Bir Psikopat Nasıl Anlaşılır?

Ortak yazar: Klare Heston, LICSW

Bu Makalede:Ana Kişilik Özelliklerine BakmakDuygusal Göstergeleri Mercek Altına Alİlişki Alışkanlıklarını Gözlemle

Psikopatlık, bir dizi özellikten oluşan bir kişilik yapısıdır ve akıl sağlığı uzmanları tarafından çekici, manipülatif, duygusal yönden acımasız ve suç işleme potansiyeline sahip kişileri anlatmak için kullanılır. Bu terimin medyada kullanılma sıklığına bakan, sokakların psikopatla dolup taştığını zannedebilir. Oysa psikopatların nüfusun ancak yüzde birini oluşturduğu tahmin ediliyor.[1] Bununla beraber psikopatlar, insanın burnunun dibinde saklanma konusunda çok yeteneklidirler. Birçoğu, dışarıdan normal ve çekici görünür. Bazı ana kişilik özelliklerini değerlendirerek, kişinin duygusal tepkilerini izleyerek ve ilişkilerine dikkat ederek içinizdeki psikopatları tespit etmeyi öğrenebilirsin.

Kısım 1
Ana Kişilik Özelliklerine Bakmak

  1. 1
    Sahte çekiciliğe dikkat et. Tıpkı bir oyuncunun birçok role bürünmesi gibi, psikopat da profesyonellerin hoş ve sevimli bir normallik “maskesi” dediği şeyi takar. Psikopatlar partilerin gözde insanlarıdır ve çoğunlukla herkes onları çekici bulur. İnsanları etkileyip kendilerini sevdirirler ki daha sonra onları kolayca manipüle edebilsinler.[2]
    • Psikopatlar etraflarına insanları doğal olarak cezbeden bir özgüven yayarlar. Büyük ihtimalle sabit bir işleri vardır, nispeten başarılıdırlar da. Hatta bir ilişkileri, eşleri, çocukları olabilir. “Örnek vatandaş” rolü oynamakta üzerlerine yoktur.
  2. 2
    Abartılı bir benlik algısı ara. Çoğu zaman psikopatlar, gerçekte olduklarından daha zeki ya da daha güçlü olduklarına inanırlar. Statülerini yükselttiği için başarılı ve güçlü insanlara yakın davranır, kendilerinin özel muamele hak ettiğini düşünürler.[3]
    • Kendilerini abartılı şekilde önemli görmeleri sık sık normallik maskesinde çatlaklara yol açar. Onlar için bir değerin ya da statün yoksa seni ezip geçerler.
  3. 3
    Dürtüsellik ve sorumsuzluk var mı diye kontrol et. Bu özelliklerin her ikisi de psikopatlık belirtisidir. Psikopatlar, var oluş biçimlerinde hiçbir yanlışlık görmezler. Verdikleri kararlardan ya da bu kararların sonuçlarından ötürü sorumluk duymayı reddetmeleriyle bilinirler. Aslında, kötü davranışlarının sonuçlarının kendisiyle bir ilgisi olduğunu reddetmektir bu. “Hiç işe gidesim yok,” ya da “İyisi mi, toplantıyı ekip onun yerine içmeye gideyim,” tarzı “tutarlı sorumsuzluklar” psikopatları harekete geçiren yaygın dürtüsel fikirlerdir. Psikopatlar güvenilir olanın tam tersidirler.[4]
    • Benmerkezcidirler, kendi duygusal durumlarına göre akıllarına estiği gibi davranırlar. Kafalarına eseni, istedikleri anda yaparlar. Bu da sırf içlerinden geldi diye aldatmalarına, yalan söylemelerine ya da hırsızlık yapmalarına yol açabilir. Önlerine gelen herkesle cinsel ilişkiye girebilir, seri halinde ilişki yaşayıp ihanet edebilirler. Durduk yere işten ayrılabilirler (tabii ki bu iş kendilerine layık olmadığı için).
  4. 4
    Kural çiğneme eğilimlerine karşı tetikte ol. Eğer tanıdığın kişi kurallara harfiyen uyuyorsa muhtemelen psikopat özellikleri taşımıyordur. Psikopatlar otoriteden nefret eder ve kendilerini genelde kuralların üstünde görürler. Muhtemelen bu yüzden, parmaklıklar arkasındaki erkek suçluların tahminen %25’i psikopat olarak nitelendiriliyor.[5]
    • Bununla birlikte kanunları çiğneyen, bundan hiç rahatsızlık duymayan ve hapse düşmemeyi başaranlar da var.
  5. 5
    Çocukken suç işleyip işlemediklerine bak. Uzmanlar psikopatlık ölçütlerine uyan yetişkinlerin çocukluklarında ortak noktalar buluyor. Psikopatlar gençliklerinde çoğunlukla, başkalarına karşı agresif davranışlar da dahil suça eğilimli davranışlar sergilerler. Ayrıca, sıkıntılara ve cezalara başka gençler gibi tepki vermeyebilirler.[6]
    • Psikopat olduğundan şüphelendiğin kişinin sorunlu bir gençliği olup olmadığını kontrol et. Muhtemelen bu, yetişkinlikteki psikopatlık eğilimlerinin varlığına işaret eder.

