Açık Uçlu Soru Nasıl Sorulur?

Soru sormak bilgi toplamanın temel bir yoludur. Her şeyde olduğu gibi bunda becerikli olmanın da yolları vardır. Açık uçlu sorular sormak insanları konuşmaya kaptırmanın samimi bir yoludur. Açık uçlu ve kapalı uçlu sorular arasındaki farkı bilmek sana kariyerinde ve sosyal hayatında büyük fayda sağlar.

Kısım 1 / 2:
Açık Uçlu Soruları Anlamak

  1. 1
    Açık uçlu sorunun ne olduğunu anla. Etkili bir şekilde açık uçlu soru sormaya başlamadan önce onun ne olduğunu bilmen gerekir. Açık uçlu soru kişinin kendi bilgisini veya hislerini kullanarak cevapladığı, tam bir cevap gerektiren bir sorudur. Bu sorular nesneldir, soru sorulan kişiyi yönlendirmez ve açıklama gerektiren bir cevapla sonuçlanır.[1] Aşağıdakiler açık uçlu sorulara örnek olabilir:
    • "Ben oradan ayrıldıktan sonra ne oldu?"
    • "Neden Hasan Hülya'dan önce oradan ayrıldı?"
    • "Bugün iş yerinde ne yaptın?"
    • "Bu televizyon programının yeni sezonu hakkında ne düşünüyorsun?"
  2. 2
    Kapalı uçlu sorular sorma. Kapalı uçlu bir soru kısa veya tek kelimelik bir cevapla cevaplanabilir. Bunlar, gerçekleri ve belirli bilgileri elde etmek için kullanılır. Kapalı uçlu sorulara örnek olarak şunlar sıralanabilir:
    • "Kimi seçeceksin?"
    • "Ne marka bir arabaya sahipsin?"
    • "Burak ile konuştun mu?"
    • "Aysel Kenan ile mi çıktı?"
    • "Pastayı kim bitirdi?"
    • Kapalı uçlu sorular konuşmaları durdurur. İnsanları ayrıntılara inmeye, kendileri hakkında konuşmaya veya soruyu soran kişiye ayrıntılı bilgi vermeye davet etmez veya isteklendirmez.
  3. 3
    Açık uçlu soruların özelliklerini bil. Bazen insanlar açık uçlu sorular sormadıkları hâlde sorduklarını sanarlar. Konuşurken başarılı bir biçimde açık uçlu sorular sormak için onun özellikleriyle ilgili bilgi sahibi ol.
    • Bunlar kişinin duraklamasını, düşünmesini ve tasarlamasını gerektirir.
    • Genelde cevaplar gerçeklerden oluşmaz; kişisel düşünceler, görüşler veya bir konuyla ilgili fikirlerden oluşur.
    • Açık uçlu soru sorarken konuşmanın kontrolü soru sorulan kişiye geçer, bu da kişiler arası bir alışveriş başlatır. Konuşmanın kontrolü soru soran kişide kalıyorsa o zaman kapalı uçlu soru soruluyordur. Bu teknik, bir sohbetten ziyade bir röportaj veya sorgulama hissi verir.[2]
    • Aşağıdaki özellikleri taşıyan soruları sormaktan uzak dur:
      • gerçekleri veren cevaplar
      • cevaplanması kolay olan sorular
      • çabuk verilebilen ve az ile hiç arası düşünme gerektiren cevaplar.[3] Bunları yansıtan sorular kapalı uçludur.
  4. 4
    Açık uçlu soruların dilini bil. Açık uçlu sorular sorduğundan emin olmak için, gereken dili anlaman gerekir. Açık uçlu sorular belirli şekillerde başlar.
    • Açık uçlu sorular ya da ifadeler şu kelimeleri içerir: neden, nasıl, ne, tarif et, açıkla, bahset veya ... hakkında ne düşünüyorsun.
    • "Bahset" veya "tarif et" ifadeleri bir soru şeklinde başlamasa da sonuç açık uçlu soru sormakla aynı olur.
    • Kapalı uçlu soruların da belirli bir dili vardır. Kapalı uçlu sorulardan uzak durmak istiyorsan sorunda şu ifadeleri kullanma: mı/mi/mu/mü, mısın/misin/musun/müsün.
    Reklam

