Kesikler Kolay ve Doğal Yöntemlerle Nasıl Daha Hızlı İyileştirilir?

Ortak yazar: Ray Schilling, MD

Bu Makalede:Kesiği TemizlemekKesiğe Pansuman YapmakDaha Hızlı İyileşmene Yardımcı OlmakCiddi Bir Kesikle Baş EtmekNe Zaman Tıbbi Yardım Alacağını Bilmek46 Referans

Cildindeki bir kesik canını yakar, bu nedenle muhtemelen hızlıca iyileşmesini istersin. Neyse ki, doğal antiseptikler kullanrak evde kesiğini doğal yollarla tedavi edebilirsin. Kesiğinin hızlıca iyileşmesini desteklemek için yaranı temizlemen, ona pansuman yapman ve bakman gerekir. Ancak, eğer kesik çok derinse, uzunsa ya da hassas bir yerdeyse veya enfeksiyon belirtileri varsa bir doktora görünmelisin. Ayrıca çok derin ve kanaması durmayan bir kesik için de acil servise gitmen iyi olur.

Kısım 1
Kesiği Temizlemek

  1. 1
    Enfeksiyonu önelmek için ellerini sabun ve ılık suyla yıka. Kesiği temizlemeden önce ellerini her zaman sabun ve su ile yıkamalısın. Bu, enfeksiyon kapma ihtimalini azaltır.[1]
    • Ellerini ılık suyla yıka ve kendiliğinden kurumasını bekle ya da temiz bir havluyla, tercihen bir kâğıt havluyla, kurula.
    • Kesik elindeyse kesiğe sabun değdirmemeye çalış çünkü bu yarayı tahriş edebilir.[2]
  2. 2
    Kesiği temizlemek için hafif sabunla ve suyla yıka. Kesilen deriyi ılık su akan çeşme suyunun altına tut ve ardından kesiği temizlemek için kesiğe biraz hafif sabun uygula. Sabunu kesiğin çevresine hafifçe sür ve kesiği ılık suyla yıka.[3].
    • Yarayı yıkarken içinde çakıl ya da kıymık gibi şeyler var mı, bak ve gördüğün herhangi bir yabancı maddeyi kesikten çıkardığına emin ol. Yabancı maddeyi çıkarmak için tuvalet ispirtosu ile dezenfekte edilmiş bir cımbız kullanabilirsin.
    • Yalnızca evde müdahale gerektiren birçok yüzeysel kesik için doğal temizleme yeterli olacaktır.
    • Derin kesikler ya da gömülü maddeler içeren kesikler için tıbbi yardım alınmalıdır.
  3. 3
    Gerekiyorsa kanamayı gazlı bezle basınç uygulayarak durdur. Kesik, yıkadıktan sonra da kanamaya devam ediyorsa kesiğe bir parça steril gazlı bez ve basınç uygula. Kesiğin kanaması durunca gazlı bezi kaldırabilirsin ya da kesiği bir parça gazlı bezle, havsız yara temizleme peçetesiyle ya da steril bir malzemeyle sarabilirsin. Kesik üzerinde “silme” hareketi uygulama çünkü bu, kesiği daha da açabilir.
  4. 4
    Mümkünse kesiği tuz çözeltisi ile yıka. Hafif, normal tuz çözeltisi kesilen bölgenin temizlenmesini sağlar ve enfeksiyonun önlenmesine yardımcı olur. Normal tuz çözeltisi, kullanımı en güvenli çözeltidir.[4] Bu çözelti kanla, gözyaşıyla ve terle yaklaşık olarak aynı tuzluluğa sahiptir. Yani tuzluluk oranı yaklaşık %0,9’dur.[5]
    • Kendi normal tuz çözeltini hazırlamak için yarım tatlı kaşığı tuzu yaklaşık 250 ml kaynayan suya ekleyip çözünene kadar karıştır.[6] Çözeltinin soğumasını bekleyip ardından çözeltiyi kesiğin üzerine dök ve oluşan nemi bir parça steril gazlı bezle hafifçe sil.
    • Her durulamada yeni bir tuz çözeltisi kullan. Kullanmadığın çözeltiyi lavaboya dök.[7] Tuz çözeltisinde 24 saat kadar kısa bir süre içinde bakteri üreyebilir.[8]
    • Kesikleri temiz tut ve tamamen kapanana kadar kesiği günde en azından bir kere dezenfekte et. Kesik kızarırsa ya da iltihap kaparsa bir doktora görün.
  5. 5
    İyileştirmeyi yavaşlatacağından hidrojen peroksit ve iyot kullanma. Hidrojen peroksit yaraların tedavisinde sıklıkla tavsiye edilse de aslında bakterileri etkili bir şekilde öldürmez. Hidrojen peroksit normal iyileşme sürecini yavaşlatabilir ve yarayı tahriş edebilir.[9] İyot da kesiği tahriş edebilir.[10]
    • Yarayı yıkamak için saf, musluk suyu ya da normal tuz çözeltisi kullan.

