüsrana uğramış olabilirler.
  2. 2
    İş hayatı dengesizliklerine bak. OKKB’li kişiler uyanık oldukları saatlerin hatırı sayılır bir kısmını işte geçirir ve bunu isteyerek yaparlar. Çok nadir kendilerine boş zaman ayırırlar. Boş zamanlarını, eğer varsa, işlerini “geliştirmek” için harcarlar. Bu nedenle, bu kişilerin çok fazla (veya hiç) arkadaşı olmaz.
    • OKKB’li bir kişi boş zamanlarını bir hobi ile veya boyama yapma veya tenis gibi bir spor yaparak geçirirse, bu kişi bu aktiviteleri eğlence için yapmaz. Bu kişi sürekli bu sanat veya spor dalında uzmanlaşma peşindedir. Bu kişi aynı teoriyi aile bireylerine de uygular ve onların eğlenmek yerine üstün olma peşinde olmalarını bekler.[11]
    • Bu müdahaleler ve burnunu sokmalar, bu kişilerin etrafındaki insanların sinirine dokunur. Bu, boş zamanı mahvetmekle kalmaz, ayrıca ilişkilere de zarar verebilir.
  3. 3
    Kişinin duygularını başkalarına nasıl gösterdiğini gözlemle. OKKB’li çoğu kişi için duygular, mükemmellik arayışı için kullanılabilecek değerli zamanın boşa harcanmasıdır. Bu kişiler duygularını ifade etme ve gösterme konusunda genelde çok ağzı sıkıdır.
    • Bu suskunluğun nedeni ayrıca bir duygu ifadesinin mükemmel olması gerektiği endişesidir; OKKB’li bir kişi, “doğru” olduğundan emin olmak için duygularıyla alakalı bir şey söylemeden önce aşırı uzun bir süre bekleyecektir.[12]
    • OKKB’li kişiler duygularını gösterirken yapmacık veya fazla resmi izlenimi bırakabilirler. Örneğin; karşısındaki kişi sarılacak olsa el sıkmaya çalışabilirler veya “doğru” olma adına oldukça sert bir dil kullanabilirler.
  4. 4
    Kişinin diğerlerinin duygularına nasıl karşılık verdiğini değerlendir. OKKB’li kişiler sadece duygularını ifade etmekte değil, başkalarının duygularına tahammül etmekte de zorlanır. OKKB’li kişiler, insanların coşkulu olduğu (spor etkinliği veya aile toplantısı gibi) durumlarda rahatsızlık belirtileri gösterebilirler.[13]
    • Örneğin; çoğu insan uzun zamandır görmediği bir arkadaşıyla karşılaşmayı heyecan verici, duygusal bir deneyim olduğunu düşünür. OKKB’li bir kişinin bu durumu aynı şekilde yaşamaması, hatta gülümsemeyip sarılmaya kalkışmaması da mümkündür.
    • Kendilerini “üstün” hissettikleri gözlenebilir ve kendilerini mantıksız ya da küçük gösteren kişileri hor görebilirler.
    Reklam

