Ayağın Kırık Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?

Ortak yazar: Anthony Stark, EMR

Bu Makalede:Kırık Bir Ayağın Belirtilerini AnlamakAyağı Bir Doktora Tedavi EttirmekEvdeyken Kırık Ayak Bakımı7 Referans

Ayağında yaklaşık 26 kemik vardır ve bu kemiklerin çoğu yaralanmaya yatkındır. Bir şeyi tekmelediğinde ayak parmağını kırabilir, belirli bir yükseklikten atlayıp ayaklarının üzerine indiğinde topuğunu çatlatabilir ve ayağını bükerek veya burkarak diğer kemiklerini de kırabilirsin. Her ne kadar çocukların kemik kırma sıklığı yetişkinlerden daha fazlaysa da ayakları da yetişkin ayaklarından daha esnektir ve kırık ayaklarının iyileşme süreci de daha hızlıdır.

Kısım 1
Kırık Bir Ayağın Belirtilerini Anlamak

  1. 1
    Ayaklarının üzerinden yürümenin çok acı verip vermediğine bak. Kırık bir ayağın en büyük belirtisi, yürümek istediğinde veya üzerine basınç uyguladığında katlanılamayacak kadar çok acı vermesidir.[1]
    • Eğer ayak parmağın kırılmışsa çoğunlukla hâlen yürüyebilirsin ve çok acı çekmezsin. Ancak kırık bir ayakla yürümek, çok fazla acı verecektir. Botlar, belirli bir dereceye kadar ayağına destek verecekleri için kırıktan kaynaklanan acıyı maskeleyebilir. Bu nedenle, kırıktan şüpheleniliyorsa yaralanmayı teşhis etmenin en iyi yolu önce botları çıkarmaktır.
  2. 2
    Çoraplarını ve ayakkabılarını çıkar. Bu sayede ayaklarını yan yana koyup karşılaştırabileceğin için, bunu yapmak ayağının kırık olup olmadığını anlamana yardımcı olacaktır.[2]
    • Eğer ayakkabılarını ve çoraplarını çıkaramıyorsan, özellikle de bir başkasından yardım almana rağmen bunu yapamıyorsan, hemen acil servise git veya 112’yi ara. Ayağın büyük ihtimalle kırık ve acil tıbbi müdahale gerekiyor. Şişme nedeniyle ayağın zarar görmeden önce ayakkabını ve çorabını keserek çıkar.
  3. 3
    Ayaklarını karşılaştırarak morarma, şişme ve yaralanma belirtileri ara. Yaralı ayağın ve o ayaktaki parmakların şişip şişmediğine bak. Yaralı ayağını sağlıklı ayağınla karşılaştırarak çok kırmızı ve iltihaplı görünüp görünmediğini veya koyu mor/yeşil renkte morluklara sahip olup olmadığını görebilirsin. Yaralı ayağında açık yaralar görme ihtimalin de vardır.[3]
  4. 4
    Ayağın kırılmış mı yoksa sadece burkulmuş mu olduğunu kontrol et. Ayrıca ayağın kırık mı yoksa burkulmuş mu olduğunu anlamaya çalışabilirsin. Burkulmalar, iki kemiği birbirine bağlayan doku olan ligamentler uzadığında veya yırtıldığında oluşur. Kırıklar ise kemiğin çatlaması ve tamamen kırılmasıdır.[4]
    • Deriden dışarı çıkmış kemik olup olmadığını veya ayağının çarpık/doğal olmayan bir açıda duran bölgelerini kontrol et. Eğer dışarı çıkmış bir kemik varsa veya ayağın deforme olmuş görünüyorsa muhtemelen kırılmıştır.[5]
  5. 5
    En yakın acil servise git. Eğer yaralı ayağın kırılmışa benziyorsa en yakındaki acil servise gitmelisin. Eğer yalnızsan ve sana yardımcı olabilecek kimse yoksa 112’yi ara. Kırık bir ayakla acil servise kadar kendin araba kullanma.[6] Kırılmış herhangi bir kemik şoka girmene neden olabilir, bu da kendi başına araba kullanmayı çok tehlikeli bir hâle getirir.
    • Eğer seni acil servise götürecek biri varsa arabadayken hareket etmemesi için ayağını sabitlemeye çalışmalısın. Bir yastık kullan ve bunu ayağının altına kaydır. Ayağının dik durmasına yardımcı olması için yastığı bir bant kullanarak veya ayağına bağlayarak sabitle. Seyahat sırasında ayağını yüksekte tutmaya çalış, bunu yapabilmek için de mümkünse arka koltukta otur.