Kısım 2
Kesiğe Pansuman Yapmak

  1. 1
    Bir enfeksiyonu önlemek kolloidal gümüş merhemi sür. Gümüş, uzun sürelerdir kullanılan doğal bir antimikrobiyal maddedir. %0,5 ila %1’lik kolloidal gümüş merhemi enfeksiyon riskini azaltabilir.[11] Antibakteriyel kolloidal gümüş merhemlerini eczanelerin çoğunda bulabilirsin.
    • Antibakteriyel gümüş merhemini kesiğe ince bir tabaka hâlinde sür, ardından yara bandını yapıştır.
    • Antibakteriyel merhemlerin kesiklerin iyileşme süresini hızlandırmadığını unutma. Ancak enfeksiyon kapmanı önleyebilir ve vücudunun iyileşme sürecini destekleyebilir.[12]
  2. 2
    Mikrop ve bakterileri öldürmek için doğal antiseptik kullan. Bazı bitkiler enfeksiyonu azaltabilmek için doğal antimikrobiyal etki yaparlar. Bitkisel tedaviler diğer sağlık sorunlarını etkileyebilir ya da reçeteli ilaçlarla etkileşime girebilir. Dolayısıyla bunları kullanmadan önce bir doktora ya da eczacıya danış.
    • Aynısefa. Aynısefa, antimikrobiyal özelliklere sahiptir ve aynısefanın iyileştirmeyi hızlandırdığı gösterilmiştir.[13] %5 aynısefa içeren bir merhemi kesiğe sür. Hayvanlarla yapılan çalışmalarda bu konsantrasyonun yaranın iyileşmesini hızlandırdığı gösterilmiştir.[14]
    • Çay ağacı yağı. Çağ ağacı yağı doğal bir antibakteriyel ve mantar önleyicidir. %100 çay ağacı yağından birkaç damlayı gazlı bez yardımıyla kesiğe sür.[15]
    • Ekinezya. Ekinezya, yüksek stresli süreçlerde yaranın iyileşmesine yardımcı olabilir ama düşük ya da orta düzey stresli süreçlerde böyle bir etki yapmaz.[16] İyileşmeye yardımcı olması için kesiğe, içeriğinde ekinezya bulunan bir krem ya da merhem sür.[17]
  3. 3
    Küçük çaplı yaralar için aloe vera kullan. Yara yüzeysel bir yaraysa günde birkaç kere saf aloe vera jeli sür. Cerrahi yaralar da dâhil olmak üzere derin yaralara aloe vera sürme çünkü aloe vera, vücuttaki derin yaralara sürüldüğünde iyileşmeyi yavaşlatabilir.[18]
    • Aloe vera iltihabı azaltabilir ve etkilenen bölgeyi nemlendirebilir.
    • Bireylerin nadiren de olsa aloe veraya alerjileri olabilir. Derin kızarırsa ya da tahriş olursa aloe vera kullanmayı bırak ve bir doktora görün.
  4. 4
    Mikropları öldürmek ve kesiğini nemli tutmak için bal dene. Birçok bal doğal antibakteriyel özellikler taşır, ayrıca küçük çaplı yaraların nemli kalmasına ve bakterilerden korunmasına yardımcı olur.[19] Yara tedavisinde en etkili ballardan biri olduğu gösterilen manuka balını bul.[20]
    • Kesiği temizledikten sonra ince bir tabaka hâlinde bal sür. Yara bandını yapıştır. Yara bandını sık sık değiştir.
    • Doğal antibakteriyel ve antimikrobiyal özelliklere sahip olan Hindistan cevizi yağını da deneyebilirsin.[21][22]
  5. 5
    Kesilen bölgeyi steril bandajla koru. Kesiğin üzerine steril gazlı bez koy ve seçtiğin sargıyla o alanı kapadıktan sonra tıbbi amaçlı kullanılan bir bantla sargıyı sabitle. Sargı bezinin, steril gazlı bez ya da yara bandı gibi steril olduğundan emin ol.[23] Kesik büyük ölçüde iyileşene ve yeni deri görünene kadar kesiği koru.
    • Sargıyı değiştirmen gerektiğinde eskisini çıkar ve kesiği tuz çözeltisiyle yıka, ardından temiz bir sargı uygula.[24]
    • Sargıyı her gün ya da sargının pedi kanla dolduğunda değiştir.
    • Sargıyı değiştirmeden ya da kesiğe dokunmadan önce her zaman ellerini yıka.