Kısım 3 / 5:
İş Yerinde OKKB’yi Tanımak

  1. 1
    Kişinin iş programını değerlendir. OKKB’li kişileri işleriyle tatmin etmek onları etkilemek bir yana, oldukça zor bir iştir. Bu kişiler işkoliğin tanımıdır, fakat işte diğerlerinin işini zorlaştıran işkoliklerdir. OKKB’li kişiler kendilerini sadık ve sorumlu çalışanlar olarak görürler ve işte uzun saatler çalışırlar, bu saatler çoğu zaman verimsiz saatler olsa bile.[14]
    • Bu davranış onlar için sıradan bir şeydir ve bu kişiler şirketteki tüm çalışanların aynı şeyi yapmalarını beklerler.
    • Genel olarak, OKKB’li kişiler işte çok zaman geçirirler fakat çok kötü rol modellerdir. Bu kişilerin, altlarında veya beraberinde çalışan kişiler için emsal teşkil edememe sorunları vardır. Bu kişiler daha çok görev odaklıdır ve çok azı kişi (ilişki) odaklıdır. Görevler ve ilişkiler arasında ortak bir nokta bulamazlar. Çoğu zaman kendilerini takip etmeleri konusunda insanları cesaretlendiremezler.
    • Bazı kültürlerde uzun saatler çalışmanın veya zamanının çoğunu işte geçirmenin çok büyük önem taşıdığını belirtmek önemli. Bu, OKKB’deki ile aynı şey değildir.
    • OKKB’li bireyler zorunluluk olarak değil gönüllü olarak çalışırlar.
  2. 2
    Diğerleriyle etkileşimlerini izle. OKKB’li kişiler meslektaşları ve çalışanlarıyla olanlar da dahil, tüm olaylara yaklaşımlarında katı ve inatçıdırlar. İş arkadaşlarının kişisel hayatlarına “fazla müdahil” olabilir ve özel alana veya sınıra imkan vermeyebilirler. Ayrıca işteki davranış biçimlerinin herkesin sahip olması gereken bir davranış biçimi olduğunu düşünürler.[15]
    • Örneğin; OKKB’li bir yönetici, bahsedilen nedenlerden dolayı izin kullanmadığı için, bir işçinin yıllık izin talebini reddedebilir. İşçinin ilk sadakatini diğer sorumluluklardansa (aile dahil) şirkete göstermesi gerektiğine inanabilir.
    • OKKB’li kişiler kendilerinde veya yaptıklarında bir sorun olduğunu düşünmezler. Kendilerini mükemmellik ve düzenin bir örneği olarak görürler; eğer bu tavır başkalarını sıkarsa, o zaman bunun nedeni bu kişinin güvenilir olmaması ve şirketin iyiliği için çalışmaya inanmamasından kaynaklıdır.
  3. 3
    Müdahale işaretlerini izle. OKKB’li kişiler diğerlerinin işlerin daha iyi bir şekilde nasıl yapılacağının farkında olmadıklarını düşünür. Onlara göre, onların yolu tek ve en iyi yoldur. İş birliği ve yardımlaşmanın bir kıymeti yoktur.
    • OKKB’li bir kişinin genellikle herkesi kendi tarzına zorlamaya çalışacağı için “mikro yönetici” veya çok kötü bir “takım oyuncusu” olması muhtemeldir.
    • OKKB’li bir kişi, hata yaparlar diye başkalarının işleri kendi tarzlarında yapmalarından memun olmaz. Bu kişi genelde sorumluluk vermekte isteksizdir ve buna mecbursa diğerlerini çok yakından kontrol eder. Onun tavrı ve davranışları, başkalarına güvenmediği, onlara ve yeteneklerine de itimat etmediği mesajını iletir.
  4. 4
    Kaçırılan teslim tarihlerine bak. Çok sık olarak, OKKB’li kişiler mükemmellik arayışına kendilerini o kadar kaptırırlar ki, çok önemli dahi olsa son teslim tarihlerini kaçırırlar. Dürtüsel olarak her minik detaya dikkat etmeleri nedeniyle, verimli süre yönetimi konusunda çok sıkıntı çekerler.
    • Belirli bir süre sonra doğaları, saplantıları ve tavırları, işlevsiz çatışmalara sebep olur, bu da daha fazla insanın onlarla çalışmaktan hoşnut olmadıklarını ifade etmeleriyle bu kişileri daha da soyutlar. Onların zorlu tavırları ve algıları, iş ortamındaki durumu karmaşıklaştırır ve bu durum akranlarını/emrindeki kişileri kendilerinden uzaklaştırmaya kadar gider.
    • Destek sistemini kaybettiklerinde, işleri yapış tarzlarının başka bir alternatifi olmadığını başkalarına ispat etme konusunda daha da dik başlı hale gelirler. Bu onları daha da yabancılaştırır.
    Reklam