Kısım 2
Ayağı Bir Doktora Tedavi Ettirmek

  1. 1
    Doktorun ayağını muayene etmesine izin ver. Doktor, kırılmış olup olmadığını anlamak için ayağının değişik noktalarına bastıracaktır. O bunu yaparken acı hissedebilirsin. Eğer hissediyorsan bu da ayağının kırıldığının bir göstergesi olabilir.[7]
    • Eğer ayağın kırıksa doktor küçük ayak parmağının köküne ve ayağının ortasına bastırdığında acı hissedebilirsin. Ayrıca yardım almadan veya çok acı hissetmeden dört (veya daha az) adımdan daha fazla atamıyor olabilirsin.
  2. 2
    Doktorun ayağının röntgenini çekmesine izin ver. Eğer doktor ayağında kırık kemikler olduğundan şüpheleniyorsa ayağının röntgenini çekmek isteyecektir.
    • Ancak bir röntgen filmiyle ayağının kırık olup olmadığını anlamak zor olabilir. Zira şişkinlik ayaktaki ince kemikleri filmde görülemeyecek kadar belirsiz bir hâle getirebilir. Doktor, röntgen filmini kullanarak ayağındaki hangi kemiklerin kırık olduğunu ve nasıl tedavi edilmeleri gerektiğini tespit edebilir.
  3. 3
    Doktoruna tedavi seçeneklerini sor. Kırık ayağın için kullanılabilecek tedavi seçenekleri, ayağında hangi kemiklerin kırıldığına göre belirlenir.
    • Eğer topuğunu kırdıysan veya çatlattıysan ameliyat olman gerekebilir. Benzer bir şekilde, eğer ayağını bacağına bağlayan kemik olan talusu kırdıysan ameliyat olma gerekebilecektir. Ancak küçük ayak parmağını veya diğer parmaklarını kırdıysan büyük ihtimalle ameliyat olman gerekmeyecektir.

Kısım 3
Evdeyken Kırık Ayak Bakımı

  1. 1
    Mümkün olduğunca ayakta durma. Kırık ayağın bir doktor tarafından tedavi edildikten sonra mümkün olduğu kadar ayakta durmamaya odaklanmalısın. Etrafta dolaşmak için koltuk değneği kullan ve vücut ağırlığını ayağına değil, ellerine, kollarına, omuzlarına ve koltuk değneklerine verdiğinden emin ol.
    • Eğer bir veya birkaç parmağın kırılmışsa kırık parmağın hareket etmesini engellemek için yanındaki parmağa bantlanmış olabilir. Kırık parmağın üzerine ağırlık vermemeli ve tamamen iyileşme için altı ile sekiz hafta geçmesini beklemelisin.
  2. 2
    Ayağını yukarıda tut ve şişmeyi azaltmak için buz uygula. Otururken vücudunun kalanından yüksekte olması için ayağını bir mindere veya yüksek sandalyeye koy. Bunu yapmak şişkinliğin azalmasına yardımcı olacaktır.
    • Ayağına buz uygulaması yapmak da şişkinliğin azalmasına yardımcı olabilir, özellikle de ayağın alçı değil, bandaj içindeyse. Buz uygulamasına her defasında 10 dakika boyunca yap ve yaralanmanın ilk 10-12 saati boyunca her saat bunu tekrarla.
  3. 3
    Doktorun tarafından reçete edilen ağrı kesicileri kullan. Doktorun acını azaltmak için reçeteli veya reçetesiz bir şekilde alınan ağrı kesiciler verecektir. Onları sadece doktor reçetesinde veya prospektüste yazıldığı gibi kullan.
  4. 4
    Doktorundan bir takip muayenesi tarihi al. Çoğu ayak kırığı altı ile sekiz hafta arasında iyileşir. Yürümeye ve ayağın üzerine ağırlığını verebilmeye başladığında doktoruna yeniden muayene olmalısın. Doktorun ayağının düzgün bir şekilde iyileşmesi için sert ve düz tabanlı bir ayakkabı kullanmanı önerebilir.

Makale Bilgisi

Anthony Stark, EMR bu makalenin ortak yazarıdır. Anthony Stark, British Columbia’da sertifikalı bir Acil Tıbbi Hizmet Görevlisi’dir. Şu anda British Columbia Ambulance Service’de çalışmaktadır.

Kategoriler: Sağlık

Diğer dillerde:

English: Tell if a Foot Is Broken, Español: reconocer una fractura en el pie, Português: Saber Se um Pé Está Quebrado, Italiano: Capire se un Piede è Rotto, Français: détecter une fracture du pied, Deutsch: Erkennen ob ein Fuß gebrochen ist, العربية: التأكد من وجود كسر بالقدم, Bahasa Indonesia: Mengenali Patah Kaki, Nederlands: Vaststellen of een voet gebroken is, Русский: определить перелом стопы, 中文: 判断脚是否骨折, 한국어: 발이 부러졌는지 알아보는 방법, 日本語: 足の怪我が骨折なのか確認する, Tiếng Việt: Nhận biết bàn chân bị gãy xương

Bu sayfaya 886 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?