Başparmak kırıkları, oldukça basit, temiz kırılmalardan, düzelmesi için ameliyat gerektiren eklem boyunca birden fazla kırığa kadar değişebilir. Başparmağın yaralanması, yemek yemekten mesleğine kadar her şey üzerinde ömür boyu etkiye sahip olabileceğinden, yaralanmalar her zaman ciddiye alınmalıdır.[1] [2] Kırık bir başparmağın belirtilerini öğrenmek ve tedavi seçeneklerinden ne bekleneceğini öğrenmek yaralanmanın düzgün şekilde iyileşmesi için çok önemlidir.

Kısım 1 / 3:
Kırık Başparmağı Belirlemek

  1. 1
    Başparmağındaki şiddetli ağrıya dikkat et. Başparmağını kırdıktan hemen sonra şiddetli ağrı hissetmek normaldir. Ağrı, kemiklerinin etrafının sinirlerle sarılı olmasından kaynaklanır. Bir kemik kırıldığında, çevredeki sinirleri tahriş edebilir veya sıkıştırabilir ve bu da ağrıya neden olur. Yaralanmadan hemen sonra şiddetli ağrı yaşamazsan başparmağın kırılmamış olabilir.[3]
    • Başparmağına bir şey dokunduğunda veya onu bükmeye çalıştığında da şiddetli ağrı hissedeceksin.
    • Genel olarak ağrının başparmağının elinle buluştuğu (başparmağın ve işaret parmağın arasındaki dokuya en yakın olan) ekleme yakınlığı yaralanma ve potansiyel komplikasyonlar için daha fazla endişe sebebidir.
  2. 2
    Yaralanan alanda herhangi bir şekil bozukluğu olup olmadığına bak. Başparmağının normal görünüp görünmediğine bakmalısın. Garip bir açıyla mı bükülmüş yoksa değişik bir şekilde mi burkulmuş? Deriden dışarı çıkan herhangi bir kemik olup olmadığını da kontrol etmelisin. Bu özelliklerden herhangi birini fark edersen büyük olasılıkla başparmağın kırılmıştır.[4]
    • Ayrıca başparmağının üzerinde büyük olasılıkla morluklar olacaktır, bu da başparmağının dokusundaki kılcal damarların çatladığının bir işaretidir.
  3. 3
    Başparmağını hareket ettirmeye çalış. Başparmağını kırdıysan onu hareket ettirmek ciddi ve şiddetli ağrıya neden olur. Kemiklerini birbirine bağlayan bağların da büyük olasılıkla düzgün çalışamayacak ve bu da başparmağını hareket ettirmeni zorlaştıracaktır.[5]
    • Özellikle, başparmağını geriye doğru hareket ettirip ettiremediğini kontrol et. Acı çekmeden geriye doğru hareket ettirebiliyorsan muhtemelen kemik kırılmamıştır, parmağın burkulmuştur.
  4. 4
    Başparmağındaki uyuşma, karıncalanma veya soğukluğa dikkat et. Ağrıya neden olmanın yanı sıra, sıkışmış sinirler de başparmağının uyuşmasına neden olabilir. Başparmağında soğukluk hissetmeye başlayabilirsin. Bunun nedeni, kırık kemiğin veya fazla şişliğin başparmağına ve çevresindeki dokuya kan taşıyan kan damarlarını tıkamasıdır.[6]
    • Başparmağın, çok az kan gitmesi veya hiç kan gitmemesi durumunda da maviye dönebilir.
  5. 5
    Başparmağının etrafında aşırı şişlik olup olmadığına bak. Bir kemik kırıldığında, iltihap nedeniyle etrafındaki alan şişecektir. Başparmağın, yaralanma meydana geldikten beş ila on dakika sonra şişmeye başlayacaktır. Başparmak şiştikten sonra sertleşmeye başlayabilir.[7]
    • Başparmağındaki şişlik, başparmağına en yakın parmakları da etkileyebilir.
    Reklam