Kısım 4 / 5:
Tedavi Aramak

  1. 1
    Bir akıl sağlığı uzmanına görün. Sadece eğitimli bir akıl sağlığı profesyoneli OKKB tanısını koyabilir. Neyse ki, OKKB tedavisi genellikle diğer kişilik bozukluklarına nazaran daha etkilidir.[16] Akıl sağlığı uzmanı olarak bir psikolog veya psikiyatrist seçilmelidir; çoğu aile hekimi ve pretisyen hekimler OKKB’yi tanıyacak eğitime sahip değildir.
  2. 2
    Terapiye git. Terapiye git, özellikle de Bilişsel Davranışçı Terapi’nin (BDT) OKKB’li kişilerin tedavisinde oldukça etkili olduğu düşünülmektedir.[17] BDT eğitimli bir akıl sağlığı uzmanı tarafından yapılır ve kişiye, faydasız düşünce ve davranışları tanımayı ve değiştirmeyi öğretir.[18]
  3. 3
    Doktoruna ilaç konusunu sor. Çoğu durumda, OKKB tedavisi için terapi yeterlidir. Bazı durumlarda, doktorun veya psikiyatristin seçici serotonin geri alım engelleyici (SSRI) olan Prozac gibi bir ilaç kullanmanı tavsiye edebilir.[19]
    Reklam

Kısım 5 / 5:
Rahatsızlığı Anlamak

  1. 1
    OKKB’nin ne olduğunu öğren. OKKB (dünyada yaşadığın yere bağlı olarak) anankastik kişilik bozukluğu olarak da anılabilir.[20] Adından da anlaşılacağı gibi, bu bir kişilik bozukluğudur. Bir kişilik bozukluğu, farklı bağlamların ötesine geçen ve kişinin yaşamının büyük bir kısmını önemli derecede etkileyen, süregelen uyumsuz düşünce, davranış ve deneyimleme kalıplarıdır.
    • Yani OKKB’de, kişinin zihni, güç ve kendi çevresi üzerinde kontrol ihtiyacı ile meşguldür. Bu belirtilerin içinde düzenlilik, mükemmeliyetçilik, kişiler arası ve psikolojik kontrol ile zihnin meşguliyeti de olmalıdır.
    • Böyle bir kontrol, kişinin inançlarında çoğu zaman görevleri tamamlama becerisini engelleyen bir katılık olduğu için verimlilik, açıklık ve esneklik kaybına neden olacaktır.
  2. 2
    OKKB ile Obsesif Kompulsif Bozukluğu ayırt edebil. OKKB, bazı benzer belirtilere sahip olsa da obsesif kompulsif bozukluktan (OKB) tamamen farklı bir tanıdır.[21]
    • Bir takıntı, adından anlaşılacağı gibi, kişinin düşünce ve hislerine ısrarcı bir fikrin tamamen hakim olmasıdır. Bu, örneğin; temizlik, güvenlik veya kişi için önemi olan pek çok şey olabilir.
    • Bir içtepi, bir ödül veya tatmin olmadan bir fiilin tekrar tekrar ve ısrarcı bir şekilde yapılmasıdır.[22] Temizlik takıntısı olduğu için kişinin elini tekrar tekrar yıkaması veya hırsız girebilir takıntısı nedeniyle kapının kilitli olduğunu 32 kez kontrol etmek gibi fiiller çoğu zaman bir takıntının gitmesi için yapılır.
    • Obsesif kompulsif bozukluk, kişinin saplantılı davranışlarına neden olan istenmeyen takıntıları içeren bir kaygı bozukluğudur. OKB’den muzdarip olan insanlar çoğu zaman takıntılarının mantıksız ve yersiz olduğunu bilirler fakat bunlardan kaçınamadıklarını hissederler.[23] Bir kişilik bozukluğu olan OKKB’den muzdarip olan kişiler, çoğu zaman kendi düşüncelerini veya hayatlarının tüm alanlarına nüfuz eden kontrol ihtiyacını mantıksız ve problemli olarak görmezler.[24]
  3. 3
