Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Ortak yazar: Lacy Windham, MD

Bu Makalede:Enfeksiyonu Teşhis Etmekİlaç KullanmakEvde Tedavi Uygulamak

Mantar (maya) enfeksiyonları kadınlarda görülen en yaygın rahatsızlıklardan biridir. Maya vajinada az miktarlarda bulunup oraya yerleşen bir mantardır. Vajinal kandidiyazis olarak da bilinen vajinal mantar enfeksiyonu vajinada çok fazla mantar hücresi olduğunda ortaya çıkabilir.[1] Belirtiler, rahatsız edici düzey ile katlanılmaz düzey arasında değişse de çoğu mantar enfeksiyonu kolayca tedavi edilebilir. Yapman gereken tek şey ağrı, sızı, kaşıntı, döküntü ve yanma gibi belirtileri dikkatlice gözlemlemek.

1
Enfeksiyonu Teşhis Etmek

  1. 1
    Sende enfeksiyon belirtileri olup olmadığını kontrol et. Mantar enfeksiyonuna işaret edebilecek birkaç fiziksel belirti vardır. En yaygın belirtiler şunlardır:[2]
    • Kaşıntı, sızı ve vajina bölgesinde duyulan genel rahatsızlık hissi.
    • İdrar ya da cinsel ilişki sırasında ağrı veya yanma.
    • Vajinada kalın (çökelek peyniri gibi), beyaz akıntı. Bu belirtinin her kadında görülmeyeceğini unutma.
  2. 2
    Muhtemel sebepler üzerinde düşün. Sende mantar enfeksiyonu olup olmadığından emin değilsen mantar enfeksiyonunun en yaygın sebepleri üzerinde düşün:
    • Antibiyotikler – Çoğu kadın birkaç gün antibiyotik kullandıktan sonra mantar enfeksiyonu yaşayabilir.[3] Antibiyotikler mayanın fazla çoğalmasını engelleyen bakteriler de dâhil olmak üzere vücudundaki bazı iyi bakterileri öldürür ve mantar enfeksiyonuna sebep olur. Bu bakterilere mantarın aşırı çoğalmasını önleyenler de dâhildir.[4] Son zamanlarda antibiyotik kullandıysan, vajinanda yanma ve kaşıntı başladıysa bunlar mantar enfeksiyonunun işareti olabilir.
    • Âdet – Kadınlarda, âdet dönemlerinde mantar enfeksiyonu görülme ihtimali yüksektir. Kendinde yukarıdaki belirtileri gözlemliyorsan ve âdet dönemin de yaklaşmışsa sende mantar enfeksiyonu olabilir.[5]
    • Doğum kontrol hapları – Doğum kontrol hapları ve tek seferlik "ertesi gün" hapları hormon seviyelerinde değişikliklere sebep olur. Bu da mantar enfeksiyonuna sebep olabilir.[6]
    • Mevcut sağlık durumu – HIV ya da diyabet gibi bazı hastalıklar veya rahatsızlıklar da mantar enfeksiyonuna sebep olabilir.[7]
    • Hamilelik – Hamilelikle birlikte görülen hormonal değişiklikler nedeniyle mantar enfeksiyonlarının ortaya çıkma ihtimali, bu dönemde yüksektir.[8]
    • Genel sağlık durumu - Hastalık, obezite, kötü uyku alışkanlıkları ve stres mantar enfeksiyonunun ortaya çıkma ihtimalini artırabilir.[9]
  3. 3
    Evde kullanıma uygun pH testi satın al. Hamilelik ile ilgili kullandığın testler gibi vajinanda neler olduğunu anlamana yardımcı olabilecek testler mevcut. Vajinanın normal pH değeri 4 civarındadır. Bu, hafif asidik bir pH değeridir. Test ambalajında belirtilen talimatları uygula.[10]
    • pH testini yaparken bir parça pH kâğıdını birkaç saniyeliğine vajina duvarında tut. Daha sonra kâğıdın rengini, testle birlikte gelen çizelgeye göre incele. Çizelgedeki sayılardan kâğıttaki renge en çok uyan rengin karşısındaki sayı, vajinanın pH değeridir.[11]
    • Test sonucu 4’ün üzerindeyse doktora görünmen iyi olur. Bu, mantar enfeksiyonunun göstergesi değildir ama başka bir enfeksiyonun belirtisi olabilir.[12]
    • Test sonucu 4’ün altındaysa büyük ihtimalle (kesin değil) sende mantar enfeksiyonu vardır.
  4. 4
    Teşhisi doktor ile birlikte doğrula. Daha önce hiç mantar enfeksiyonu yaşamadıysan ya da teşhis konusunda emin değilsen jinekoloji bölümünden bir doktora randevu almalısın. Doktor, kısa bir vajinal muayene yaptıktan sonra mantar sayımı gerçekleştirmek amacıyla pamuklu çubuk kullanarak vajinal akıntıdan numune alacak. Buna mikroskobik bakı (wet mount) denir. Doktor, belirtilere neden olabilecek diğer sebepleri elemek için ek testler yaptırmanı isteyebilir.[13]
    • Mantar enfeksiyonları kadınlarda yaygın görülse de kişinin kendi başına doğru bir şekilde teşhis koyması zor olabilir. Bir araştırmada, mantar enfeksiyonu geçmişine sahip kadınların yalnızca %35’inin sadece belirtilere dayanarak mantar enfeksiyonunu doğru bir şekilde teşhis edebildiği gösterilmiştir.[14][15] Herpes oluşumu ve çamaşır deterjanına temas ile ortaya çıkan alerjik reaksiyonlar sıklıkla mantar enfeksiyonlarıyla karıştırılmaktadır.
    • Bakteriyel vajinozis ya da trikomoniyaz gibi birçok durumun anormal vajinal akıntı ve vajinal rahatsızlığa yol açabileceğini unutma. Örneğin mantar enfeksiyonu belirtilerinden birçoğu, cinsel yolla bulaşan hastalıkların belirtilerine çok benzerdir.[16] Doktor, mantar enfeksiyonların tekrar ediyorsa buna Candida albicans dışında başka Candida türlerinin sebep olup olmadığına karar vermek için kültür testi yaptırmanı isteyebilir.
    • Hamile kadınlar doktora danışmadan mantar enfeksiyonu tedavisi uygulamamalıdır.[17]

