Diyabetinin Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?

Ortak yazar: Chris M. Matsko, MD

Bu Makalede:Diyabetin İşaretlerini ve Belirtilerini TanımakDiyabet İçin Teşhise Yönelik Tahliller Yaptırmak5 Referans

Diyabetinin olabileceğini düşünüyorsan hemen bir tıp uzmanına danış. Tip 1 diyabet, pankreas adacık hücrelerinin artık insülin üretemediği durumlarda ortaya çıkar; bu hücrelerin işlevini yitirmesine yol açan bir tür otoimmün (yani bağışıklık sistemiyle ilgili) hastalıktır. Tip 2 diyabet ise daha çok yaşam tarzıyla ilişkilidir (egzersiz yapmamayla ve çok fazla şeker tüketmekle bağlantılıdır). Diyabetin varsa bir an önce tedavi olmak için hem diyabetin işaretlerini ve belirtilerini bilmek hem de nasıl teşhis edildiğini anlamak büyük önem taşır.

Kısım 1
Diyabetin İşaretlerini ve Belirtilerini Tanımak

  1. 1
    Aşağıdaki işaretlerin ve belirtilerin farkında ol. Aşağıdaki listedekilerden ikisi ya da daha fazlası varsa en iyisi, daha detaylı bir değerlendirme için doktora gitmektir. Hem Tip 1 hem Tip 2 diyabet için yaygın işaretler ve belirtiler arasında şunlar bulunur:[1]
    • Aşırı susuzluk
    • Aşırı açlık
    • Bulanık görme
    • Sık idrara çıkma (gece idrara çıkmak için 3 kez ya da daha sık uyanırsın)
    • Bitkinlik (özellikle yemek yedikten sonra)
    • Çabuk öfkelenme
    • İyileşmeyen ya da yavaş iyileşen yaralar
  2. 2
    Yaşam tarzınla ilgili seçimlerinin farkında ol. Hareketsiz bir yaşam süren (çok az egzersiz yapan ya da hiç yapmayan) kişilerin, Tip 2 diyabete yakalanma riskleri daha yüksektir. Aşırı kilolu ya da obez olan ya da ideal olandan daha fazla tatlı ve rafine karbonhidrat tüketen kişilerin de Tip 2 diyabete yakalanma riskleri önemli ölçüde daha yüksektir.[2]
    • Tip 2 diyabetin çoğu zaman yanlış yaşam tarzı seçimlerinden kaynaklandığını, Tip 1 diyabetinse çoğunlukla çocuklukta ortaya çıkan ve pankreasın, beta hücresi eksikliğinden ötürü insülinden yararlanamadığı bir durum olduğunu unutma.
  3. 3
    Doktora git. Diyabetin olup olmadığını gerçek anlamda doğrulamanın tek yolu, kan tahlilleri şeklinde olan teşhise yönelik tahlil yaptırmak için doktora gitmektir. Kan tahlillerinde ortaya çıkan rakamlar seni "normal," "prediyabetik" (bunun anlamı, yaşam tarzında çok ciddi değişiklikler yapmazsan yakında diyabete yakalanma riskinin çok yüksek olduğudur) ya da "diyabetik" olarak sınıflandıracaktır.
    • En iyisi, bir an önce diyabetinin olup olmadığını öğrenmektir çünkü diyabetin varsa hemen tedavi olmak çok önemlidir.
    • Vücudunda diyabetin yol açtığı hasar çoğunlukla "kontrol edilmeyen kan şekerinden" kaynaklanır. Bunun anlamı, kan şekerini kontrol etmeye yardımcı olan bir tedavi görürsen diyabetin uzun vadeli sağlık sorunlarının çoğunu engelleyebilir ya da en azından bunları "erteleyebilirsin." İşte bu yüzden hemen teşhis konulması ve tedavi uygulanması çok önemlidir.