Kısım 2
Duygusal Göstergeleri Mercek Altına Al

  1. 1
    Ahlak ilkelerini ya da kişisel etiğini incele. Söz konusu kişi vicdan sahibiyse muhtemelen psikopat değildir. Psikopatların genelde ahlak pusulası olmaz. İlerlemek için ne gerekirse yaparlar ve bu sırada kime zarar verdikleri hiç umurlarında değildir.[7]
    • Mesela, bir psikopat başkalarının aksine belirli “kurallara” göre yaşamaz. Bir arkadaşının sevgilisinin peşine düşmekte ya da terfi için yakın bir arkadaşıyla rekabete girip bunun hakkında böbürlenmekte bir sorun görmeyebilirler.
  2. 2
    Bir kişinin sergilediği duygulanıma ya da duygusal tepkiye bak. Psikopatlar sığ duygusal tepkiler verirler, ölümlere, yaralanmalara ve başkalarında büyük negatif tepkilere neden olan olaylara normal tepkiler vermezler.
    • Psikopatça tepkilerle tipik otistik tepkiler arasındaki fark şudur: Otistikler başlangıçta duygusuz gözükebilirler ama daha sonra, zor durumla karşılaştıklarında büyük üzüntüye kapılabilir, kendilerini sorgulamaya, yardım yolları aramaya adayabilirler.[8] Psikopatlardaysa altta yatan derin duygular yoktur.
  3. 3
    Suçluluk duygusu ara. Psikopat bireyler genellikle suçluluk duygusu ya da pişmanlık hissetmezler. Onları tanımlamak için kullanılan başlıca özelliklerden birisi duyarsızlıktır. Psikopatlar, kötü davranışlarına kızma diye seni manipüle etmek için, suçluluk duygusu hissediyormuş gibi yapabilirler.
    • Örneğin, kurbanlarına zarar verdikleri için suçluluk duyarmışçasına davranırlar, böylece sonunda kurban onları teselli eder.
    • İlginç bir şekilde, psikopatlar gerçekten empati kuramasalar da sahte empati konusunda çok başarılıdırlar. Spontane biçimde empati kuramazlar ama bunu istediklerinde (örneğin başkalarını cezbetmek için) yapabilirler.[9]
  4. 4
    Kişinin sorumluluk kabul edip edemediğine bak. Psikopatlar haksız olduklarını ya da hatalı yargıda bulunduklarını asla yürekten kabul etmezler. Üstlerine gidildiğinde, hata yaptıklarını kabullenebilirler ama hatalarının sonuçlarından kaçmak için başkalarını manipüle ederler.[10]
  5. 5
    Duygu sömürülerine karşı uyanık ol. Psikopatlar, onları kurban olarak görmeni sağlamak için senin duygularını ya da güvensizliklerini manipüle etmekte ustadırlar. Bu, gardını düşürmene yol açar ve seni gelecekteki sömürülere karşı savunmasız bırakır. Kurban zihniyetinin psikolojik kaynağına hep kabul edilemez ya da kötücül eylemler eşlik ediyorsa bu insanın gerçek doğasına karşı tetikte olmalısın.[11]

