Analitik Makale Nasıl Yazılır?

Ortak yazar: Megan Morgan, PhD

Bu Makalede:Makalene Hazırlık YapmakMakaleni YazmakMakaleni Sonlandırmak6 Referans

Analitik bir makale yazmak göz korkutucu olabilir, özellikle daha önce hiç yapmadıysan. Merak etme! Derin bir nefes al, kendine kafeinli bir içecek hazırla ve emek ürünü bir analitik makale yazmak için aşağıdaki adımları takip et.

Kısım 1
Makalene Hazırlık Yapmak

  1. 1
    Analitik bir makalenin amacını anla. Analitik bir makale, analiz ettiğin şeyle ilgili bir çeşit argüman ya da iddia ortaya koyman gerekeceği anlamına gelir. Çoğu zaman başka bir yazıyı veya filmi analiz etmek zorunda kalacaksın, ancak bir konuyu veya bir fikri analiz etmen de istenebilir. Bunu yapmak için konuyu parçalara ayırıp metinden/filmden ya da kendi araştırmandan iddianı destekleyen kanıtlar sunmalısın.[1]
    • Örneğin; "Stanley Kubrick'in Cinnet filminde, Amerika’nın Kızılderili topraklarını kolonileştirme tarihi üzerinde yorum yapmak için Amerikan yerlilerinin kültür ve sanat motifini tekraren kullanır” analitik bir tezdir. Bu cümle belirli bir metni analiz ediyor ve bu konuda tez ifadesi şeklinde bir argüman ileri sürüyor.
  2. 2
    Ne hakkında yazacağına karar ver. Eğer bunu bir ders için yazıyorsan öğretmenin, hakkında yazacağın bir konu (veya konular) verecektir. İstenen konuyu dikkatlice oku. Ne yapman isteniyor? Ancak, bazen kendi konunu bulman gerekir.
    • Eğer kurmaca bir hikâye hakkında analitik bir yazı yazıyorsan argümanını belirli bir karakteri ya da karakterler grubunu motive eden şey üzerine odaklayabilirsin. Ya da belirli bir satırın ya da paragrafın neden konunun bütününe esas teşkil ettiğini tartışabilirsin.
    • Eğer tarihî bir olay hakkında yazıyorsan yaşanan olaya katkıda bulunan kuvvetlere odaklanmayı dene.
    • Eğer bilimsel bir araştırma ya da buluş hakkında yazıyorsan sonucunu analiz etmek için bilimsel yöntemleri takip et.
  3. 3
    Beyin fırtınası yap. Konunu seçtikten sonra bile tez cümlenin ne olması gerektiğini hemen bilemeyebilirsin. Bu normaldir! Biraz beyin fırtınası yapmak konun hakkında ne düşündüğünü keşfetmende sana yardımcı olabilir. Bunu yapabildiğin kadar fazla açıdan değerlendir.[2]
    • Tekrarlanan imgeleri, benzetmeleri, ifadeleri veya fikirleri ara. Tekrarlanan şeyler genellikle önemlidir. Bu şeylerin neden bu kadar önemli olduğunu deşifre edip edemeyeceğini gör. Her seferinde aynı şekilde mi, yoksa farklı şekilde mi tekrarlanıyorlar?
    • Metin nasıl çalışıyor? Örneğin; eğer retorik bir analiz yazıyorsan yazarın, savını desteklemek için mantıklı söylemleri nasıl kullandığını analiz edebilir ve tartışmanın etkili olup olmadığına karar verebilirsin. Eğer yaratıcı bir çalışmayı analiz ediyorsan, bir filmdeki görüntüler, görseller, vb. gibi şeyleri göz önünde bulundur. Eğer bilimsel bir araştırmayı analiz ediyorsan, yöntemleri ve sonuçları dikkate alıp deneyin iyi bir tasarım olup olmadığını analiz etmek isteyebilirsin.
    • Bazı insanlara bir zihin haritası yardımcı olabilir. Ana fikirle başla ve çevresinde baloncuklar hâlinde daha küçük fikirler ayarla. Desenlerin ve olayların nasıl ilişkili olduğunu tanımlamak için baloncukları bağla.
    • İyi beyin fırtınası karman çorman olabilir. Aslında, bu başlamak için iyi bir yol olabilir! Henüz hiçbir fikri önemsememezlik etme. Konunu incelerken düşündüğün herhangi bir unsuru veya durumu not et.