2
İlaç Kullanmak

  1. 1
    Kendi başına tedavi uygularken dikkatli ol. Mantar enfeksiyonu tedavisini yalnızca koyduğun teşhisten tam olarak eminsen uygulamalısın. Daha önce mantar enfeksiyonu geçirmiş kadınların bunu teşhis etmede zorlandıklarını unutma. En küçük bir şüphen bile varsa doktora görün.
  2. 2
    Reçete edilmiş ağızdan alınan ilaç kullan. Doktor ağızdan alınan tek dozluk mantar önleyici ilaç olan flukonazol (Diflucan) tablet reçete edebilir.[18][19] İlk 12-24 saat içinde rahatlama görülmesi beklenir.
    • Bu, mantar enfeksiyonunun en çabuk ve en etkili tedavisidir. Ciddi belirtiler gözlemliyorsan seçtiğin tedavinin doğru olup olmadığına karar vermek için hemen doktora görün.
  3. 3
    Topikal tedavi kullan. Bu, tedavinin en yaygın şeklidir. Topikal tedaviler hem reçetesiz hem de reçeteli olarak mevcuttur. Bunlara vajina bölgesine uygulanan/yerleştirilen mantar önleyici kremler, merhemler ve fitiller dâhildir. Reçetesiz kremler ve merhemler birçok eczanede ve süpermarkette bulunabilir. Bir tedaviyi uygulama konusunda sorun yaşıyorsan sana doğrudan yardım edebilecek bir eczacıya danış.[20][21]
    • Bu enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaçlar azol adı verilen ilaç sınıfına aittir. Bunlara klotrimazol (Mycelex), butakonazol (Gynezol veya Femstat), mikonazol nitrat (Monistat) ve tiokonazol (Vagistat-1) dâhildir. Enfeksiyonun tedavisi için farklı kullanım sürelerine (örneğin tek seferlik uygulama, üç günde bir uygulama vs.) sahip bu ürünler satın alınabilir. Hangi tedavinin senin için en iyi seçenek olduğuna karar vermeden önce bir doktora ya da eczacıya danışmalısın.[22]
    • İlacın ambalajında bulunan talimatların hepsini dikkatlice okuduğundan emin ol. Bu talimatlar, kremi nasıl uygulayacağını ve/veya fitili vajinana nasıl yerleştireceğini anlaman için sana kılavuzluk edecektir. Talimatları uygulaman önemlidir. Ne yapılacağı konusunda emin değilsen bilgi vermesi için bir doktora ya da eczacıya danış.
  4. 4
    Tedaviyi tam olarak tamamla. Hiçbir belirti gözlemlemediğinde hemen bu ilaçları kullanmayı bırakma. Kullanman gereken süre boyunca talimatlara uygun olarak kullan.[23]
    • Reçetesiz bir ürün kullanıyorsan ve 2-3 gün içinde belirtilerde bir rahatlama görülmediyse alternatif tedavi seçeneklerinden birini uygulamak için doktordan randevu al.
    • Mantar önleyici krem ya da fitil kullanıyorsan kondom konusunda dikkatli ol. Bazı ilaçlarda bulunan yağ, kondomun lateksini inceltebilir.[24][25]
  5. 5
    Tedavinin enfeksiyona bağlı olduğunu unutma. Hafif mantar enfeksiyonları birkaç gün içinde geçebilirken daha ciddi enfeksiyonların tam olarak geçmesi uzun süre alabilir. Doktor, iki hafta boyunca kullanman için bir ilaç reçete edebilir.
    • Enfeksiyonlar tekrar ediyorsa bunu doktorunla konuşmalısın. Bu, hormonlarında dengesizlik olduğunun ya da beslenme biçiminde değişiklik yapman gerektiğinin işareti olabilir.
    • Doktor, mantar seviyesini kontrol altında tutmak için en fazla altı ay boyunca haftada bir veya iki kere kullanabileceğin bir ilaç (Diflucan ya da Flukonazol gibi) reçete edebilir. Başka doktorlar haftada bir kullanacağın ağızdan alınan bir ilaç yerine vajinal fitil olarak klotrimazol reçete edebilir.[26]