Kısım 3
İlişki Alışkanlıklarını Gözlemle

  1. 1
    Fesat çıkarıyor mu diye bak. Psikopatlar karmaşa ve drama yaratmaya bayılır. Çok çabuk sıkıldıklarından ilginçlik onlar için önemlidir. Önce kışkırtıp tartışma yaratır, sonra kurban rolüne bürünüp aradan sıyrılabilirler. İnsanların hayatını alt üst eder, sonra arkalarına yaslanıp hiçbir şey olmamış gibi olan biteni izlerler.[12]
    • Hayatında bir psikopat varsa onunla kurduğun her iletişim sonrasında muhtemelen kendi akıl sağlığını sorgularsın. Diyelim ki iştesin ve psikopat kişi, iş arkadaşlarından birinin senin arkadan konuşup hakaretler ettiğini haber veriyor. Dil döküp seni o arkadaşınla yüzleşmeye ikna eder. Çirkin bir yüzleşmenin sonrasında farkına varırsın ki karşındaki kişiyi de o kışkırtmıştır.
  2. 2
    Manipülasyona dair işaretlerin farkına var. Herkesin hareketlerinin ardında istediğini alma hedefi bulunur. Fakat psikopatlar bu konuda tilki gibi kurnaz olmalarıyla bilinirler. Normalde hayatta yapmayacağınız şeyleri yaptırabilirler. Kılık değiştirebilir, insanları suçluluk psikolojisine sokabilir ve kurbanlarına dilediklerini yaptırmak için başka yöntemler kullanabilirler.[13]
    • Diyelim ki çalıştığın şirkette üst düzey yöneticisin. Psikopat seni “dost edinir” ve tatlı dille zayıflıklarını bir bir öğrenir. Sonra bir gün işe gelir, şirketin bir skandalla çalkalandığını öğrenirsin. Psikopata verdiğin hassas bilgiler medyaya sızdırılmıştır. İşinden kovulursun. Bil bakalım, senin pozisyonunu kapmak için sırada kim bekliyor?
  3. 3
    Karşındakilerin ilişkilerini değerlendir. Kimi psikopatlar kısa süreli evlilikleri başarıyla yürütebilir. Evlilikle ilgili sorunlarından eski eşlerini sorumlu tutar, evliliğin sona ermesinde payları olduğunu asla kabullenmezler.
    • İlişki, psikopatların partnerlerini idealize etmesiyle başlar. Zaman içinde karşılarındaki kişiyi değersizleştirir, nihayet onu bir kenara atıp daha yeni ve daha ilginç birine yönelirler. Partnerleriyle asla gerçek bir bağ kurmazlar, o yüzden gözlerini hiç kırpmadan evliliği ya da ilişkiyi sonlandırabilirler.[14]
  4. 4
    Patolojik yalancılık var mı diye bak. Psikopatın sana söylemediği yalan kalmaz. Seni kandırmak için küçük yalanlar söylemekten tut da, yanlış yönlendirmek için koca koca masallar uydurmaya kadar her türlüsünü yapar. Çok şaşırtıcı ama bu, onlarda utanmaya yol açmaz. Psikopatlar yalanlarıyla gurur duyarlar. Tam yalanını yakaladım dediğinde gerçekleri saptırarak üste çıkarlar.[15]
    • Dahası, yalanları yakalandığında şaşırıp kalmazlar. Sakin ve rahattırlar; tatlı dille her yılanı deliğinden çıkarırlar. Hiçbir şey onları gafil avlayamaz.
  5. 5
    Beceriksizce, yapmacık özürlere karşı uyanık ol. Bir psikopat köşeye sıkışırsa ve pişmanlık göstermesi gerekiyorsa sırf kendinden öylesi beklendiği için numara yapabilir. Ancak duygularını ifade etmeyi beceremediğinden inandırıcı bir dille özür dileyemez.[16]
    • Yüzünde alaycı bir gülüşle, yapmacık bir tarzla “Seni harbiden üzmek istememiştim,” demek gibi tutarsızlıklarına tanık olabilirsin.
    • Eğer sana kendilerini affettiremezlerse öfkelerini yöneltebilirler. “Sen de amma hassassın,” ya da “Hâlâ mı oraya takılıp kaldın!” diye çıkışabilirler bile.

Referanslar

Makale Bilgisi

Kategoriler: İlişkiler

Diğer dillerde:

English: Identify a Psychopath, Español: identificar a un psicópata, Português: Identificar um Psicopata, Deutsch: Einen Psychopathen identifizieren, Italiano: Identificare uno Psicopatico, Русский: распознать психопата, Français: identifier un psychopathe, 中文: 识别一个精神病患者, Nederlands: Een psychopaat herkennen, Bahasa Indonesia: Mengidentifikasi Psikopat, Čeština: Jak poznat psychopata, ไทย: สังเกตลักษณะของผู้ที่มีอาการทางจิต, العربية: التعرف على الشخصية السيكوباتية, हिन्दी: मनोरोगी की पहचान करें, Tiếng Việt: Nhận diện Kẻ Thái nhân cách, 한국어: 사이코패스 구분하는 방법, 日本語: サイコパスを見分ける

Bu sayfaya 160 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?