  4. 4
    Bir tez cümlesi bul. Tez cümlesi, yazında ortaya atacağın iddiayı özetleyen bir ya da iki cümledir. Bu, okuyucuna makalenin ne hakkında olacağını söyler.
    Yapma: "İntikam Beowulf”da merkezi bir temadır" gibi belirsiz veya aşikâr bir tez yazma.
    Yap: "
    Beowulf, ejderhanın onurlu intikamı ile Grendel'in annesinin tepkisini karşılaştırarak Anglo-Sakson dönemindeki farklı intikam tarzlarını keşfeder." gibi belirli bir tez ortaya koy.
    • Bu analitik bir tezidir, çünkü bir metni inceler ve belirli bir iddiada bulunur.
    • Bu iddia "tartışmalı"dır, yani bu, kimsenin itiraz edemeyeceği saf bir hakikatin ifadesi değildir. Analitik bir makale bir taraf tutar ve bir argüman ortaya koyar.
    • Tezinin ödev konusuna uyacak kadar sınırlı olduğundan emin ol. "Beowulftaki İntikam" bir doktora tezi olabilir, çok geniştir. Bir öğrenci makalesi için muhtemelen çok daha büyüktür. Ancak, bir karakterin intikamının bir diğerininkinden daha onurlu olduğunu tartışmak daha kısa bir öğrenci makalesinde gerçekleştirilebilirdir.[3]
    • Böyle bir yazı yazman istenmedikçe daha sonra tartışılacak üç nokta ortaya koyan "üç uçlu" tezden kaçın. Bu tez cümleleri genellikle analizini çok fazla sınırlar ve argümanına kalıplaşmış bir his verir. Argümanının ne olacağını genel olarak belirtmek sorun değil.
  5. 5
    Destekleyici kanıt bul. Verilen ödeve bağlı olarak sadece öncelikli kaynaklarınla (analiz ettiğin metin ya da metinler) veya diğer kitaplar ya da dergi makaleleri gibi birincil veya ikincil kaynaklarla çalışman gerekebilir. Ödevde ne tür kaynakların gerekli olduğu belirtilmelidir. İyi kanıtlar iddianı destekler ve tartışmanı daha ikna edici kılar. Nereden edindiğini ve iddianı nasıl desteklediğini not ederek destekleyici kanıtları listele.[4]
    • Örnek destekleyici kanıt: Ejderhanın intikamının Grendel’in annesinin intikamından daha haklı olduğu iddiasını desteklemek için şiirdeki canavarların saldırısına yol açan olayları, saldırıları ve bu saldırılara verilen tepkileri tartışan bölümlere bak.
      Yapma: Tezine uyması için kanıtları görmezden gelme ya da çarpıtma.
      Yap: Konu hakkında daha fazla şey öğrendikçe tezini daha ince ayrıntılı bir konuma ayarla.
  6. 6
    Bir taslak hazırla. Bir taslak hazırlamak makaleni yapılandırmana ve yazma sürecini kolaylaştırmana yardımcı olacaktır. Yazının ne kadar uzun olması gerektiğini anladığından emin ol. Bazı öğretmenler için standart "5 paragraflı makale" (giriş, 3 gelişme paragrafı, sonuç) yeterliyken birçok öğretmen makalelerin daha uzun olmasını ve konuların daha derinlemesine incelenmesini tercih eder. Taslağını buna göre yapılandır.
    • Tüm kanıtlarının birbirine nasıl uyum sağlayacağından emin değilsen endişelenme! Bir taslak hazırlamak, tezinin nasıl ilerlemesi gerektiğini anlamana yardımcı olabilir.
    • Fikirlerini büyük gruplar hâlinde sınıflandıran daha gayriresmî bir taslak da oluşturabilirsin. Oradan hareketle nerede ne konuşacağına karar verebilirsin.
    • Makalen, konunu layıkıyla tartışmana yetecek kadar uzun olacaktır. Öğrencilerin yaptığı ortak bir hata, geniş bir konu seçmek ve bunu sadece 3 gelişme paragrafında tartışmaktır. Bu, makalelerin üstünkörü veya aceleye getirilmiş olmasına neden olur. Her ayrıntıyı tartışmaya yeterince zaman harcamaktan korkma!

