Güneş ışığına maruz kalma sonucu görülen güneş çarpması veya sıcak çarpması vücudun kendini yeterli düzeyde soğutma yollarının tükenmesi sonucunda görülür. Doğru korunmayla çok ciddi ve hayati risk taşıyan bir durum olan güneş çarpmasından kaçınabilirsin.[1] Güneş çarpmasına neden olan genel unsurları önleyerek güneş çarpmasından korunmana yardımcı olacak birkaç basit adım vardır.

Yöntem 1 / 3:
Sıcaktan Kaçınmak

  1. 1
    Doğrudan güneş ışığından kaçın. Güneş çarpmasının öncelikli nedeni aşırı sıcak ve güneş ışığına maruz kalmaktır.[2] Güneş çarpmasını önlemenin ilk adımı doğrudan güneş ışığından kaçınmaktır. Özellikle de çok sıcak günlerde. Çıplak tenini doğrudan güneş ışığından mümkün olduğunca uzak tutmaya çalış. Güneşin altında olmak zorundaysan, şapka tak veya hafif bir şemsiyeyle dolaş.
    • Yazın genellikle kumsala ve diğer açık mekanlara gidilir. Bu gibi durumlarda mümkün olduğunca sık güneşten uzak kalacağın molalar ver. Plaj şemsiyesinin altında otur veya vücudunda sıcağın neden olduğu stresten arınmak için kliması olan yakınlardaki bir mağazaya git.[3]
  2. 2
    Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmaktan kaçın. Günün en tehlikeli zamanı en sıcak olduğu öğle ile akşamüzeri arasıdır. Dışarı çıkmak istiyorsan veya dışarıda çalışmak zorundaysan günün erken veya geç saatlerinde çıkmaya çalış. Ayrıca günün bu saatlerinde dışarıda egzersiz yapmaktan kaçın. Egzersiz vücut ısının yükselmesine neden olur, bu da özellikle de doğrudan güneş ışığının altındaysan, güneş çarpması ihtimalini artırır.[4]
    • Güneşin en etkili olduğu saatler sabah 9 ile akşamüzeri 4 arasıdır.[5] Mümkünse sabahın erken saatlerinde veya akşamüzeri güneş ışınları çok yoğun olmadığında dışarı çık.
  3. 3
    İklime alış. Sıcağın altında çok vakit geçirmek istiyorsan veya sıcağın altında, dışarıda çalışmak zorundaysan öncelikle havaya alış. Sıcakta kısa vardiyalarla başla, alışkın olmadığın yüksek sıcaklığa karşı direncini artır. Alıştıkça, dışarıda giderek daha fazla zaman geçirmeye başlayabilirsin ama vücudunu biraz rahatlatmak için sıcaktan uzakta mola vermeyi unutma.
    • Vücudunun sıcak havaya tam olarak alışması birkaç hafta sürebilir, bu nedenle sabırlı ol ve yavaştan al.[6]
    • Ayrıca kendini her seferinde biraz iklime alıştırabilirsin. Günün ilerleyen saatlerinde dışarı çıkacağını biliyorsan evde klimayı kapat. Bu, vücut sıcaklığının yavaş yavaş artmasını sağlayacak ve dışarı adım atmadan önce sıcağa alışmana yardımcı olacak.
  4. 4
    Kapalı mekanlardan kaçın. Sıcak çarpmasının bir diğer nedeni de hava akışı olmayan bir yerde kapalı kalmaktır. Bu, klima veya vantilatörsüz bir ev, camları kapalı bir araba veya içeride serin hava hareketi olmayan küçük ve kapalı bir oda da olabilir. Klimasız bir yerde yaşıyorsan, hava sirkülasyonuna yardımcı olmak için vantilatör al. Bu, içeriyi serinletmeye ve vücut ısını düşürmeye yardımcı olacaktır. Aynı zamanda odanın camlarını açmalısın, bu da daha fazla hava akışına yardımcı olacaktır.
    • Kendin de dahil olmak üzere bir çocuğu, sevdiğin birini veya bir hayvanı, camları açık olsa bile asla kilitli bir aracın içinde bırakma. Arabanın içindeki sıcaklık sıcak günlerde aşırı yükseleceğinden bu durum büyük sorunlara neden olabilir. Arabanın içindeki sıcaklık yalnızca 10 dakika içinde 7 °C kadar yükselebilir.[7]
    • Birçok şehirde sıcak dalgaları süresince toplu serinleme alanları bulunur – Sana yakın bir yer var mı diye bak.
    • Kliman yoksa veya alacak durumun yoksa, alışveriş merkezi, sinema, müze vb. kliması olan yerlerde vakit geçirmeye çalış.[8]
    Reklam