Kısım 2 / 3:
Bir Doktora Başparmağı Göstermek

  1. 1
    Doktora veya acil servise git. Eğer başparmağını kırdığını düşünüyorsan bir profesyonelin kemiği yerine oturtup sarması için acil servise gitmelisin. Eğer çok uzun süre beklersen kırık kemiğin neden olduğu şişlik, kemikleri oturtmayı gerçekten zorlaştırabilir ve bu da başparmağının kalıcı olarak bükülü kalabileceği anlamına gelir.[8]
    • Ek olarak, çocuklarda kırık başparmakları, büyüme kıkırdaklarına zarar vererek büyümelerini kalıcı olarak etkileyebilir.
    • Yaralanmanın kemik kırığı değil de burkulma (bağ yırtılması) olabileceğinden şüpheleniyor olsan bile, yine de doğru teşhis için bir doktora görünmelisin.[9] Ek olarak, bazı ciddi burkulmalar, tedavi için hâlâ bir el cerrahının müdahalesini gerektirebilir. Nihayetinde, kesin teşhis ve tedavi kararlarını bir tıp uzmanına bırakmalısın.[10] [11]
  2. 2
    Fiziksel muayeneye git. Doktor, Birinci Bölümdeki semptomlarla ilgili sorular sormanın yanı sıra, başparmağını fiziksel olarak da inceleyecektir. Başparmağındaki gücünü ve hareketini, zarar görmemiş başparmağınla karşılaştırarak test edebilir. Başka bir test olarak, zayıflığını kontrol etmek için başparmağa baskı uygulamadan önce başparmağının ucunu işaret parmağına dokundurur.[12]
  3. 3
    Başparmağının röntgenini çektir. Doktor muhtemelen başparmağının çeşitli açılardan röntgenini isteyecektir.[13] Bu sadece teşhisi doğrulamakla kalmayacak, aynı zamanda doktora başparmağında kaç kırık olduğunu da gösterecek ve bu da en iyi tedavi seçeneğinin belirlenmesine yardımcı olacaktır. Röntgen açıları şunlardır:[14]
    • Yanal: Yanal görünüm, başparmak yukarıda olacak şekilde elin yan üzerindeyken çekilen bir röntgendir.
    • Eğik: Eğik görünüm, başparmağı yukarıda olacak şekilde elin yan üzerindeyken yana yatırılarak çekilen röntgendir.
    • AP: AP görünümü, elinin yukarıdan düzleştirilmiş bir pozisyonda çekilen röntgenidir.
  4. 4
    Bilgisayarlı tomografi (CT) çektirmek için doktorunla konuş. Tomografi, Kompüterize Aksiyal Tomografi (CAT) taraması olarak da adlandırılabilir. Tomografi, vücut kısımlarının (bu durumda başparmağın) içinin neye benzediğinin görüntülerini oluşturmak için röntgen ve bir bilgisayar kullanır. Bu şekilde, doktorun kırığın neye benzediği ve bunu düzeltmenin en iyi yolu hakkında daha iyi bir fikir edinebilir.[15]
    • Hamileysen doktoruna söyle çünkü tomografi fetüse zarar verebilir.
  5. 5
    Doktoruna kırılma türünü teşhis ettir. Doktorun ilgili testleri yaptıktan sonra, kırık tipini teşhis edecektir. Bu, mevcut tedavi seçeneklerinin güçlüğünü belirleyecektir.[16]
    • Eklem dışı kırıklar, başparmağındaki iki kemikten birinin uzunluğu boyunca bir eklemden uzakta meydana gelen kırıklardır. Ağrılı olsa ve iyileşmesi altı hafta sürse de, bu kırıklar genellikle cerrahi müdahale gerektirmez.[17]
    • Eklem içi kırıklar eklem boyunca meydana gelir ve genellikle hastanın iyileşmeden sonra eklemde olabildiğince fazla hareketi korumasına yardımcı olmak için cerrahi müdahale gerektirir.[18]
    • Eklem içi başparmak kırıklarından en yaygın ikisi Bennett kırığı ve Rolando kırığıdır. Her ikisinde de, başparmak karpometakarpal eklem (ele en yakın başparmak eklemi) boyunca kırılır (ve muhtemelen yerinden çıkar).[19] İkisi arasındaki en büyük fark, Rolando kırığında üç veya daha fazla kemik parçasının yeniden hizalama gerekirken ve Bennett kırığı bazen ameliyat gerektirmezken, Rolando kırığı neredeyse her zaman cerrahi tedavi gerektirir.[20] [21]
    Reklam