Kısım 2
Makaleni Yazmak

  1. 1
    Girişini yaz. Giriş paragrafın, okuyucuna konun hakkında gerekli bilgileri vermelidir. Girişinin merak uyandırmasını fakat çok da hararetli olmamasını sağlamaya çalış. Konuyu özetlemekten kaçın; argümanını belirtmek en iyisidir. Ayrıca dramatik tanıtımlardan kaçın (genellikle bir makaleye bir soru ya da uyarıyla başlamaktan kaçınmak en iyisidir). Genel olarak, makalende birinci (ben) veya ikinci (siz) şahsı kullanma. Tezini, genellikle ilk paragrafın son cümlesinde belirt.
    • Örnek giriş: İntikam, antik Anglo-Sakson kültürde yasal olarak tanınan bir haktı. Destansı Beowulf şiirindeki intikamların çoğu, intikamın Anglo-Sakson çağının önemli bir parçası olduğunu gösterir. Ancak, tüm intikamlar benzer değildir. Şairin bu intikamları tasvir ediş şekli, ejderhanın intikam eyleminde Grendel'in annesinden daha onurlu olduğunu gösteriyor.
    • Giriş paragrafı, okuyucularına argümanını anlamaları için bilmeleri gereken bilgileri verir ve şiirdeki genel bir konunun (intikam) karmaşıklığı hakkında bir tez sunar. Bu tarz bir argüman ilginç olabilir çünkü bu, okuyucuya metin hakkında dikkatlice düşünmesini ve metni göründüğü gibi ele almamasını önerir.
      Yapma: "Modern toplumlarda" ya da "Zaman içerisinde" ile başlayan cümlelerle laf kalabalığı yapma.
      Yap: Analiz ettiğin metnin kısaca başlığından, yazarından ve yayın tarihinden bahset.
  2. 2
    Gelişme paragraflarını yaz. Her gelişme paragrafında 1) bir konu cümlesi, 2) metnin bir kısmının analizi ve 3) analizini destekleyen metinden kanıt ve tez cümlen yer almalıdır. Bir konu cümlesi, okuyucuya gelişme paragrafının ne hakkında olacağını anlatır. Metnin analizi, tezini ortaya koyduğun yerdir. Öne sürdüğün her iddianın tezini desteklemesi gerektiğini unutma.[5]
    • Örnek konu cümlesi: İki saldırıyı ayırmanın kilit noktası aşırı intikam kavramıdır.
    • Örnek analiz: Grendel'in annesi sadece Ortaçağ kavramı olan ‘göze göz, dişe diş’ şeklinde bir intikam almak istemiyor. Bunun yerine, Hrothgar’ın krallığını kaosa sürüklerken bir cana karşılık bir can almak istiyor.
    • Örnek kanıt: Aeschere’i öldürmek ve sadece intikamını almak yerine, Grendel’in annesi o soyluyu “pençesine düşürerek” bataklığa götürür (1294). Bunu, Beowulf’u da öldürebilmek için onu Heorot’tan uzaklaştırmak amacıyla yapar.
    • "İKA" formülü hatırlamana yardımcı olabilir: İddia-Kanıt-Açıklama. Bir iddiada bulunduğun zaman o iddiayı destekleyen kanıt sunduğundan emin ol ve kanıtının iddianla ilişkisini açıkla.
  3. 3
    Ne zaman alıntı yapacağını ya da şerh yazacağını bil. Alıntılamak, metnin aslını almak ve onu tırnak işaretleri içerisine makalene yerleştirmektir. Alıntılamak, iddianı desteklemek için bir kaynaktaki metni olduğu gibi kullanmak için kullanışlıdır. MLA, APA veya Chicago stilini kullanmana bağlı olarak doğru alıntı biçimini kullandığından emin ol. Bunun yanı sıra, şerh yazmak metni özetlemektir. Şerh yazmak, arka plan bilgisi vermek veya çok fazla ayrıntıyı kısa bir alana sıkıştırmak için kullanılabilir. Çok fazla bilgi olduğunda veya bir şeyi iletmek için metnin büyük bir kısmını alıntılaman gerektiğinde kullanışlıdır.[6]
    Yapma: Paragraf başına ikiden fazla pasajdan alıntılama yapma.
    Yap: Tüm incelikli veya tartışmalı iddiaları alıntı veya şerh ile destekle.
    • Bir alıntı örneği: Aeschere’i öldürmek ve sadece intikamını almak yerine, Grendel’in annesi o soyluyu “pençesine düşürerek” bataklığa götürür (1294).
    • Şerh edilen bir cümle örneği: Dişi Grendel Heorot’a girer, içerisinde uyuyan adamlardan birini ele geçirir ve bataklığa kaçar (1294).
  4. 4
    Sonuç paragrafını yaz. Sonuç paragrafın, okuyucuna tezini nasıl desteklediğini hatırlattığın yerdir. Bazı öğretmenler ayrıca, sonuç paragrafında daha geniş bir bağlantı kurmanı da ister. Yani bu, ‘daha büyük çaplı bir bağlantı‘ kurmanı istedikleri anlamına gelir. Bu, tezinin metinle ilgili diğer iddiaları nasıl etkilediğini veya iddianın analiz ettiğin metni okuyan birinin görüşünü nasıl değiştirebileceğini belirtmen anlamına gelebilir.
    Yapma: Sonuç paragrafında yeni bir tez ortaya koy.
    Yap: etkilerini veya daha geniş bağlamını tartışarak tez cümlenin ötesine açıl.
    • Örnek sonuç: ‘Göze göz, dişe diş’ kavramı Orta Çağ dünyasında oldukça geçerliydi. Ancak, Grendel’in annesi ve ejderhanın saldırılarını karşılaştırarak orta çağ dünyasının haklı intikam ile haksız intikam algısı açıklığa kavuşturulmuş oldu. Ejderha sadece nasıl biliyorsa öyle davranırken Grendel’in annesi kötü niyetle saldırır.
    • ‘Daha büyük çaplı bir bağlantı‘ ile örnek sonuç: ‘Göze göz, dişe diş’ kavramı Orta Çağ dünyasında oldukça geçerliydi. Ancak, Grendel’in annesi ve ejderhanın saldırılarını karşılaştırarak orta çağ dünyasının haklı intikam ile haksız intikam algısı açıklığa kavuşturulmuş oldu. Ejderha sadece nasıl biliyorsa öyle davranırken Grendel’in annesi kötü niyetle saldırır. Diğer karakterlerin incelenmesinden de görüldüğü gibi bu tasvirler, Orta Çağ’ın başlarında kadınların daha büyük kötülük potansiyeline sahip oldukları algısına bağlanabilir.