Kısım 2
Diyabet İçin Teşhise Yönelik Tahliller Yaptırmak

  1. 1
    Bir doktora tahlil yaptır. Aile hekimin, kan şekeri seviyeni kontrol etmek için iki farklı tahlil yapabilir. Normalde diyabetin olup olmadığına bakmak için aç karnına kan tahlili yapılır ama idrar tahlili de yapılabilir.
    • Normal kan şekeri seviyesi 70 ile 100 arasındadır.
    • Borderline (sınırda) diyabetiksen ("prediyabetik") kan şekeri seviyen 100 ile 125 arasında olacaktır.
    • Kan şekeri seviyen 126’nın üzerindeyse diyabetik olarak nitelendirilirsin.
  2. 2
    HbA1c (hemoglobin A1c) seviyeni ölçtür. Bu, bazı doktorlar tarafından diyabet için kullanılan daha yeni bir tahlildir. Alyuvarlarındaki bir protein olan hemoglobine bakar ve ne kadar şekerin yapıştığını ölçer. Bu değer ne kadar yüksekse o kadar şeker yapışır ve bu da doğrudan diyabet olma riskinle ilişkilidir. (Ne de olsa diyabet, kan dolaşımındaki şeker miktarının yükselmesi anlamına gelir.)
    • HbA1c ile ortalama kan şekeri seviyesi arasındaki normal ilişki şu şekildedir. HbA1c değerin 6 ise bu, kandaki glikoz düzeyinin 135 olmasına eşdeğerdir. HbA1c değeri 7 ise glikoz düzeyi 170, HbA1c değeri 8 ise 205, HbA1c değeri 9 ise 240, HbA1c değeri 10 ise 275, HbA1c değeri 11 ise 301 ve HbA1c değeri 12 ise kandaki glikoz düzeyi 345 demektir.
    • Çoğu laboratuvarda, normal HbA1c aralığı, %4-5,9’dur. Kontrol altında tutulmayan diyabette, bu seviye %8 ya da daha yüksektir, kontrol altında tutulan diyabetteyse %7’den daha düşüktür.
    • HbA1c’yi ölçmenin faydası, zaman içinde olan bitenin daha mantıklı bir görüntüsünü vermesidir. Kan şekeri seviyenin bir seferlik ölçümünden ibaret olan basit bir glikoz testinin aksine, son 3 aydaki ortalama kan şekeri seviyeni gösterir.[3]
  3. 3
    Diyabeti tedavi et. Diyabeti tedavi etmek için, her gün insülin iğneleri ya da hapları kullanman gerekebilir; ayrıca, beslenmene dikkat etmen ve egzersiz yapman istenecektir.[4]
    • Bazen, Tip 2 diyabetin daha hafif durumlarında tek gereken diyet ve egzersizdir. Hayat tarzında yeterli değişiklikler yapmak, diyabeti tersine çevirebilir ve kan şekerini "normal" aralığa geri çekebilir. Değişiklik yapmak için bundan büyük motivasyon olabilir mi?
    • Senden şekeri ve karbonhidratı azaltman ve günde yaklaşık 30 dakika egzersiz yapman istenecektir. Bu değişiklikleri yerine getirirsen kan şekeri seviyende fark edilir bir azalma göreceksin.
    • Öte yandan, Tip 1 diyabet vücudun insülin üretemediği otoimmün bir hastalık olduğu için, sürekli insülin iğnesi gerektirecektir.
    • Diyabeti düzgün bir şekilde tedavi etmek son derece önemlidir. Diyabetin tedavi edilmezse yüksek kan şekerinin, sinir hasarı (nöropati), böbrek hasarı ya da yetmezliği, körlük ve kangrene çevirebilen ve özellikle bacaklarda ampütasyon gerektiren, tedavi edilmesi güç enfeksiyonlarla sonuçlanan ciddi dolaşım bozuklukları gibi daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini unutma.
  4. 4
    Takip tahlilleri yaptır. "Prediyabetik" ya da "diyabetik" aralığına giren kişilerin yaklaşık 3 ayda bir kan tahlilleri yaptırması önemlidir. Bunun nedeni, hastalığın iyiye gidişini (olumlu hayat tarzı değişiklikleri yapanlar için) ya da kötüye gidişini takip etmektir.[5]
    • Düzenli yapılan kan tahlilleri, doktorunun insülin ve ilaç dozlarıyla ilgili karar vermesine de yardımcı olur. Doktorun, kan şekerinin belirli bir aralıkta olmasını "sağlamaya" çalışacaktır, o yüzden düzenli yapılan kan tahlillerinden elde edilen rakamsal değerler önemlidir.
    • Bir sonraki kan tahlilinde gayet somut sonuçlar göreceğini bilmek, daha çok egzersiz yapman ve beslenmende olumlu değişiklikler yapman için de motivasyon sağlayabilir!

Makale Bilgisi

Chris M. Matsko, MD bu makalenin ortak yazarıdır. Dr. Chris Matsko Pensilvanya’da emekli bir Doktor’dur. Doktorluk derecesini 2007 yılında Temple Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden almıştır.

Kategoriler: Sağlık

Diğer dillerde:

English: Tell if You Have Diabetes, Español: saber si tienes diabetes, Deutsch: Herausfinden ob man Diabetes hat, Italiano: Capire se Hai il Diabete, 中文: 判断自己是否患上糖尿病, Русский: распознать признаки диабета, Français: savoir si l'on a le diabète, Bahasa Indonesia: Mengetahui Apakah Anda Menderita Diabetes, Nederlands: Weten of je diabetes hebt, Čeština: Jak poznat, zda máte cukrovku, हिन्दी: जानें कि आपको डायबिटीज तो नहीं (kaise kare, madhumeh, diabetes, jankari), العربية: معرفة ما إذا كنت مصابًا بمرض السكري, ไทย: บ่งบอกได้อย่างไรว่าเป็นโรคเบาหวาน, Tiếng Việt: Nhận biết dấu hiệu tiểu đường, 日本語: 糖尿病かどうかを知る, 한국어: 당뇨가 있는지 알아보는 방법

Bu sayfaya 603 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?