Nöropati, periferik sinir sistemini etkileyen bir hastalıktır (PSS). PSS, vücudun hareketlerini, algıları ve tansiyon ve terleme gibi otomatik fonksiyonları kontrol eder. Sinirlerin zarar görürse zarar gören sinirlerin türüne bağlı olarak çeşitli belirtiler ortaya çıkabilir. Ayaklardaki nöropati, nüfusun %2,4’ünü etkilemektedir ve 55 yaş üstündeki insanların %8’i bu hastalığa yakalanır.[1] Diyabet en önemli sebeptir ama nöropati kalıtsal olabilir ya da enfeksiyon, diğer hastalıklar ve travma da nöropatiye neden olabilir. Bu nedenle, tedaviyi yürütmek için doktorunla ortak hareket etmen önemlidir.

Kısım 1
Kısım 1 / 3:
Hayat Tarzında Değişiklikler Yapmak

  1. 1
    Düzenli olarak yürü. Haftada en az üç kez dışarıda yürümeye çalış. Ya da senin için güvenli ve rahat olan bir egzersiz yap. Doktorundan sana uygun bir egzersiz planı önermesini isteyebilirsin. Egzersiz, kan akışını iyileştirecek ve zarar görmüş sinirleri besleyecektir. Yürüyüş, genel olarak kan şekerini düşürür ve diyabetin kontrol altına alınmasını kolaylaştırır. Diyabetini başarılı bir şekilde kontrol edersen nöropatin azalacaktır.
    • Egzersiz yapmaya zaman ayırmakta zorlanıyorsan aktif olmak için küçük adımlar atabileceğini unutma. Örneğin, evi temizleyebilirsin, köpekle oynayabilirsin ya da arabanı elle yıkayabilirsin. Bütün bunlar kanının hızla akmasını sağlayacaktır.
  2. 2
    Ayaklarını suda beklet. Küçük bir kabı ya da küveti ılık suyla doldur ve her bir bardak su için 1/4 bardak Epsom tuzu ekle. Suyun 37,5 derecenin üzerinde olmamasına dikkat et. Suyla kaplanması için ayaklarını kabın ya da küvetin içine sok. Suyun sıcaklığı seni rahatlatabilir ve kafanı ayaklarının ağrısından uzaklaştırabilir. Ayrıca, Epsom tuzunda kasları gevşetebilen magnezyum bulunur.[2]
    • Bir enfeksiyon ya da şişme varsa ayaklarını Epsom tuzunda bekletmeden önce doktoruna sor.[3]
  3. 3
    Alkolü azalt ya da bırak. Alkol, sinirler için toksik olabilir, özellikle de zarar gördülerse. Kendini bir haftaya yayılmış dört kadehle sınırlamalısın. Bazı nöropati türlerine aslında alkol neden olur, o yüzden nöropatin varsa alkolden uzak durmalısın.[4] Alkolü bırakmak, belirtilerini hafifletebilir ve sinirlerin daha fazla zarar görmesini engelleyebilir.[5]
    • Alkol bağımlılığı aileden geliyorsa hiç içmemen iyi olabilir. Güvende olmak ve sağlıklı kalmak için alkolü tamamen bırak.
  4. 4
    Çuha çiçeği yağı kullan. Bir kır çiçeğinde bulunan bu doğal yağ, tablet şeklinde de mevcuttur. Doktorundan çuha çiçeği yağı takviyesinden sana belirli bir doz önermesini iste. Çalışmalar, çuha çiçeği yağının içerdiği yağ asitlerinin nöropati belirtilerini iyileştirebildiğini göstermiştir.[6] Bu yağ asitleri sinir fonksiyonunu iyileştirir.
    • Faydalı yağ asidinin (GLA) diğer kaynakları, hodan yağı ve siyah frenk üzümüdür.
  5. 5
    Akupunkturu dene. Akupunktur, belirli baskı noktalarına iğneler yerleştirilen geleneksel bir Çin tıbbıdır. Bu baskı noktalarını, yani akupresür noktalarını uyarmak vücudun endorfin salgılamasını sağlayarak ağrıyı azaltır. Akupunkturcu, akupresür noktalarına dört ila on iğne yerleştirecek ve onları orada yaklaşık yarım saat bırakacaktır. Üç aylık bir dönemde altı ila on iki seansa ihtiyacın olacaktır.[7]
    • Randevu almadan önce akupunkturcunun saygınlığını kontrol et. Kan yoluyla geçen hastalıkları önlemek için gittiğin yerin ve iğnelerin steril olduğundan emin ol.
  6. 6
    Tamamlayıcı ve alternatif terapileri düşün. Akupunktura ek olarak, nöropati belirtilerini azaltmak için meditasyonu ve düşük yoğunluklu transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS) deneyebilirsin.[8] TENS prosedüründe, acı hissettiğin alanların etrafına yerleştirilen sondalara elektrik vermek için küçük bir pil paketi kullanılır. Sondalar ve pil, elektrik akımının geçerek bölgeyi uyardığı bir devre oluşturur. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç olsa da çalışmalar, TENS’in belirli tür nöropatik ağrıları tedavi etmekte etkili olduğunu göstermiştir.[9]
    • Meditasyon yöntemlerinden yürüyüş meditasyonu, oturma meditasyonu, Qigong ya da Tai Chi’yi deneyebilirsin. Çalışmalar, düzenli meditasyonla ağrıların azaldığını göstermiştir.[10]
    Reklam