Kısım 3
Makaleni Sonlandırmak

  1. 1
    Makalendeki imlâ ve dil bilgisi hatalarını gözden geçir. Çok fazla hata bulunan çalışmalar, gözden geçirilip düzenlenenlere kıyasla genellikle daha düşük not alır. Bir yazım denetimi yap, bağlaçsız birleşik cümleleri ara ve noktalama hatalarını kontrol et.
    • Makaleni doğru biçimlendirdiğinden de emin ol. Örneğin, 12 puntoluk standart bir font (Arial veya Times New Roman gibi) ve 2,5 cm kenar boşlukları standarttır.
  2. 2
    Yazını yüksek sesle oku. Yüksek sesle okumak makaledeki kulağa garip gelebilecek yerleri bulmana yardımcı olur. Bu, daha önce fark etmemiş olabileceğin bağlaçsız birleşik cümleleri bulmak için de harika bir yoldur.
  3. 3
    Tüm karakterlerin, başlıkların, yerlerin vs. doğru yazıldığından emin ol. Öğretmenler yazının tamamında ana karakter adlarının yanlış yazılmasından puan kırararlar. Metne veya makaleye dön ve imlânın doğru olduğunu tasdik et.
    • Eğer bir filmi analiz ediyorsan İnternet’ten karakter listesine bak. İsimlerin doğru yazıldığından emin olmak için iki ya da üç kaynaktan kontrol et.
  4. 4
    Kendi çalışmanı öğretmenin gözünden oku. Meramını karşı tarafa net bir şekilde aktarıyor musun? Makalenin yapısı anlaşılması kolay mı? Çalışman, konunun neden önemli olduğunu açıklıyor mu?
  5. 5
    Başkasından çalışmanı okumasını iste. Eklemen ya da çıkarman gerektiğini düşündükleri bir şey var mı? Anlatmak istediğin meseleyi anlıyorlar mı?

İpuçları

  • Kendine "Neyi ispat etmeye çalışıyorum?" diye sor. Bu sorunun cevabı tezinde yer almalıdır. Eğer yoksa geri git ve bunu düzelt.
  • Resmî bir analiz ya da eleştiri yazarken konuşma dili ile yazmaktan sakın. Resmi olmayan bir dil kullanmak yazıya biraz renk katacak olsa da, argümanını sözlü argonun etkisiyle zayıflatma riskini göze almak istemezsin.
  • Üstü kapalı ifadelerden kaçın. Belirsizlik yanlış yorumlara açık kapı bırakır ve uyumlu, analitik bir makalede yanlış yoruma açık kapı bırakmak argümanının tesirini azaltır.

Makale Bilgisi

Megan Morgan, PhD bu makalenin ortak yazarıdır. Megan Morgan Georgia Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Uluslararası İlişkiler alanında Lisansüstü Programı Akademik Danışmanı’dır. İngilizce alanındaki Doktorasını 2015 yılında Georgia Üniversitesi’nden almıştır.

Kategoriler: Eğitim ve İletişim

Diğer dillerde:

English: Write an Analytical Essay, Français: rédiger une dissertation, Español: escribir un ensayo analítico, Português: Escrever um Ensaio Analítico, 中文: 写说明性论文, Русский: написать аналитическое эссе, Čeština: Jak napsat analytickou esej, Bahasa Indonesia: Menulis Esai Analisis, Nederlands: Een analytisch essay schrijven, Tiếng Việt: Viết một Bài văn Phân tích, العربية: كتابة مقال تحليلي, 한국어: 분석하는 글 작성법, हिन्दी: एनालिटिकल (analytical) निबंध लिखें

Bu sayfaya 207 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?