Kısım 3
Daha Hızlı İyileşmene Yardımcı Olmak

  1. 1
    Sağlıklı cilt gelişimini desteklemek için daha çok protein ve vitamin al. Daha çok protein alıp özellikle de sağlıklı cilt oluşumunu destekleyen A vitamini ve C vitamini gibi vitaminlerin alımını artırarak kesiğin daha hızlı iyileşmesini sağlayabilirsin.[25] Çinko da yaranın iyileşmesinde yardımcı olabilir.[26] Besin yetersizliğin varsa derinin iyileşmesi daha çok zaman alır. Yeterli besin maddelerini, vitaminleri ve mineralleri alabilmek için aşağıdaki yiyeceklerden bol miktarda tüket: [27]
    • Yağsız et proteini: tavuk ve hindi gibi yağsız etler, balık, yumurta, yoğurt, fasulye
    • C vitamini: turunçgiller, kavun, kivi, mango, ananas, çilek ve kiraz gibi meyveler, brokoli, biber, Brüksel lahanası, karnabahar[28]
    • A vitamini: yumurta, takviyeli kahvaltılık gevrekler, turuncu renkli meyveler ve sebzeler, brokoli, ıspanak ve koyu yeşil yapraklı sebzeler, balık yağı[29]
    • D vitamini: takviyeli süt veya meyve suyu, yağlı balıklar, yumurta, peynir, ciğer [30]
    • E vitamini: sert kabuklu yemişler, tohumlar, fıstık ezmesi, ıspanak, brokoli, kivi[31][32]
    • Çinko: Sığır eti, domuz eti, kuzu eti, siyah tavuk eti, sert kabuklu yemişler, tam tahıllar, fasulye[33]
  2. 2
    Yaranın iyileşmesine yardımcı olmak için yeşil çay ekstraktı sür. Çalışmalarda yeşil çay ekstraktının yaraları daha hızlı iyileştirebildiği gösterilmiştir.[34][35]%0,6 yeşil çay konsantreli merhem bul. Uygulamak için ambalajdaki talimatları oku.
    • Ayrıca yeşil çay ekstraktını vazelinle karıştırarak kendi merhemini de yapabilirsin.[36]
  3. 3
    İltihabı azaltması için hamamelis sür. İltihabın ve kızarıklığın azalması için hamamelis kullanmayı dene.[37] Az miktarda hamamelisi temiz bir pamukla kesiğe sür.
    • Hamamelisi neredeyse her eczanede bulabilirsin.
  4. 4
    Susuz kalmamak için çok su iç. Her iki saatte bir yaklaşık 250 ml kafeinsiz, alkolsüz içecek iç. Yaralanma anındaki kanamada ya da ateş anındaki terlemeyle kaybedilen suyu bu şekilde geri alabilirsin. Vücut susuz kalırsa aşağıdaki komplikasyonlar oluşabilir:
    • Cilt kuruluğu
    • Baş ağrısı
    • Kas krampları
    • Düşük kan basıncı
  5. 5
    Dolaşımını artırmak için düşük yoğunluklu egzersizler yap. Orta düzey egzersizler yapıldığında vücudun, enfeksiyonlarla savaşma kabiliyeti artabilir, iltihap azalabilir ve iyileşme süresi hızlanabilir.[38] Yaranın olduğu kısmı kullanma. Her biri 30-45 dakika olmak üzere haftada en az üç gün egzersiz yap. Hangi egzersizin senin için uygun olduğunu öğrenmek için doktora danış. Bazı kolay, düşük yoğunluklu egzersizler şunlardır:
    • Tempolu yürüyüş
    • Yoga ve esneme
    • Hafif ağırlıklı egzersiz
    • Saatte 8-15 km’lik bisiklet egzersizi
    • Yüzme
  6. 6
    Ağrı, şişme ve iltihabı azaltmak için buz torbası kullan. Kabarıklık ve kızarıklık devam ediyorsa ya da rahatsız edici düzeydeyse o bölgeye buz torbası uygula. Soğuk, kesilen bölgeyi uyuşturur, ileride oluşabilecek kanamayı önler ve ağrıyı azaltır.[39]
    • Bir havluyu nemlendirip kilitli buzdolabı poşetine koyarak kendi buz torbanı da yapabilirsin. Bu torbayı 15 dakika boyunca buzlukta dondur.
    • Nemli bir havluyu buz torbasına sar ve kesilen bölgeye uygula.
    • Buz torbasını açık veya enfeksiyonlu yaralara uygulama.
    • Zararlı olabileceğinden buzu doğrudan deriye uygulama.
  7. 7
    Cildini nemli tutmak için nemlendirici cihaz kullan. Nemli bir ortam yaranın daha çabuk iyileşmesine yardımcı olabilir.[40] Odanın havasını nemlendirmek ve derinin kurumasını ya da çatlamasını önlemek için nemlendirici cihaz kullan. Enfeksiyona sebep olabilecek bakterilerin yayılmasını önlemek için nemlendiricinin temiz olduğundan emin ol.[41]
    • Nem oranı çok yüksekse küf ve akar oluşabilir.
    • Nem oranı çok düşük olursa evdekilerin cildi kuruyabilir, boğaz ve sinüs rahatsızlıkları oluşabilir.
    • Donanım malzemesi satan birçok yerden alabileceğin nemölçerle nem miktarını ölç.