3
Evde Tedavi Uygulamak

  1. 1
    Katkısız, %100 yaban mersini suyu iç. Yaban mersini mantar enfeksiyonlarını ve idrar yolu enfeksiyonlarını tedavi edip önleyebilir.[27] %100 yaban mersini suyu satın aldığından emin ol çünkü yaban mersini suyunun içinde şeker varsa durum daha da kötüleşecektir.
    • Ayrıca hap şeklinde yaban mersini takviyesi alabilirsin.[28]
    • Oldukça hafif bir tedavi olarak kullanılan yaban mersini, özellikle mantar enfeksiyonuna yakalanabileceğini düşünüyorsan faydalıdır. Zaten mantar enfeksiyonun varsa başka tedaviler için takviye olarak faydalı olabilir.[29]
  2. 2
    Sade yoğurt ye ya da kullan. Yoğurdu ye ya da vajina bölgesine sür. Ayrıca iğnesiz bir şırınga kullanarak yoğurdu doğrudan vajinaya enjekte edebilirsin veya yoğurdu plastik tampon uygulayıcısına doldurup dondurabilir ve daha sonra vajinana uygulayabilirsin.[30] Yoğurtta canlı bakteri kültürleri (lactobacillus acidophilus) vardır ve bunlar vajinadaki sağlıklı bakteri sayısının eskisi gibi uygun düzeye gelmesini sağlar.[31]
    • Bazı kadınlar, lactobacillus içeren yoğurt yiyerek başarı elde ettiklerini bildirmişlerdir ancak bu yöntem bilimsel olarak onaylanmamıştır.[32][33] Bazı çalışmalarda tedavi yöntemi olarak yoğurt yemenin ya da kullanmanın hemen hemen hiçbir faydası olmadığı ileri sürülmüştür.[34]
  3. 3
    Probiyotik al. Genellikle probiyotik olarak bilinen lactobacillus acidophilus kültürünü içeren ve ağızdan alınan takviyeler de kullanabilirsin. Bunları birçok büyük marketten, eczanelerden ve sağlık ürünleri satan dükkânlardan satın alabilirsin. Bazı kadınlar mantar enfeksiyonunun tedavisinde yardımcı olması için probiyotik fitiller de kullanıyor. Ancak bu fitillerin etkisi tartışmalıdır ve başka araştırmalar gerektirmektedir.[35]
    • Genel olarak probiyotiklerin kullanımı güvenlidir çünkü probiyotikler aynı vücut sistemimizde bulunan iyi bakteriler gibidir. Hatta bazı probiyotikler asırlardır kullanılmaktadır. Bunlar fermente ürünler, fermente içecekler ve kültüre edilmiş süttür. Yine de yaşlılar ve çocuklar gibi zayıf bağışıklık sistemine sahip gruplarda probiyotik alımının güvenilirliğini belirlemek için daha çok araştırma yapılmalıdır.
    • Vajinana probiyotik fitil yerleştirmeden ya da probiyotik ürün uygulamadan önce HER ZAMAN doktora danış. Birçok doktor probiyotiklerin vajinaya uygulanmasındansa ağızdan alınmasını tavsiye etmektedir.
  4. 4