Kısım 2
Kısım 2 / 3:
Tıbbi Tedavileri Kullanmak

  1. 1
    Doktorunun yazdığı ilaçları kullan. Nöropatiyi tedavi etmek için çeşitli ilaçlar mevcuttur. Doktorun, nöropatiye neden olan tıbbi bozukluğa odaklanacaktır ve bu, belirtileri azaltacak ve ayaklarındaki sinir fonksiyonunu iyileştirecektir.[11] Doktorun şu ilaçları yazabilir:
    • Amitriptilin: İlk başta antidepresan olarak kullanılan bu ilaç, nöropatik ağrıyı etkili bir şekilde tedavi eder. En düşük doz olan günde 25 miligramla başlarsın. Dozu yavaş yavaş günde 150 miligrama çıkarabilirsin. İlacı daima yatmadan önce al. Geçmişte intihar riski yaşadıysan bu ilaç sana yazılmamalıdır.
    • Pregabalin: Bu yatıştırıcı genellikle diyabetin neden olduğu periferik nöropatiyle bağlantılı ağrılar için yazılır. Mümkün olan en düşün dozla başlayacaksın ve doktorun önerdikçe arttıracaksındır. Maksimum doz, günde üç kez ağızdan 50 ila 100 miligramdır. Maksimum doz zamanla günde 600 miligrama kadar çıkartılabilir ama bu miktarın üzerindeki dozlar etkili değildir.
    • Duloksetin: Bu ilaç genellikle diyabetin neden olduğu nöropatik ağrıyla bağlı ağrılar için yazılır. Doz, ağızdan 60 miligramla başlar. Doz iki katına çıkarılabilir ve doktorun iki ay sonra tedaviyi gözden geçirecektir. Dozu iki katına çıkarabilsen de 60 miligramın üzerindeki çoğu doz nadiren daha etkilidir ve başka sorunlara neden olabilir.
    • Birleşik tedaviler: Doktorun TCA, venlafaksin ya da tramadol gibi ilaçları birleştirmeyi önerebilir. Bunlar, nöropati için tek başına kullanılan ilaçlardan daha iyi sonuçlar sağlayabilir.[12]
  2. 2
    Opiyatları yazıldığı şekilde kullan. Doktor, nöropati ağrını tedavi etmek için uzun etkili opiyatlar yapabilir. Bu genellikle kişi bazında belirlenir çünkü yan etkiler arasında bağımlılık, tolerans (zamanla etkileri azalır) ve baş ağrısı bulunur.[13]
    • Siklofosfamit gibi immünosupresifler, nöropatinin diğer tedavilere dirençli olabilen kronik bir türünü (disimmün nöropatiyi) tedavi etmek için de yazılabilir.
  3. 3
    Doktorunla ameliyat konusunu konuş. Nöropatinin nedenine bağlı olarak, doktorun dekompresif cerrahiyi tavsiye edebilir. Bu, sıkışan sinirlerin üzerindeki baskıyı azaltarak doğru şekilde işlev göstermelerine izin verecektir. Dekompresif cerrahi çoğunlukla karpal tünel sendromu için yapılır. Ama, ayakta ve bilekte sorunlara yol açan bazı kalıtsal nöropati türleri de dekompresif cerrahiden faydalanabilir.
    • Amiloid periferik nöropati, karaciğer nakliyle tedavi edilebilir çünkü nöropatinin bu türüne metabolik karaciğer sorunları yol açar.[14]
    Reklam