    OKKB’nin tanı kriterini bil. Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı’nın 5. baskısında (DSM-V) OKKB tanısı koymak için hastanın yaşamına müdahale eden çeşitli bağlamlarda mevcut olan aşağıdaki belirtilerin dört veya daha fazlasına sahip olması gerektiği belirtilir:[25]
    • Kafası etkinliğin asıl amacını kaybedecek derece detaylarla, kurallarla, listelerle, düzenle, organizasyonla veya planlamayla meşgul müdür?
    • Görevin tamamlanmasına engel olacak kadar mükemmeliyetçi midir? (ör., kendi oldukça katı standartları karşılanmadığı için bir projeyi tamamlayamaz)
    • Boş zaman faaliyetlerinden ve arkadaşlıktan feragat eder ve üretkenliğe (ekonomik gereklilikten kaynaklanmayan) aşırı derecede bağlı mıdır?
    • Ahlak, etik veya değerler (kültürel veya dini kimlikten kaynaklanmayan) konusunda aşırı itinalı, evhamlı ve katı mıdır?
    • Hiçbir manevi değeri olmasa dahi eskimiş veya değersiz eşyaları elden çıkaramaz mı?
    • Eğer onun iş yapış tarzına tam olarak uymazlarsa, başkalarına görev verme veya başkalarıyla çalışma konusunda gönülsüz müdür?
    • Kendisine ve diğerlerine karşı cimri bir harcama tarzı benimser; parayı gelecek felaketler için biriktirilecek bir şey olarak mı görür?
    • Kayda değer katılık ve inatçılık sergiler mi?
  4. 4
    Anankastik kişilik bozukluğu kriterlerini tanı. Benzer şekilde, Dünya Sağlık Örgütü’nün 10. Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (ICD-10) hastanın kişilik bozukluğu için genel tanı kriterlerini karşılaması gerektiğini belirtir (yukarıda bahsedildiği gibi) ve kişiye anankastik kişilik bozukluğu teşhisi konması için aşağıdaki belirtilerden üç tanesine sahip olmalıdır:
    • Aşırı şüphe ve ihtiyat hissi;
    • Ayrıntılar, kurallar, listeler, düzen, tertip veya program ile meşguliyet;
    • Görevi tamamlamaya engel olan mükemmeliyetçilik;
    • Aşırı insaflı, vicdanlı olma ve keyif almaktan ve insan ilişkilerinden uzak durarak üretkenlikle lüzumsuz meşguliyet;
    • Görgü kurallarına karşı aşırı titizlik ve bağlılık;
    • Katılık ve inatçılık;
    • Başkalarının işleri tam olarak onların tarzına göre yapmaları için mantıksız ısrar veya başkalarının iş yapmasına izin vermekteki mantıksız gönülsüzlük;
    • Dayatmacı ve hoş olmayan düşünce veya dürtülerin müdahalesi.
  5. 5
    OKKB’nin bazı risk faktörlerini bil. OKKB en yaygın kişilik bozukluklarından biridir; DSM-5 tahminlerinde göre genel nüfusun %2.1 ila %7.9’u OKKB’den muzdariptir.[26] Aynı zamanda aileden geldiği izlenimini de uyandırmaktadır, bu nedenle OKKB'nin genetik bir bileşeni olabilir.[27]
    • Erkeklerin OKKB geliştirme olasılığı kadınlara göre iki kat daha fazladır. [28]
    • Kontrolcü, sert ailelerde veya çevrelerde yetişen çocukların OKKB geliştirmesi daha olasıdır.[29]
    • Müsamahasız, kınayıcı veya aşırı koruyucu ebeveynlerle büyüyen çocukların OKKB geliştirmesi daha olasıdır.[30]
    • OKKB’li kişilerin %70’i depresyondadır.[31]
    • OKB’li kişilerin yaklaşık %25-50’si ayrıca OKKB’ye sahiptir.[32]
    Reklam