Yöntem 2 / 3:
Vücudunu Korumak

  1. 1
    Bol sıvı iç. Vücudunun güneş çarpmasından muzdarip olmasının öncelikli nedenlerinden biri kendini serinletme yollarını tüketmesidir. Bu, vücudunun doğal soğuma yolu olan ter üretmeyi bırakması durumunda olur. Düzenli terleyerek ve vücut ısını normal tutarak susuz kalmaman için bol miktarda sağlıklı sıvı içmelisin. Buna hem dışarıda hem içeride olduğun zamanlar dahil. Kaybettiğin sıvıyı yerine koymak çok önemlidir.[9]
    • Dışarıdayken veya dışarı çıkmaya hazırlanırken içilecek en iyi şey sudur. Eğer yoğun egzersiz yapıyorsan elektrolit ilaveli spor içeceklerini deneyebilirsin.[10]
    • Dışarı çıkacağını biliyorsan güne bolca suyla başla. Güne ihtiyacın olandan daha az suyla başlamak yerine dışarı çıktığında yeterince su almış olman gerek.
    • Alkollü veya kafein içeren içecekler içme çünkü susuzluğa neden olurlar.
    • Bir saatte en az bir litre veya her 15 dakikada bir 250ml sıvı içmeye çalış.[11]
  2. 2
    Hafif ve bol kıyafetler giy. Sıcakta dışarıda olacağını biliyorsan, seni sıkmayan kıyafetler giy. Hafif ve koton veya keten gibi nefes alan materyalden olmalıdırlar. Bu, vücudunun serin kalmasını ve yeterli şekilde terlemesini sağlar.[12]
    • Çok fazla giyinmemeye özen göster. Kat kat giyinmek de vücut ısını gereğinden fazla yükseltebilir.
    • Uzun süre boyunca doğrudan güneş altında olacaksan tenini korumak için uzun kollu gömlekler giy ama giydiğin gömlek veya pantolonun bol olmasına ve cildinin nefes almasına izin vermesine dikkat et.[13]
  3. 3
    Güneş yanıklarından korun. Güneş çarpmasının bir diğer nedeni de güneş yanığıdır. Bunun nedeni güneş yanığının vücudunun kendini soğutma yetisini sınırlamasıdır. Güneş yanıklarından korunmak için doğrudan güne ışığına maruz kalacağın her zaman güneş kremi sür. En az 30 faktör, geniş spektrumlu bir güneş kremi kullan. Gün içinde kremi tekrar uygula çünkü ter, su ve hareketle birlikte krem kaybolacaktır. Bu özellikle de plajdayken geçerlidir, şemsiyenin altında bile olsan. Güneşin kumdan yansımasıyla güneş yanığı olabilirsin.
    • Güneşe karşı fazla hassassan ya da ekstra bir koruma katmanı istiyorsan, şapka ve güneş gözlüğü de takabilirsin.[14]
    Reklam