Kısım 3
Kısım 3 / 3:
Sağlığını İyileştirmek

  1. 1
    Beslenmene daha çok vitamin kat. Diyabet hastası değilsen ve fark edilen başka bir sistemik hastalığın yoksa E, B1, B6 ve B12 vitaminlerinin eksikliği nöropatiye neden olabilir.[15] Ama, bir vitamin takviyesi almadan önce doktorunla konuş. Doktorun, takviyeler ve ilaçlar önermeden önce nöropatinin nedenini teşhis etmesi gerekecektir.
    • Sağlıklı bir beslenmeyle daha çok vitamin almak için, bolca yeşil yapraklı sebze, yumurta sarısı ve karaciğer ye.
  2. 2
    Diyabeti kontrol altına al. Nöropati genellikle diyabet teşhis edildikten yıllar sonra ortaya çıkar. Ama, bir kez ortaya çıktı mı durumu tamamen tersine çevirmek mümkün olmayabilir. Doktorun, diyabeti ve nöropatinin neden olduğu ağrıyı kontrol altına almaya odaklanacaktır.[16]
    • Kan şekeri seviyeni kontrol altında tutmak önemlidir. Hedef, açlık kan şekerinin 70-130 mg/dL arasında, kahvaltıdan iki saat sonraki tokluk kan şekerininse 180 mg/dL’nin altında olmasıdır. Tansiyonunu da kontrol altında tutmalısın.
  3. 3
    Yaralanmayı ve ülser oluşumunu engelle. Nöropati olan ayaklarında daha az his olduğunu fark edebilirsin. Bu durum kesik, batma ya da çizilme gibi yaralanmalara daha meyilli olmana neden olur. İç ya da dış mekânlarda daima çorap ya da ayakkabı giy. Ayağının üst üste yaralanması kolayca ülser oluşumuna neden olabilir ve bunun iyileşmesi zordur. Düzenli muayenelerine gittiğinde doktorundan ayaklarını muayene etmesini de istemelisin.[17]
    • Arkası olmayan terlikler gibi rahat şeyler giy ve yeterince destek sunmayan ayakkabılardan, sandaletlerden ya da parmak arası terliklerden kaçın. Sıkı ayakkabılar, ayaklarının baskı noktalarındaki kan miktarını azaltabilir ve bu bölgelerde ülser oluşumuna yol açabilir.
    • Tırnaklarını çok fazla uzatma. Bu, ayak tırnaklarının batmasını engelleyecektir. Ama, tırnaklarını keserken dikkatli ol. Kazara bir yerini kesmemek için jilet kullanma.
  4. 4
    Oluşan ülserleri temiz tut. Ülserli bölgeyi tuzlu ılık suyla yıka. Bir parça steril gazlı bez al ve üzerine biraz tuzlu su dök. Bununla ülserin üzerindeki ölü dokuyu temizle. Sonra, bu bölgeyi kurut ve ülseri steril bir bandajla kapat. Bandajdan günde bir ya da iki kez, ıslanırsa daha sık değiştirmeye özen göster. Ülserden kötü bir koku gelirse hemen doktorunla bağlantı kur çünkü kötü koku, ciddi olabilecek bir enfeksiyonu işaret ediyor olabilir.[18]
    • Doktorunu ülserlerin olduğundan hemen haberdar et. Ülserlerin küçükse bandajla ve antibiyotiklerle kolayca tedavi edilebilir. Ama, büyük ülserleri iyileştirmek zor olabilir. Hatta bunlar ayak parmaklarının ya da ayakların ampütasyonuna bile yol açabilir.
  5. 5
    Ağrıyı kontrol et. Nöropatik ağrının şiddeti geniş ölçüde değişir.Hafif ila orta şiddette ağrı yaşıyorsan reçetesiz satılan aneljezikler al. Günde iki ila üç kez 400 mg ibuprofen ya da 300 mg aspirin alabilirsin.[19]
    • Anti peptik ilaçlar almayı unutma çünkü analjezikler (ibuprofen vb.) mideyi tahriş eder. Örneğin, yemeklerden önce iki kez 150 mg ranitidin alabilirsin.
  6. 6
    Altta yatan nedenler için tıbbi tedavi gör. Böbrek, karaciğer ya da endokrin hastalıklarından kaynaklanan nöropati, altta yatan hastalık tedavi edilerek düzeltilebilir. Sinir sıkışması ya da bölgesel sorunların varsa fizyoterapi veya ameliyatla iyileştirilebilir.
    • Herhangi bir takviye almadan önce daima yaşadığın nöropati sorununu doktorunla konuşmalısın.
    Reklam

