Kuzey Kaliforniya’da gizli bir konumda, Hyperion adındaki bir ağaç 115.61 metre boyuyla dünya rekorunu elde etti![1] İster inan ister inanma, ölçüm çok uzun bir şerit metre ile yapıldı fakat kendince deneyebileceğin çok daha kolay yöntemler var. Santimi santimine ölçemeyecek olsan da, bu yöntemler sana iyi bir yaklaşık değer verecektir ve herhangi bir uzun nesnede işe arayacaktır. Telefon direkleri, binalar ya da fasulye sırıkları; ucunu görebildiğin sürece boyunu ölçebilirsin.

Bir Yöntem Seç

  1. Kâğıt parçası: Hesap ya da başka bir araç gerekmez!
  2. Gölgeler: Bir şerit metre, düz zemin, görünür gölge ve basit hesap gerekir.
  3. Kalem: Bir kalem ve arkadaş kullanarak hızlı fakat kaba bir tahmin.
  4. Eğimölçer ya da aletler: Bu yöntemde en kesin sonuçlar elde edilir. Basit okul gereçleri ile kendin bir eğimölçer yapabilirsin.

Yöntem 1 / 4:
Bir Parça Kâğıt Kullanmak

  1. 1
    Bir ağacın yüksekliğini hiç hesap yapmadan bulmak için bu yöntemi kullan. Bu yöntem için tek ihtiyacın olan şey bir parça kâğıt ve bir şerit metredir. Hesap yapmaya gerek yok; ancak, eğer bunun nasıl çalıştığı ile ilgileniyorsan biraz trigonometri bilmen gerekebilir.
    • Bir eğimölçer veya teodolit kullanma yöntemi tamamen hesaplamadır ve yöntemin işe yaramasının nedenidir, fakat bu yöntemi kullanarak yüksekliği bulmak için hesap yapmana gerek yok.
  2. 2
    Bir kâğıdı ikiye katlayarak bir üçgen hâline getir. Eğer kâğıt dikdörtgense (kare değilse) dikdörtgen bir kâğıdı kare hâline getirmen gerekecektir. Bir kenarı diğerinin üzerine katla, ardından üçgenin üzerindeki fazla kısmı kes. İhtiyacın olan üçgeni elde etmiş olman gerekir.
    • Üçgenin bir dik açısı (90 derece) ve iki 45 derecelik açısı olacaktır.
  3. 3
    Üçgeni 90º’lik dik açının karşısındaki kenarı bir gözünün önünde olacak şekilde tut ve üçgenin diğer tarafını kendine doğru yönelt. Kısa kenarlardan biri yatay (düz), diğeri dikey (yukarı bakacak şekilde) olmalıdır. Gözlerini kaldırarak en uzun kenardan yukarı bakabilmelisin.
    • Bakıyor olduğun en uzun kenara üçgenin hipotenüsü denir.
  4. 4
    Üçgenin üst ucunda ağacın tepesini görene kadar ağaçtan uzaklaş. Bir gözünü kapat ve diğer gözünle ağacın tam tepesini görene kadar üçgenin en uzun kenarına bak. Bakış hattının üçgenin en uzun kenarını ağacın en üstüne kadar takip ettiği noktayı bulmak istiyorsun.
  5. 5
    Bu noktayı işaretle ve oradan ağacın tabanına olan mesafeyi ölç. Bu mesafe neredeyse ağacın tam yüksekliği kadardır. Buna kendi boyunu da ekle, çünkü ağaca gözünün yüksekliğinden bakıyordun. Şimdi tam cevabı buldun!
    • Bunun nasıl çalıştığını öğrenmek için Eğimölçer veya Teodolit Kullanmak bölümüne bak. Bu yöntemde herhangi bir hesaplama yapmana gerek yok, çünkü küçük bir numara var: kullandığın açı (45º) tanjantı 1'e eşittir. Denklem şu şekilde basitleştirilebilir: (Ağacın yüksekliği) / (ağaçtan uzaklık) = 1. İki tarafı (ağaçtan uzaklık) ile çarptığında, ağacın yüksekliği = ağaçtan uzaklık eşitliğini elde edersin.
    Reklam