    Şeker ve kafein alımını azalt. Çikolata, şeker ve hatta meyvenin içinde bulunan şeker, kan şekerinin önemli düzeyde yükselmesine sebep olabilir, bu da mantarların çoğalmasını artırabilir. Kafein de kan şekerinin yükselme hızını artırarak şekerin etkilerini daha kötü bir hâle getirebilir.[36]
    • Sürekli olarak mantar enfeksiyonu yaşıyorsan düzenli biçimde tükettiğin şekerin ve kafeinin miktarını azaltmayı düşünmelisin.
  5. 5
    Ne giydiğine dikkat et. Vajinanın "nefes alabilmesi" ve terlememesi için vücudu saran pantolonlardan kaçın ve pamuklu iç çamaşırı giy. Mantar nemli, sıcak ortamda yayılır. Giydiklerin vajinanın nefes almasını ve kuru kalmasını sağlamalıdır, bu sayede vajinandaki mantar popülasyonunun artmasını önleyebilirsin.[37]
    • İç çamaşırını her gün değiştir ve geniş pantolon, şort ve etek giy.[38]
    • Üzerinde ıslak bir kıyafet varsa en kısa sürede değiştir. Bu, mayo ya da antrenman kıyafeti olabilir.[39]
    • Mantar sıcak, ıslak ortamları sevdiği için sıcak su doldurulmuş küvetten veya çok sıcak su ile alınan duşlardan kaçın.[40]
  6. 6
    Alka Seltzer tabletleri kullan. Bu tabletler her ne kadar karın ağrıları, akşamdan kalma durumları ve vücut ağrıları için piyasaya sürülmüş olsalar da (mantar enfeksiyonu için piyasaya sürülmemiştir) bunların içindeki sitrik asit başlangıç aşamasındaki mantar enfeksiyonunu tedavi edebilir.
  7. 7
    Elma sirkesi kullan. Elma sirkesi, temiz su ile seyreltilip antiseptik su olarak kullanıldığında mantar enfeksiyonunu hafifletmeye hatta enfeksiyonunun ortadan kalkmasına yardımcı olabilir. Bu karışımı günde bir veya iki kere antiseptik su olarak kullanabilirsin. Ayrıca elma sirkesini bir pamuk yardımıyla doğrudan vajinaya uygulayabilirsin. Bu, vajinada hissedilen yanmayı azaltıp kaşıntıdan kurtulmanı sağlayabilir.
  8. 8
    Hindistan cevizi yağı kullan. Hindistan cevizi yağı, vajinal mantar enfeksiyonun varsa mükemmel bir tedavi seçeneği olabilir. Düzenli olarak, günde en az iki kere, vajinanın etrafına uygularsan Candida’yı öldürebilir ve enfeksiyonlardan tamamen kurtulmanı sağlayabilir.[41]
  9. 9
    Sarımsak kullan. Sarımsak mantar enfeksiyonunun tedavisinde kullanılabilecek diğer bir etkili yoldur. Bir diş sarımsağı ikiye böl ve gece vajinanın içine yerleştir. Sonucunu görmek için bunu birkaç gece tekrarla. Sarımsak vajina bölgende biraz yanma yapabileceğinden dikkatli olman gerekir ve seni rahatsız edebilecek bir koku da olacaktır.