Kısım 3 / 3:
Kırık Başparmağı Tedavi Etmek

  1. 1
    Bir ortopedi cerrahına görün. Bir ortopedi uzmanı, en iyi tedavi seçeneğinin belirlenmesine yardımcı olması için röntgenine ve diğer testlere bakacaktır. Kırık tipini (eklem içi veya eklem dışı) ve güçlüğünü (Bennett/Rolando kırıkları) hesaba katacaktır.[22]
  2. 2
    Ameliyatsız seçenekleri sor. Nispeten kolay vakalarda (eklem dışı kırık gibi) doktor, kırık parçalarını ameliyatsız elle yerine oturtabilir.[23] Parçaları oturtmaya başlamadan önce anestezi yapacaktır.
    • Bu yöntemde (kapalı redüksiyon olarak da adlandırılır), doktor genellikle kırığı yeniden hizalamak için kuvvetli bir şekilde çeker ve parçaların yerine oturduğunu görmek için bir floroskopi (sürekli, gerçek zamanlı röntgen) kullanır.[24]
    • Bazı Rolando kırıklarının, özellikle de kemikler birbirine vidalanamayacak veya birleştirilemeyecek kadar fazla parçalıysa bu yöntemde cerrahın elinden gelen en iyi şekilde parçaları biçimlendirmesiyle (açık redüksiyon olarak bilinir) tedavi edilebileceğini unutma.[25]
  3. 3
    Cerrahi tedavileri düşün. Eklem içi kırıklar için (Bennett ve Ronaldo kırıkları gibi) ortopedi uzmanın genellikle ameliyat önerecektir. Ameliyatın türü kırıkların güçlüğüne bağlı olacaktır. Genel seçenekler şunlardır:[26] [27]
    • Parçaları yeniden hizalamak amacıyla eksternal fiksasyon olarak bilinen deriye tellerin yerleştirilmesi için floroskopinin kullanılması. Bu seçenek genel olarak parçaların birbirine çok yakın kaldığı Bennett kırıklarıyla ilgilidir.
    • Cerrah, eli açtıktan sonra düzgün bir şekilde hizalanmasını sağlamak için kemiklere küçük vidalar veya pimler yerleştirir. Bu, iç fiksasyon olarak bilinir.
    • Cerrahi seçeneklerden kaynaklanan olası komplikasyonlar arasında sinir veya bağ yaralanmaları, sertlik ve yüksek eklem ihtihabı riski bulunur.[28]
  4. 4
    Başparmağı hareketsiz hâle getir. Özel durumun ister cerrahi ister cerrahi olmayan bir seçenek gerektirse de, doktor başparmağını hareketsiz hâle getirmek ve iyileşme süresi boyunca tüm parçaları mükemmel bir şekilde yerinde tutmak için başparmağını bir spika alçısına yerleştirecektir.[29]
    • Standardı altı hafta olsa da, alçının iki ila altı hafta arasında kalacağını bil.[30]
    • Bu süre boyunca kontrol amacıyla doktoruna görünmen gerekebilir.
  5. 5
    Bir fizyoterapiste görün. Doktorun, alçıda geçirdiğin sürenin uzunluğuna ve alçı çıkarıldıktan sonraki hareketliliğine bağlı olarak fizik tedavi veya ergoterapi tavsiye edebilir.[31] Bir terapist, hareketsiz döneminde dumura uğrayan kasın gücünü onarmak için bir dizi bükme ve kavrama egzersizi yaptıracaktır.[32]
    Reklam

İpuçları

  • Kırık da olsa, burkulma da olsa, hastaneye gitmek ve başparmağını düzgün bir şekilde tedavi ettirmek her zaman en iyisidir.
Reklam