İpuçları

  • Hastalık akut ya da kronik olabilir. Akut nöropati durumunda, hemen tıbbi muayene yapılması gereklidir.
  • İçtiğin su miktarını arttırarak ya da kompresyon çorabı giyerek belirtileri hafifletebilirsin.
Reklam

Bununla İlgili wikiHow'lar

Bir Haftada 5 Kilo Nasıl VerilirBir Haftada 5 Kilo Nasıl Verilir?
Mastürbasyon Bağımlılığı Nasıl BırakılırMastürbasyon Bağımlılığı Nasıl Bırakılır?
Yüzden Nasıl Kilo VerilirYüzden Nasıl Kilo Verilir?
Kıkırdak Piercing'indeki Şişlikler Nasıl İyileştirilirKıkırdak Piercing'indeki Şişlikler Nasıl İyileştirilir?
Sigara Nasıl İçilir?
Penisteki Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi EdilirPenisteki Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?
Yorgun Değilken Nasıl Uyunur?
Uyuşturucu Testinden Kısa Sürede Nasıl GeçilirUyuşturucu Testinden Kısa Sürede Nasıl Geçilir?
Isırgan Otu Isırığı Nasıl Tedavi EdilirIsırgan Otu Isırığı Nasıl Tedavi Edilir?
Regl Olduktan Sonra Gusül Abdesti Nasıl AlınırRegl Olduktan Sonra Gusül Abdesti Nasıl Alınır?
Regl Dönemi Nasıl Erken BitirilirRegl Dönemi Nasıl Erken Bitirilir?
Vajinadaki Koku Hızlıca Nasıl GiderilirVajinadaki Koku Hızlıca Nasıl Giderilir?
Yeni Bir Dövmeye Nasıl Bakım YapılırYeni Bir Dövmeye Nasıl Bakım Yapılır?
Bir Kişinin Kokain Kullandığı Nasıl AnlaşılırBir Kişinin Kokain Kullandığı Nasıl Anlaşılır?
Reklam
  1. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3882962/
  2. Domino, F. (n.d.). The 5-minute clinical consult standard 2015 (23rd ed.).
  3. Domino, F. (n.d.). The 5-minute clinical consult standard 2015 (23rd ed.)
  4. Domino, F. (n.d.). The 5-minute clinical consult standard 2015 (23rd ed.)
  5. Domino, F. (n.d.). The 5-minute clinical consult standard 2015 (23rd ed.)
  6. http://www.healthline.com/health/peripheral-neuropathy#CausesandRiskFactors2
  7. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetic-neuropathy/basics/treatment/con-20033336
  8. http://www.aafp.org/afp/1998/0315/p1325.html
  9. http://my.clevelandclinic.org/services/heart/disorders/pad/legfootulcer
  10. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/peripheral-neuropathy/basics/treatment/con-20019948

Bu wikiHow makalesi hakkında

Troy A. Miles, MD
Ortak yazarlar :
Ortopedi Cerrahı
Bu makaledeki ortak yazarlar Troy A. Miles, MD. Dr. Troy Miles Kaliforniya’da Yetişkinlerin Eklem Yenilenmesi konusunda uzman bir Ortopedi Cerrahı’dır. Doktorluk derecesini 2010 yılında Albert Einstein Tıp Fakültesi’nden almış, sonrasında uzmanlığını Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’nde tamamlamış ve UC Davis’de görev yapmıştır.
Kategoriler: Sağlık
Bu sayfaya 456 defa erişilmiş.

Bu makale işine yaradı mı?

Reklam