Yöntem 3 / 3:
Isı Bitkinliğini Tedavi Etmek

  1. 1
    Isı bitkinliği belirtilerine dikkat et. Isı bitkinliği çoğunlukla sıcak çarpmasının habercisi olan ciddi ancak tedavi edilebilir bir durumdur. Güneş çarpmasını önlemek için ısı bitkinliği belirtilerine dikkat et. Mide bulantısı, yorgunluk, kusma, baş ağrısı, halsizlik, kas krampları, kas ağrıları ve baş dönmesi belirtiler arasındadır.
    • Bu belirtileri erkenden fark edersen, bunları tedavi edebilir ve çok daha ciddi bir durum olan ve tıbbi müdahale gerektiren güneş çarpmasından korunabilirsin.
  2. 2
    Isı bitkinliğini tedavi et. Isı bitkinliği belirtilerini fark edecek olursan durumunun kötüleşmesini önlemek için evde tedavi uygula. Sıcaktan hemen uzaklaş. Tercihen klima bulunan serin ve gölge bir yere geç. Ayrıca bol su veya şeker ve tuz içeren sıvı iç. Bu hidrasyonu düzenlemeye ve elektrolit seviyeni yükseltmeye yardımcı olur. Üzerinde çok fazla giysi varsa teninin nefes almasını sağlamak için birkaç katını çıkar. Vücut ısını düşürmeye yardımcı olması için tenine serin bir bez uygulamayı dene.
    • Alkollü veya kafein içeren içecekler tüketme. Durumunu kötüleştirmekten başka işe yaramaz.
    • 30 dakika ila bir saat arası bir sürede kendini daha iyi hissetmeye başlamazsan, doktorunu ara.[15]
  3. 3
    Hemen tıbbi yardım al. Bazı durumlarda, kişiler ısı bitkinliği belirtilerini yaşamaz ve aniden ve hiçbir uyarı olmaksızın güneş çarpması yaşayabilir. Aniden güneş çarpması belirtileriyle karşılaşırsan hemen yardım almalısın. Yüksek vücut ısısı, terlemede azalma, kırmızı, sıcak ve kızarmış kuru cilt, nefes alma zorluğu, yüksek nabız, halüsinasyonlar, zihin bulanıklığı, tuhaf davranışlar, oryantasyon bozukluğu, gerginlik ve kasılma nöbetleri belirtiler arasındadır.
    • Nadir durumlarda, komaya girebilirsin.[16]
    • Tanıdığın biri güneş çarpması yaşıyorsa, ambulans beklerken serinlemesine yardımcı oIabilirsin. Kişiyi kapalı bir mekana veya gölgelik bir yere al, üzerindeki fazla kıyafetleri çıkar ve onu elinden geldiğince serinletmeye çalış. Ona serin bir duş aldırabilir, üzerine serin su püskürtebilir veya baş, boyun, koltukaltı ve kasıklar gibi ısıyı düzenleyen bölgelere buz torbası veya soğuk, ıslak havlu uygulamasını sağlayabilirsin.[17]
    Reklam

Uyarılar

  • Tropik iklimlerde, kapalı bir gün dahi olsa güneş ışınları çok kuvvetlidir. Umursamaz davranma ve hava güneşli olmadığı için önlem alman gerekmediğini düşünme. Güneş ışınları bulutların arasından geçer ve güneşli bir güne kıyasla vücuduna daha fazla nüfuz eder.
  • Birçok ilaç vücudunun ısı düzenlemesine müdahale eder. Doktoruna hangi ilaçları aldığında güneşe çıkmaman gerektiğini danış. Ayrıca bu konuda herhangi bir uyarı var mı diye prospektüsü oku.
Reklam

Bununla İlgili wikiHow'lar

wikiHow

Sol Koldaki Ağrının Kalpten Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?

wikiHow

Bitkisel Yöntemlerle Penis Nasıl Büyütülür?

wikiHow

Yüzden Nasıl Kilo Verilir?

wikiHow

2 Hafta İçinde Göbek Yağı Nasıl Eritilir?

wikiHow

Penisteki Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?

wikiHow

Mastürbasyon Bağımlılığı Nasıl Bırakılır?

wikiHow

Vajinadaki Koku Hızlıca Nasıl Giderilir?

wikiHow

Vajinal Enfeksiyonlar İlaçsız Nasıl Tedavi Edilir?

wikiHow

Regl Dönemi Nasıl Erken Bitirilir?

wikiHow

Kasık Mantarı Nasıl Tedavi Edilir?

wikiHow

Test Kullanmadan Hamile Olduğun Nasıl Anlaşılır?

wikiHow

İdrar Yolu Enfeksiyonu Nasıl Geçer?
Reklam

Bu wikiHow makalesi hakkında

Chris M. Matsko, MD
Ortak yazarlar :
Aile Doktoru
Bu makaledeki ortak yazarlar Chris M. Matsko, MD. Dr. Chris Matsko Pensilvanya’da emekli bir Doktor’dur. Doktorluk derecesini 2007 yılında Temple Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden almıştır.
Kategoriler: Sağlık
Bu sayfaya 827 defa erişilmiş.

Bu makale işine yaradı mı?

Reklam