Yöntem 2 / 4:
Gölgeleri Kıyaslamak

  1. 1
    Sadece bir şerit metren veya cetvelin varsa bu yöntemi kullan. Bu yöntemi kullanmak için başka bir ekipmana ihtiyacın yoktur ve ağacın uzunluğu hakkında doğru bir yaklaşık değer elde edersin. Çarpma ve bölme işlemi haricinde yapman gereken başka bir hesap yok.[2]
    • Eğer hiç hesap yapmak istemiyorsan internet üzerinden bunun gibi bir ağaç yüksekliği hesap makinesi kullanabilir ve bu yöntemi kullanarak bulduğun ölçüleri girebilirsin.
  2. 2
    Boyunu ölç. Ayakta dik dururken boyunu ölçmek için bir şerit metre ya da ahşap metre kullan. Bu yöntemi kullanırken giyeceğin ayakkabılar ayağındayken boyunu ölç. Her hâlükârda bir kâğıda ihtiyacın olacağı için tam rakamı unutmamak için boyunu yaz.
    • Metre ve santim kombinasyonuna değil, metre cinsinden boyunun uzunluğunu gösteren tek bir sayıya ihtiyacın olacaktır. Bir sayıya nasıl dönüştürüleceğinden emin değilsen bunun yerine dikey duran bir ahşap metrenin yüksekliğini kullanabilirsin (1 metre). Kullanman istendiğinde cetvelin yüksekliğini ve cetvelin gölgesinin uzunluğunu kullan.
    • Eğer tekerlekli sandalyedeysen veya başka bir nedenle ayakta duramıyorsan ağacı ölçmek için dışarı çıktığında hangi pozisyonda olacaksan o şekilde boyunu ölç.
  3. 3
    Ağacın yanında güneşli, düz bir yerde dur. Doğru bir ölçüm alabilmek için gölgenin düz zemine düştüğü bir nokta bulmaya çalış. En iyi sonuçlar için, bu yöntemi açık ve güneşli bir günde uygula. Gökyüzü bulutluysa gölgeleri doğru şekilde ölçmek zor olabilir.
  4. 4
    Gölgenin uzunluğunu ölç. Topuklarından gölgenin ucuna kadar olan mesafeyi ölçmek için bir şerit metre ya da ahşap metre kullan. Eğer sana yardım edecek kimse yoksa ayaktayken gölgenin ucunu bir taş atarak işaretleyebilirsin. Daha da iyisi, yerde herhangi bir yere bir taş yerleştir ve kendini gölgenin ucu o taşa gelecek şekilde konumlandır; ardından durduğun yerle taş arasındaki mesafeyi ölç.[3]
    • Ölçümleri karıştırmamak için her ölçümü yaz ve adlandır.
  5. 5