Uyarılar

  • Bu makale, kırık bir başparmakla ilgili tıbbi bilgiler sunarken, tıbbi tavsiye olarak kullanılmamalıdır. Olası ciddi yaralanmalarda uygun teşhis ve tedavi seçenekleri için daima doktora görün.
  • Hamileysen röntgen çektirmeden önce bunu doktoruna söyle. Bebekler röntgen ışınlarına karşı daha hassastır, bu nedenle başparmağının kırılıp kırılmadığını belirlemek için bu yöntemden kaçınmak en iyisidir.
Reklam

Bununla İlgili wikiHow'lar

Yüzden Nasıl Kilo VerilirYüzden Nasıl Kilo Verilir?
Mastürbasyon Bağımlılığı Nasıl BırakılırMastürbasyon Bağımlılığı Nasıl Bırakılır?
Penisteki Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi EdilirPenisteki Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?
Vajinal Enfeksiyonlar İlaçsız Nasıl Tedavi EdilirVajinal Enfeksiyonlar İlaçsız Nasıl Tedavi Edilir?
Sigara Nasıl İçilir?
Vajinadaki Koku Hızlıca Nasıl GiderilirVajinadaki Koku Hızlıca Nasıl Giderilir?
Uyuşturucu Testinden Kısa Sürede Nasıl GeçilirUyuşturucu Testinden Kısa Sürede Nasıl Geçilir?
Kasık Mantarı Nasıl Tedavi EdilirKasık Mantarı Nasıl Tedavi Edilir?
Yeni Bir Dövmeye Nasıl Bakım YapılırYeni Bir Dövmeye Nasıl Bakım Yapılır?
Boğaz Kaşıntısı Nasıl GeçirilirBoğaz Kaşıntısı Nasıl Geçirilir?
Sol Koldaki Ağrının Kalpten Olup Olmadığı Nasıl AnlaşılırSol Koldaki Ağrının Kalpten Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?
Regl Dönemi Nasıl Erken BitirilirRegl Dönemi Nasıl Erken Bitirilir?
Ayak Parmağının Kırıldığı Nasıl Anlaşılır?
2 Hafta İçinde Göbek Yağı Nasıl Eritilir2 Hafta İçinde Göbek Yağı Nasıl Eritilir?
Reklam