Kısım 4
Ciddi Bir Kesikle Baş Etmek

  1. 1
    Kanamayı kontrol altına alıp kapatıp kapatamayacağını görmek için yarayla ilgilen. Ciddi kesiklerle evde de ilgilenebilirsin. Eğer kanamayı durdurabilir ve cildin ayrılmadığını görürsen bunun bakımını kendin yapmayı deneyebilirsin. Bununla birlikte eğer ciddi bir kesiğin varsa bir doktora görünmek en iyisidir.[42]
    • Tıbbı bakıma ihtiyacın olmadığından emin olmak için kesiği sonraki 24 saat için izle. Eğer herhangi bir değişiklik olursa ya da yine kanamaya başlarsa doktora git.
  2. 2
    Kanamayı durdur. Kesik ne kadar ciddi olursa olsun daha fazla kan kaybetmeden kanamayı durdurman gerekir. Temiz bir parça steril gazlı bezi kesiğin üzerine koyup kanama durana kadar sert ve sabit bir basınç uygula.[43] Yara kanama durduğunda iyileşmeye başlayabilir.
    • Çok basınç uygulama. Çok basınç uygularsan dolaşımı engelleyebilirsin. Bu, kanın pıhtılaşmasını engeller dolayısıyla da kesiğin daha uzun süre kanamasına sebep olur.
    • Kan, gazlı bezden sızarsa gazlı bezin üstüne başka bir gazlı bez koyarak sızıntıyı çekmesini sağla. İlk parçayı kaldırma. Kesiğe sürekli basınç uygulamaya devam et.
    • Kan, gazlı bezi hemen sırılsıklam hâle getiriyorsa ve basınç kanamayı durdurmuyorsa acile ya da bir doktora git.
  3. 3
    Sadece çok ciddi durumlarda turnike yap. Evde turnike uygulayacağın tek vakit, çok önemli düzeyde kan kaybettiğin vakit olmalıdır. Hatalı turnike kullanımı uzuvlarında ve kan akışında ciddi hasara sebep olabilir hatta bir uzvunun kesilmesiyle sonuçlanabilir.

Kısım 5
Ne Zaman Tıbbi Yardım Alacağını Bilmek

  1. 1
    Uzun, derin ya da hassas bir yerde bulunan bir kesik için derhâl yardım al. Bir kesikle genellikle evde ilgilenebilmen mümkün. Ancak bazen tıbbi tedaviye ihtiyaç duyabilirsin. Yarayı temizlemeye ek olarak doktorun, kesiği kapatmak için dikiş gerektiğine karar verebilir. Dikişler kesiğin daha hızlı iyileşmesine yardımcı olup yara izini en aza indirgeyebilir.[44]
    • Eğer kesik yüzünde, ellerinde, ayaklarında, bir eklemde ya da kapanmayan bir bölgedeyse muhtemelen tıbbi tedaviye ihtiyacın olur.
    • Eğer kesik içinde kir görüyor ve bunu temizleyemiyorsan tedavi için doktoruna görün. Yaranı temizlemeye yardımcı olacaktır.
  2. 2
    Çok derin bir kesik ya da kontrol edilemeyen kanama için bir acil servise git. Endişelenmene gerek yok ama çok derin ya da kanaması durmayan bir kesiğin varsa acil tıbbi bakıma ihtiyacın olabilir. Acil tıbbi bakım yaptımazsan ciddi komplikasyonlarla karşılaşabilirsin. İzleyen ciddi belirtilerden herhangi birini farkedersen hemen acil servise git:[45]
    • Kanamayı 20 dakika sonra hâlâ durduramıyorsan.
    • Kan parlak kırmızıysa ve fışkırıyorsa (bu fışkırma, kanın bir arterden geliyor olabileceğini gösterir)
    • Kırmızı kas ya da sarı yağ görüyorsan.
    • Kesiği kapalı tutmaya çalıştığında kesik açık kalıyorsa.
  3. 3
    Ateşin yükselirse ya da enfeksiyon belirtileri farkedersen doktora görün. Kesiğin muhtemelen uygun tedaviyle iyileşecektir. Ancak bazen kesik enfeksiyon kapabilir ve bu da tıbbi bakım gerektirir. Aşağıdaki enfeksiyon belirtilerini gösteriyorsan doktoruna görün ya da bir acil servise git:[46]
    • Ateş
    • Kırmızılık
    • Şişme
    • O bölgede sıcaklık
    • Artan acı
    • İrin akıntısı