    Ağacın gölgesinin uzunluğunu ölç. Ağacın gölgesinin ağacın tabanından gölgenin ucuna kadar olan uzunluğunu belirlemek için şerit metreni kullan. En iyi sonuç gölgenin uzandığı zemin düzse elde edilir; örneğin ağaç eğimli bir zemindeyse ölçümün o kadar doğru olmayacaktır.[4] Bunu gölgeni ölçtükten hemen sonra yap, çünkü güneşin hareketi gölge uzunluğunun değişmesine neden olacaktır.
    • Eğer gölge eğimli zemindeyse günün farklı bir zamanında gölge, daha kısa veya farklı yönde olarak eğimin etkisinden kurtulabilir.
  6. 6
    Ağacın genişliğinin 1/2'sini ağacın gölgesinin uzunluğuna ekle. Çoğu ağaç doğrudan yukarı doğru büyür, bu nedenle ağacın en yüksek ucu ağacın tam ortasından yukarıda olmalıdır. Gölgesinin toplam uzunluğunu elde etmek için, gölge ölçümüne ağaç gövdesi çapının 1/2'sini eklemelisin.[5] Bunun nedeni, en yüksek ucun aslında ölçtüğünden daha uzun bir gölgeye neden olmasıdır; bir kısmı ağaç gövdesinin üzerine düşer ve bu kısmı göremezsin.
    • Uzun bir cetvel veya düz şerit metre ile gövdenin genişliğini ölç, ardından ağacın genişliğinin 1/2'sini elde etmek için 2'ye böl. Gövdenin ne kadar geniş olduğunu görmekte güçlük çekiyorsan gövdenin tabanının etrafına dar bir kare çiz ve bu karenin bir kenarını ölç.
  7. 7
    Yazdığın sayıları kullanarak ağacın yüksekliğini hesapla. Şimdi üç sayı yazmış olman gerekir: boyun, gölgenin uzunluğu ve ağacın gölgesinin uzunluğu (gövde genişliğinin 1/2'si dâhil). Gölge uzunlukları nesnenin yüksekliğiyle orantılıdır. Başka bir deyişle, (gölgenin uzunluğu) bölü (boyun) her zaman (ağacın gölgesinin uzunluğu) bölü (ağacın yüksekliği) olacaktır. Ağacın yüksekliğini bulmak için bu denklemi kullanabiliriz:
    • Ağacın gölgesinin uzunluğunu boyunla çarp. Boyun 1,5 metreyse ve ağacın gölgesi 30,48 metre uzunluğundaysa bunları çarp: 1,5 x 30,48 = 45,72.
    • Cevabı gölgenin uzunluğuna böl. Yukarıdaki örneği kullanırsak, gölgen 2,4 metre uzunluğundaysa cevabını bu sayıya böl. 45,72 / 2,4 = 19,05 metre.
    • Eğer hesaplamada zorluk çekiyorsan internetten bunun gibi bir ağaç yüksekliği hesap makinesi bul.
    Reklam