Referanslar

  1. Brian Carlson MD and Stephen Moran MD. American Society for Surgery of the Hand, May June 2009 Volume 34 Issue 5 945-952
  2. Skinner, H, Current Diagnosis and Treatment of Orthopedics 5th Edition, Chapter 9, Hand Surgery, 2008
  3. Ashkenaze DM, Ruby LK. Metacarpal fractures and dislocations. Orthop Clin North Am 1992; 23:19.
  4. http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=a00011
  5. http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=a00011
  6. Stark, C. D., & Bowers, E. S. (2010). Living with sports injuries. New York: Facts On File.
  7. http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=a00011
  8. Plancher, K. D. (2006). MasterCases Hand and Wrist Surgery: Hand and Wrist Surgery. New York: Thieme Medical Publishers.
  9. Jonathan Frank, MD. Spor Ortopedi Cerrahı ve Eklem Koruma Uzmanı. Uzmanla Görüşme. 31 July 2020.
  1. C, Tsiouri et al, Hand, Injury to the Ulnar Collateral Ligament of the Thumb, 2008 March, 4(1) 12-18
  2. Brian Carslon MD , Steven Moran MD, Thumb Trauma : Bennetts, Fracure, Rloando’s fractrues, and Ulnar Collateral Ligament Injuries, American Society for Surgery of the Hand, May June 2009 Volume 34 Issue 5 945-952
  3. C, Tsiouri et al, Hand, Injury to the Ulnar Collateral Ligament of the Thumb, 2008 March, 4(1) 12-18
  4. Jonathan Frank, MD. Spor Ortopedi Cerrahı ve Eklem Koruma Uzmanı. Uzmanla Görüşme. 31 July 2020.
  5. Foster RJ, Hastings H. Treatment of Bennett, Rolando, and vertical intra-articular trapezial fractures. Clin Orthop Relat Res 1987; 121.
  6. Lanz, U., Schmitt, R., & Buchberger, W. (2008). Diagnostic imaging of the hand. Stuttgart: Thieme.
  7. Ashkenaze DM, Ruby LK. Metacarpal fractures and dislocations. Orthop Clin North Am 1992; 23:19.
  8. Ashkenaze DM, Ruby LK. Metacarpal fractures and dislocations. Orthop Clin North Am 1992; 23:19.
  9. Ashkenaze DM, Ruby LK. Metacarpal fractures and dislocations. Orthop Clin North Am 1992; 23:19.
  10. Wheeless, Wheeless Textbook of Orthopaedics, Bennetts Fracture Dislocation, 10, 2012
  11. Wheeless, Wheeless Textbook of Orthopaedics Rolandos fracture, 10, 2012
  12. Brian Carlson MD , Steven Moran MD, Thumb Trauma : Bennetts, Fracure, Rloando’s fractrues, and Ulnar Collateral Ligament Injuries, American Society for Surgery of the Hand, May June 2009 Volume 34 Issue 5 945-952
  13. J, Leggit, Acute Finger Injuries Part II, Fractures, Dislocations and Thumb Injuries, American Family Physician, March 1 2006 73 (5) 827-834
  14. J, Leggit, Acute Finger Injuries Part II, Fractures, Dislocations and Thumb Injuries, American Family Physician, March 1 2006 73 (5) 827-834
  15. J, Leggit, Acute Finger Injuries Part II, Fractures, Dislocations and Thumb Injuries, American Family Physician, March 1 2006 73 (5) 827-834
  16. C, Wheeless, Wheeless Textbook of Orthopaedics Rolandos fracture, 10, 2012
  17. C, Wheeless, Wheeless Textbook of Orthopaedics Rolandos fracture, 10, 2012
  18. Brian Carlson MD , Steven Moran MD, Thumb Trauma : Bennetts, Fracure, Rloando’s fractrues, and Ulnar Collateral Ligament INjuries, American Society for Surgery of the Hand, May June 2009 Volume 34 Issue 5 945-952
  19. http://www.eatonhand.com/complic/text10.htm
  20. Jonathan Frank, MD. Spor Ortopedi Cerrahı ve Eklem Koruma Uzmanı. Uzmanla Görüşme. 31 July 2020.
  21. http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=a00011
  22. Jonathan Frank, MD. Spor Ortopedi Cerrahı ve Eklem Koruma Uzmanı. Uzmanla Görüşme. 31 July 2020.
  23. J, Leggit, Acute Finger Injuries Part II, Fractures, Dislocations and Thumb Injuries, American Family Physician, March 1 2006 73 (5) 827-834

Bu wikiHow makalesi hakkında

Jonathan Frank, MD
Ortak yazarlar :
Spor Ortopedi Cerrahı ve Eklem Koruma Uzmanı
Bu makaledeki ortak yazarlar Jonathan Frank, MD. Dr. Jonathan Frank Beverly Hills, Kaliforniya’da faaliyet gösteren bir ortopedi cerrahıdır ve spor tıbbı ve eklemlerin korunması konusunda uzmandır. Dr. Frank diz, omuz, kalça ve dirseğin minimal invaziv, artroskopik cerrahisine odaklanır. Dr. Frank Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles Tıp Fakültesi'nden mezundur. Chicago'daki Rush Üniversitesi Tıp Merkezi'nde ortopedi ihtisasını ve Vail, Colorado'daki Steadman Clinic'te Ortopedik Spor Tıbbı ve Kalça Koruma alanında fellowship programını tamamlamıştır. ABD Kayak ve Snowboard Takımında kadrolu takım doktorudur. Dr. Frank şu anda en iyi hakemli bilimsel dergiler için bilimsel bir hakemdir ve araştırmaları bölgesel, ulusal ve uluslararası ortopedi konferanslarında sunulmuş ve Mark Coventry ve William A Grana prestij ödülleri de dâhil olmak üzere birçok ödül kazanmıştır.
Kategoriler: Sağlık
Bu sayfaya 132 defa erişilmiş.

Bu makale işine yaradı mı?

Reklam