Uyarılar

  • Cinsel ilişkiye girmeden önce mantar enfeksiyonu geçene kadar bekle. Enfeksiyon cinsel temasla bulaşmaz ama erkeklerde enfeksiyon olan biriyle birlikte olduktan sonra kaşıntı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.[42]
  • Yıl içinde dörtten fazla kez mantar enfeksiyonu olduysan (vulvovajinal kandidiyazis olarak bilinen durum) bu, diyabet gibi daha ciddi bir sağlık durumunun belirtisi olabileceğinden doktora görünmelisin.[43]
  • Belirtiler tedaviyle ortadan kalkmadıysa doktordan tekrar randevu al. Reçetesiz ilaçlar her kadında etkili olmayabilir.[44]

Referanslar

  1. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001511.htm
  2. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001511.htm
  3. http://www.everydayhealth.com/yeast-infection/antibiotics.aspx
  4. https://msu.edu/~eisthen/yeast/causes.html
  5. http://youngwomenshealth.org/2013/06/19/yeast-infection/
  6. http://blog.doctoroz.com/oz-experts/gyno-myth-yogurt-on-tampon
  7. http://blog.doctoroz.com/oz-experts/gyno-myth-yogurt-on-tampon
  8. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vaginitis/expert-answers/yeast-infection-during-pregnancy/faq-20058355
  9. http://youngwomenshealth.org/2013/06/19/yeast-infection/
göster daha... (35)

Makale Bilgisi

Kategoriler: Sağlık

Diğer dillerde:

English: Treat a Yeast Infection, Español: tratar una candidiasis vaginal, Deutsch: Eine Vaginalpilzinfektion behandeln, Italiano: Trattare una Vaginite Micotica, Português: Tratar Infecções Vaginais Fúngicas, Русский: вылечить молочницу, 中文: 治疗酵母菌感染, Français: traiter une mycose vaginale, Nederlands: Een vaginale schimmelinfectie behandelen, Čeština: Jak vyléčit kvasinkovou infekci, العربية: علاج عدوى الفطريات, हिन्दी: यीस्ट इन्फेक्शन का इलाज़ करें, Tiếng Việt: Trị Nhiễm trùng Nấm Men, ไทย: รักษาเชื้อราชนิดที่เกิดจากยีสต์, 한국어: 이스트 감염 치료하는 방법, 日本語: イースト菌感染症(膣カンジダ症)を治療する

Bu sayfaya 353 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?