Yöntem 3 / 4:
Bir Kalem ve Yardımcı Kullanmak

  1. 1
    Bu yöntemi gölge yöntemine alternatif olarak kullan. Bu yöntem daha az doğru olsa da, bulutlu bir gün gibi gölge yönteminin işe yaramayacağı bir zaman kullanabilirsin. Ayrıca, yanında bir şerit metre varsa hesap yapmak zorunda kalmayabilirsin. Aksi takdirde, daha sonra bir şerit metre bulman ve bazı basit çarpma işlemleri yapman gerekir.[6]
  2. 2
    Başını hareket ettirmeden tüm ağacı yukarıdan aşağıya görebilmek için ağaçtan yeterince uzakta dur. En doğru ölçüm için ağacın tabanındaki zeminle aynı hizada olan zemin üzerinde durmalısın; daha yüksekte veya daha alçakta değil. Ağaçla aranda mümkün olduğunca engel olmamalıdır.
  3. 3
    Kol mesafesinde bir kalem tut. Boya çubuğu veya cetvel gibi herhangi bir küçük, düz nesneyi kullanabilirsin. Onu bir elinle tut ve kalem bir kol boyu önünde (seninle ağaç arasında) olacak şekilde kolunu uzat.
  4. 4
    Bir gözünü kapat ve ağacın en tepesini kalemin tepesinde görebilmek için kalemi yukarı veya aşağı hareket ettir. Bunu en kolay, kalemi sivri ucu yukarı bakacak şekilde çevirerek yaparsın. Böylece kalemin ucu, kalemin "içinden" ağaca bakarken, görüş alanında ağacın tepesini örtmelidir.
  5. 5
    Başparmağının ucu ağacın tabanıyla hizalanacak şekilde başparmağını kalem üzerinde yukarı veya aşağı hareket ettir. Kalemi, ucu ağacın tepesiyle hizalanacak şekilde tutarken (3. adımda olduğu gibi), başparmağını (yine, bir gözle kalemin "içinden" bakarken) kalem üzerinde ağacın yerle buluştuğu noktayı kapatan noktaya getir. Şimdi kalem, tabandan uca kadar ağacın tüm yüksekliğini "kaplıyor" olmalı.
  6. 6
    Kolunu kalem yatay olacak şekilde (yere paralel) döndür. Kolunu aynı mesafede düz tut ve başparmağının hâlâ ağacın tabanıyla aynı hizada olduğundan emin ol. Başparmak, ağacın altının ortasıyla hizalı olmalıdır.
  7. 7
    Arkadaşından, onu kalemin uç kısmından "doğru" görebilene kadar hareket etmesini iste. Yani, arkadaşının ayakları kalemin ucuyla aynı hizada olmalıdır. Arkadaşınla arandaki mesafe ağaçla arandaki mesafe ile yaklaşık aynı olmalı, daha yakında veya daha uzakta olmamalıdır. Ağacın yüksekliğinden dolayı arkadaşından biraz uzakta olman gerekebileceğinden, ona daha uzağa gitmesini, yaklaşmasını veya sola veya sağa hareket etmesini söylemek için el işaretleri (kalemi tutmayan elinle) kullanmayı düşün.
  8. 8
    Eğer yanında şerit metre varsa arkadaşınla ağaç arasındaki mesafeyi ölç. Arkadaşına yerinde durmasını söyle ya da o noktayı bir dal ya da taş ile işaretle. Ardından o nokta ile ağacın dibi arasındaki mesafeyi şerit metre ile ölç. Arkadaşınla ağaç arasındaki mesafe ağacın yüksekliğidir.
  9. 9
    Eğer yanında şerit metre yoksa kalem üzerinde arkadaşının boyunu ve ağacın yüksekliğini işaretle. Başparmağının olduğu yeri kazı ya da bir işaret çiz; bu, bakış açından ağacın yüksekliğidir. Aynı yöntemi önceki gibi kullanarak kalemi arkadaşını örtecek şekilde ayarla; kalemin ucu arkadaşının başında ve başparmağın onun ayaklarında olacak. Başparmağının olduğu yere ikinci bir işaret koy.
  10. 10
    Şerit metreye ulaştığında cevabı bul. Her işaretin uzunluğunu ve arkadaşının boyunu ölçmen gerekecektir fakat bunu ağacın yanına gitmek zorunda kalmadan eve gittikten sonra da yapabilirsin. Kalem üzerindeki uzunluk farkını arkadaşının boyuna oranla. Örneğin, arkadaşının boyunu gösteren işaret uçtan itibaren 5 cm ise ve ağacın yüksekliğinin işareti 17,5 cm ise 17,5 cm / 5 cm = 3,5 olduğundan ağacın uzunluğu arkadaşının boyunun uzunluğunun 3,5 katıdır. Eğer arkadaşının boyu 180 cm ise ağaç 180 cm x 3,5 = 630 cm uzunluğundadır.
    • Not: Eğer ağacın yanındayken elinde şerit metre varsa herhangi bir hesaplama yapman gerekmez. Yukarıdaki "eğer yanında şerit metre varsa" bölümünü dikkatlice oku.
    Reklam