İpuçları

  • Yaranın kabuğunu kaldırma. Kendiliğinden düşmesini bekle.
  • Kesiği ve kesiğin çevresindeki deriyi nemli tutmaya çalış. Deri kuruduğunda yara kabuğu pul pul dökülür ve bu da derinin etkili bir şekilde iyileşmesini önleyerek yara izi kalmasıyla sonuçlanabilir.
  • Eğer evde varsa biraz vazelin sür.
  • Kesiği bir yere çarpma ya da kesiğe dokunma. Deri ya da yaranın kabuğu yırtılabilir.
  • Kendine zarar veren biriysen yaraların senin için öncelikli konumda olsun ve onların iyice iyileştiklerinden emin ol çünkü kendine zarar vermek bedende ve zihinde strese sebep olur. Bunu lütfen biriyle paylaş ve kendini güvende tut.
  • Yaranı daha kötü yapabilecek alerjik bir reaksiyona sahip olup olmadığını anlamak için herhangi bir doğal tedavi uygulamadan önce cildinin küçük bir kısmında deneme yap.

Uyarılar

  • Çok ciddi, enfeksiyonlu yanıklarda ya da kesiklerde bunları iyileştirmek için burada yazanları uygulama. Bunları uygulamak yerine tıbbi yardım al.

Referans

  1. http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-cuts/basics/art-20056711
  2. http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-cuts/basics/art-20056711
  3. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000043.htm
  4. http://emedicine.medscape.com/article/1895071-overview
  5. http://www.aboutkidshealth.ca/En/HealthAZ/TestsAndTreatments/HomeHealthCare/Documents/Normal-saline-solution-how-prepare-home.pdf
  6. http://www.aboutkidshealth.ca/En/HealthAZ/TestsAndTreatments/HomeHealthCare/Documents/Normal-saline-solution-how-prepare-home.pdf
  7. http://www.aboutkidshealth.ca/En/HealthAZ/TestsAndTreatments/HomeHealthCare/Documents/Normal-saline-solution-how-prepare-home.pdf
  8. http://emedicine.medscape.com/article/1895071-overview
  9. https://www.amherst.edu/alumni/learn/bookclub/pastfeatures/dontcrossyoureyes/excerpt
göster dahası... (37)

Makale Bilgisi

Ray Schilling, MD bu makalenin ortak yazarıdır. Dr. Schilling British Columbia’da emekli bir Doktor’dur. Kanada’da 16 yılın üzerinde Aile Hekimliği yapmıştır.

Kategoriler: Sağlık

Diğer dillerde:

English: Heal Cuts Quickly (Using Easy, Natural Items), Español: sanar una herida rápidamente (usando remedios naturales), Português: Curar Cortes Rapidamente Usando Produtos Naturais, Italiano: Curare Velocemente le Ferite (Usando Metodi Semplici e Naturali), Русский: быстро вылечить порезы (используя легкие натуральные средства), Deutsch: Schnitte schnell heilen lassen, Français: traiter rapidement des coupures avec des produits naturels, Nederlands: Wondjes genezen met simpele natuurlijke middelen, Bahasa Indonesia: Menyembuhkan Luka dengan Cepat (Menggunakan Bahan Alami yang Mudah Didapat), Čeština: Jak vyléčit drobná poranění přírodní cestou, हिन्दी: घाव भरें आसान प्राकृतिक चीज़ों के उपयोग से, ไทย: รักษาแผลให้หายเร็ว, Tiếng Việt: Chữa lành Vết đứt Nhanh chóng (Dùng Vật Liệu Tự nhiên, Dễ Tìm), 한국어: 베인 상처 빠르게 치료하는 방법(천연 물질을 사용해 간단하게 치료하기), العربية: علاج الجروح بسرعة باستخدام مواد طبيعية بسيطة, 中文: 用简单和天然的物品迅速治好割伤, 日本語: 自宅で切り傷を手当てする

Bu sayfaya 41.757 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?