İpuçları

  • Bu bozukluğun tanısını sadece uzman bir sağlık profesyonelinin koyabileceğini bilmek gerekir.
  • Sen veya başka birisi, Anankastik Kişilik Bozukluğunun 3 veya daha fazla kriterine veya OKKB’nin 4’ten fazla belirti/işaretlerine sahip olabilir, ama bu, bu rahatsızlığa sahip olduğun anlamına gelmez. Fakat yine de bir yere danışarak destek almak bu gruptaki insanlar için faydalı olabilir.
  • Yukarıdaki bilgileri senin veya bir başkasının yardıma ihtiyacı olup olmadığı konusunda bir rehber olarak kullan.
  • Dünya Sağlık Örgütü ve Amerikan Psikiyatri Birliği iki farklı metin üzerinde çalışıyor, DSM ve ICD. Bunlar birbirleriyle bağlantılı olarak görülmelidirler.[33]
Reklam

Bununla İlgili wikiHow'lar

Yüzden Nasıl Kilo VerilirYüzden Nasıl Kilo Verilir?
Mastürbasyon Bağımlılığı Nasıl BırakılırMastürbasyon Bağımlılığı Nasıl Bırakılır?
Penisteki Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi EdilirPenisteki Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?
Vajinal Enfeksiyonlar İlaçsız Nasıl Tedavi EdilirVajinal Enfeksiyonlar İlaçsız Nasıl Tedavi Edilir?
Sigara Nasıl İçilir?
Vajinadaki Koku Hızlıca Nasıl GiderilirVajinadaki Koku Hızlıca Nasıl Giderilir?
Uyuşturucu Testinden Kısa Sürede Nasıl GeçilirUyuşturucu Testinden Kısa Sürede Nasıl Geçilir?
Kasık Mantarı Nasıl Tedavi EdilirKasık Mantarı Nasıl Tedavi Edilir?
Yeni Bir Dövmeye Nasıl Bakım YapılırYeni Bir Dövmeye Nasıl Bakım Yapılır?
Boğaz Kaşıntısı Nasıl GeçirilirBoğaz Kaşıntısı Nasıl Geçirilir?
Sol Koldaki Ağrının Kalpten Olup Olmadığı Nasıl AnlaşılırSol Koldaki Ağrının Kalpten Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?
Regl Dönemi Nasıl Erken BitirilirRegl Dönemi Nasıl Erken Bitirilir?
Ayak Parmağının Kırıldığı Nasıl Anlaşılır?
2 Hafta İçinde Göbek Yağı Nasıl Eritilir2 Hafta İçinde Göbek Yağı Nasıl Eritilir?
Reklam

Referanslar

  1. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 679
  2. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 679
  3. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 679
  4. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 679
  5. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 680.
  6. http://www.adaa.org/understanding-anxiety/obsessive-compulsive-disorder-ocd/hoarding-basics
  7. http://www.adaa.org/living-with-anxiety/ask-and-learn/ask-expert/what-hoarding-and-how-do-i-know-if-i%E2%80%99m-hoarder-what-dif
  8. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. p. 680.
  9. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 680.
  1. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 680.
  2. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 679.
  3. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 680.
  4. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 680.
  5. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/personality-disorders/basics/symptoms/con-20030111
  6. Mark Unterberg. Personality Disorders in the Workplace: The Overinvolved, Underachieving Manager. Business and Health Jul. 1, 2003;21.
  7. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000942.htm
  8. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000942.htm
  9. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3138327/
  10. http://psychcentral.com/disorders/sx26t.htm
  11. Barlow, D.H. & Durand, V.M. (2009) Abnormal Psychology: An integrative approach (5. baskı). Wadsworth: CA.
  12. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000942.htm
  13. Barker, P. (2002) Psychiatric and Mental Health Nursing
  14. http://www.nimh.nih.gov/health/topics/obsessive-compulsive-disorder-ocd/index.shtml
  15. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000942.htm
  16. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 678-9.
  17. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 681.
  18. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000942.htm
  19. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (5. baskı). Washington, DC: APA. s. 681.
  20. https://iocdf.org/wp-content/uploads/2014/10/OCPD-Fact-Sheet.pdf
  21. https://iocdf.org/wp-content/uploads/2014/10/OCPD-Fact-Sheet.pdf
  22. http://www.dsm5.org/research/pages/obsessivecompulsivespectrumdisordersconference(june20-22,2006).aspx
  23. http://www.dsm5.org/research/pages/obsessivecompulsivespectrumdisordersconference(june20-22,2006).aspx
  24. http://www.dsm5.org/about/pages/faq.aspx#10

Bu wikiHow makalesi hakkında

Paul Chernyak, LPC
Ortak yazarlar :
Lisanslı Profesyonel Danışman
Bu makaledeki ortak yazarlar Paul Chernyak, LPC. Paul Chernyak Chicago’da Lisanslı Profesyonel Danışman’dır. 2011 yılında Amerikan Profesyonel Psikoloji Okulu’ndan mezun olmuştur. Bu makale 17.749 defa görüntülenmiştir.
Kategoriler: Sağlık
Bu sayfaya 17.749 defa erişilmiş.

Bu makale işine yaradı mı?

Reklam