Yöntem 4 / 4:
Eğimölçer veya Teodolit Kullanmak

  1. 1
    Daha kesin bir ölçüm için bu yöntemi kullan. Diğer yöntemler şaşırtıcı şekilde doğrudur fakat biraz daha matematik ve özel aletlerle daha kesin bir okuma yapabilirsin. Kulağa geldiği kadar ürkütücü değil; kendi eğimölçerini yapmak için ihtiyacın olan şeyler tanjant hesaplayabilen bir hesap makinesi, ucuz, plastik bir iletki, pipet ve bir parça ip. Eğimölçer, nesnelerin eğimini ya da bu durumda seninle ağacın arasındaki açıyı ölçer. Bir teodolit aynı amaca hizmet eden daha karmaşık bir alettir fakat daha hassas ölçü için teleskop ya da lazer kullanır.[7]
    • Bir Parça Kâğıt Kullanma yöntemi esasında bir kâğıt parçasını eğimölçer olarak kullanır. Bu yöntem, daha doğru olmanın yanında, kâğıdı ağaçla hizalamak için ileri ve geri hareket etmek yerine herhangi bir mesafeden yüksekliği ölçmeni sağlar.
  2. 2
    Gözetleme konumuna olan mesafeyi ölç. Sırtını ağaca dön ve ağacın tabanındaki zeminle yaklaşık olarak aynı seviyede olan ve buradan ağacın tepesini açıkça görebileceğin bir noktaya yürü. Düz bir çizgide yürü ve şerit metre kullanarak ağaç ile arandaki uzaklığı ölç. Ağaçtan belirli bir mesafede durmana gerek yok, ancak bu yöntem genellikle ağaç ile arandaki mesafe ağacın yüksekliğinin 1-1,5 katı ise en iyi sonucu verir.
  3. 3
    Ağacın tepesine olan yükselme açısını ölç. Ağacın tepesini gör ve ağaç ile zemin arasındaki "yükselme açısını" ölçmek için bir eğimölçer veya teodolit kullan. Yükselme açısı, sen açının tepe noktası iken iki çizgi (zeminin düz düzlemi ile senin yüksek bir noktaya (bu durumda, ağacın tepesine) bakış hattın) arasında oluşan açıdır.[8]
  4. 4
    Yükselme açısının tanjantını bul. Bir açının tanjantını bir hesap makinesi ya da trigonometrik fonksiyonlar tablosunu kullanarak bulabilirsin. Tanjantı bulma yöntemi hesap makinene bağlı olarak değişebilir fakat genellikle sadece “tan” düğmesine basar, açı değerini girer ve sonra “eşittir” düğmesine (=) basarsın. Eğer yükselme açısı 60 derece ise “tan” düğmesine bas ve ardından “60” değerini gir ve eşittir işaretine bas.[9]
    • Çevrim içi bir tanjant hesap makinesine gitmek için bu bağlantıya tıkla.
    • Bir dik üçgendeki bir açının tanjantı karşı kenarın komşu kenara bölünmesi olarak tanımlanır. Bu durumda, karşı kenar ağacın yüksekliği ve komşu kenar ise ağaç ile arandaki mesafedir.[10]
  5. 5
    Ağaç ile arandaki mesafeyi yükselme açısının tanjantı ile çarp. Unutma; ağaç ile arandaki mesafeyi bu yöntemin başında ölçmüştün. Bunu, hesapladığın tanjant değeri ile çarp. Sonuç sayı, ağacın göz hizandan ne kadar yüksekte olduğunu verecektir, çünkü sen tanjantı o seviyeden hesaplamıştın.[11]
    • Tanjantın tanımı hakkında önceki alt adımı okuduysan bu yöntemin neden işe yaradığını görebilirsin. Daha önce açıklandığı gibi, tanjant = (ağacın yüksekliği) / (ağaca olan mesafe). Denklemin her iki tarafını da (ağaca olan mesafe) ile çarparsan (tanjant) x (ağaca olan mesafe) = (ağacın yüksekliği) elde edersin!
  6. 6
    Önceki adımda hesapladığın yüksekliğe kendi boyunu ekle. Artık ağacın yüksekliğini biliyorsun. Eğimölçer ya da teodoliti zeminde değil de göz hizasında kullandığın için ağacın toplam yüksekliğini elde etmek için boyunu ölçüme ekle. Başının üzerini değil de, göz hizanın yüksekliğini ölçerek daha doğru bir sonuç elde edebilirsin.
    • Eğer sabit bir teodolit kullanıyorsan teodolitin dürbününden zemine olan mesafeyi kullan, kendi boyunu değil.
    Reklam

İpuçları

  • Ağacın etrafındaki farklı noktalardan birkaç ölçü alarak kalem yönteminin doğruluğunu ve yükselme açısı yöntemini iyileştirebilirsin.
  • Ağaçların çoğu dimdik değildir; yukarı doğru dümdüz büyümezler. Yükselme açısı yöntemlerini kullanarak, seninle ağacın tabanı arasındaki mesafeyi ölçmek yerine, seninle ağacın tepesinin zemindeki izdüşümü olan nokta arasındaki mesafeyi ölçerek açılı bir ağaç için ayarlama yapabilirsin.
  • Bu, 4. ve 7. sınıf öğrencileri için eğlenceli bir etkinlik olabilir.
  • Gölge yöntemini kullanırken daha yüksek doğruluk için bir kişinin boyu yerine bir metre veya yüksekliği bilinen benzer düz bir çubukla gölgeyi ölçebilirsin.
  • Ölçü birimlerinde tutarlı ol (örneğin, santimi santim ile veya metreyi metre ile çarp ve böl).
  • Bir iletki kullanarak çok kolay bir şekilde basit bir eğimölçer yapabilirsin. Talimatlar için bu makaleyi oku.
Reklam

Uyarılar

  • Ağaç eğimli bir zeminde ise bu yöntemler işe yaramaz. Profesyonel bir topoğraf bu durumlarda elektronik teodolit kullanır, ancak bunlar genellikle evde kullanım için çok pahalıdır.
  • Yükselme açısı yöntemleri doğru kullanılırsa 60-90 cm içinde doğru yüksekliği hesaplayabilirken, özellikle ağaç açılı veya eğik ise insan hatası yüksek olacaktır. Hassasiyet kesinlikle gerekliyse yardım için bir uzmana danış.
Reklam

İhtiyacın Olan Şeyler

  • Bir arkadaş (çoğu yöntemde isteğe bağlıdır, fakat bir yardım almak süreci eğlenceli ve daha kolay hâle getirir)
  • Ya bir şeritmetre ya da ahşap metre
  • ya da bir eğimölçer ya da teodolit
  • ya da bir parça kâğıt
  • artı bir kalem (bir yöntem için)

Bununla İlgili wikiHow'lar

Konuşacak Bir Şey Olmadığında Sohbet Nasıl BaşlatılırKonuşacak Bir Şey Olmadığında Sohbet Nasıl Başlatılır?
Bir Kızla Sohbet Etmeye Nasıl BaşlanırBir Kızla Sohbet Etmeye Nasıl Başlanır?
Hoşlanılan Kızla Nasıl KonuşulurHoşlanılan Kızla Nasıl Konuşulur?
Hoşlanılan Kıza Nasıl Mesaj AtılırHoşlanılan Kıza Nasıl Mesaj Atılır?
Bir Üniversite Hocasına Nasıl E‐posta GönderilirBir Üniversite Hocasına Nasıl E‐posta Gönderilir?
Derece Radyana Nasıl DönüştürülürDerece Radyana Nasıl Dönüştürülür?
Nasıl Havalı OlunurNasıl Havalı Olunur?
Taslak Nasıl YazılırTaslak Nasıl Yazılır?
Mililitre (mL) Gram'a (g) Nasıl DönüştürülürMililitre (mL) Gram'a (g) Nasıl Dönüştürülür?
Bir Kızla Mesajlaşma Nasıl BaşlatılırBir Kızla Mesajlaşma Nasıl Başlatılır?
"Teşekkür"e Nasıl Karşılık Verilir"Teşekkür"e Nasıl Karşılık Verilir?
Kısa Bir Kendini Tanıtma Yazısı Nasıl YazılırKısa Bir Kendini Tanıtma Yazısı Nasıl Yazılır?
Yüzde Artışı Nasıl HesaplanırYüzde Artışı Nasıl Hesaplanır?
Kısa Bir Hikaye Nasıl YazılırKısa Bir Hikaye Nasıl Yazılır?
Reklam

Bu wikiHow makalesi hakkında

wikiHow bir “wiki”dir. Bu, makalelerimizin çoğunun birden fazla yazar tarafından ortaklaşa yazıldığı anlamına gelir. Bu makaleyi oluşturmak için, zaman içinde makaleyi düzenlemek ve iyileştirmek üzere bazıları isimsiz, 73 kişi çalıştı.
Kategoriler: Eğitim ve İletişim
Bu sayfaya 967 defa erişilmiş.

Bu makale işine yaradı mı?

Reklam