Kısım 2 / 2:
Açık Uçlu Soruları Kullanmak

  1. 1
    Açık uçlu soruları anlamlı cevaplar için kullan. Açık uçlu soruları kullanmanın temel sebeplerinden biri derin, anlamlı ve üzerinde düşünülmüş cevaplar elde etmektir. Bu şekilde soru sormak insanları açılmaya davet eder çünkü söyleyecekleri şeyle ilgilendiğini göstermiş olursun.
    • Anlamlı cevaplar istediğin zaman kapalı uçlu sorular kullanma. Bu sorular konuşmayı birden durma noktasına getirebilir. Tek kelimelik cevaplar herhangi bir tür konuşma veya ilişki oluşturmayı zorlaştırabilir. Kapalı uçlu sorular genelde yetersiz cevaplar sağlar.
    • Baz alarak konuşmayı ilerletebileceğin ayrıntılı açıklamalar istediğinde açık uçlu sorular sor.
    • Bir gerçeği veya tek kelimelik cevabı elde etmek için kapalı uçlu bir soru sorduktan sonra konuşmayı büyütmek için açık uçlu soruları kullan. Gerçeği veya tek kelimelik cevabı al ve bunun etrafında tüm konuşmayı oluşturacak açık uçlu sorular geliştir.[4]
  2. 2
    Sınırlar koy. Açık uçlu sorular bazen aşırı açık olabilir. Açık uçlu soru sorarken kullandığın üslup, özellikle belli bir türde bir cevap arayışı içindeysen büyük önem taşır.[5]
    • Bir arkadaşına romantik bir randevu ayarlamaya çalışıyorsan ona "Bir insanda neye bakarsın?" diye sorabilirsin. Sen onun kişilik anlamında konuşmasını isterken o fiziksel özellik olarak cevap verebilir. Bunun yerine parametreleri olan daha özel bir soru sor: "Birinde hangi kişilik özelliklerine bakarsın?"
  3. 3
    Yönlendirici sorular dene. Bu yöntemde dar odaklı bir soruyla başlayıp daha geniş ve açık ayrıntılı türden sorulara geç. Bu yöntem birinden belirli ayrıntılar öğrenmek istiyorsan işe yarar. Bu, birinin bir konuya ilgisini çekmek istiyorsan veya birinin kendine olan güvenini artırmak istiyorsan da işe yarar.[6]
    • Birinin geniş açık uçlu sorularla açılmasında zorlanıyorsan ilk önce soruları daraltmayı deneyip ardından kişiyi konuşmaya çektikten sonra genişlet.[7] Çocuklarınla yaptığın konuşmalar buna bir örnek olabilir. "Bugün okulda ne oldu?" diye bir soru sorabilirsin. Sorunun cevabı "hiçbir şey" olabilir. "Öğretmen yazma ödevi olarak ne verdi?" gibi bir soruyla devam et. Bu büyük ihtimalle bir konuşma başlatacaktır.
  4. 4
    Devamını getir. Diğer soruların devamını getirmek için açık uçlu sorular kullan. Bu devam soruları açık veya kapalı uçlu sorulardan sonra sorulabilir.
    • Kapalı uçlu bir soru sorduktan sonra devamını getirmek ve daha uzun bir cevap almak için "neden" ve "nasıl" soruları sor.
    • Biri konuşmasını bitirince ona az önce söylediğine değinen veya az önce söylediğiyle ilgili açık uçlu bir soru sor. Bu, konuşmanın açık ve merak uyandırıcı bir şekilde devam etmesini sağlar.
  5. 5
    İnsanlarla bağ kur. Açık uçlu sorular biriyle konuşarak bağlantı kurmanın en iyi yollarından biridir. Kapalı uçlu soruların tersine açık uçlu sorular iki kişi arasında daha derin, daha anlamlı iletişimi teşvik eder. Soranın, soru sorulan kişinin cevabını ilgiyle dinlediğini gösterir.
    • Bu soruları kişiyle ilgili daha fazla bilgi sahibi olmak için sor. Açık uçlu sorular çoğu zaman insanları kendilerinden bahsetmeye teşvik eder. Devam soruları sorarak kişiyle ilgili yeni şeyler keşfetmeye devam edebilirsin.
    • Bu sorular başka biri için ilgi, şefkat veya endişe göstergesi olabilir. Açık uçlu sorular daha ilgili, kişisel cevaplar gerektirir. "Kendini nasıl hissediyorsun?" veya "Neden ağlıyorsun?" diye sorarak kişiyi hislerini seninle paylaşmaya davet edersin. "İyi misin?" diye sormak ise birine sadece "evet" veya "hayır" diye cevap verme olanağı sağlar.
    • Sessiz, gergin veya yeni tanıştığın biriyle konuşma başlatmak için açık uçlu sorular sor.[8] Bu, onun rahatlamasını sağlayıp ona açılma isteği verebilir.
    • Baskı yapmak, ipucu vermek veya birinin cevabını etkilemekten kaçınmak için açık uçlu sorular kullan. Çoğu açık uçlu soru tarafsız olur. Kapalı uçlu soruların üslubu kişinin soruyu belli bir şekilde cevaplayamayacak kadar baskı altında hissetmesine sebep olabilir.[9] Örneğin, "Sence de elbise güzel değil mi?" sorusu yönlendirici olabilirken "Elbiseyi nasıl buldun?" sorusu tarafsız bir açık uçlu soru olur. "... değil mi?" şeklinde ek sorularla takip ettirilen sorular konuştuğun kişinin seninle aynı fikirde olması gerektiği hissini vererek onları yönlendirici hâle getirebilir. Bunları açık uçlu sorularda kullanma.
    • Kişiye çok kişisel veya çok fazla kişisel bilgi isteyen sorular sormamaya dikkat et. Soru sorarken soru sorulan kişinin rahatlık seviyesini ölç. Fazla kişisel olduğunu düşündüğün bir soru sorarsan daha az kişisel olan başka bir soruya geç.
  6. 6
    Çok sayıda cevap oluşturabilecek sorular sor. Açık uçlu sorular tartışmalar için harikadır. Bunlar farklı cevaplar, görüşler ve çözümlere teşvik eder. Ayrıca yaratıcı düşünmeye teşvik eder ve insanların görüşlerini geçerli kılar.
    • Açık uçlu sorular dil becerilerini de çok yönlü bir biçimde işe koşar. Açık uçlu soruları düşünmeye teşvik etmeyi ve dil yeteneklerini geliştirmeyi sağlamak için çocuklarda ve yeni dil öğrenenlerde kullanabilirsin.
  7. 7
    İnsanları konuşmaya isteklendiren sorular sor. Konuşma, birçok insanın sorun yaşadığı bir sanattır. Yeni insanlarla konuşmak korkutucu olabilir ancak açık uçlu sorular başkalarını konuşmaya isteklendirmeni sağlayabilir.
  8. 8
    Derine inen sorular sor. Açık uçlu sorular derine inen sorular olabilir. Derine inen sorular sormak için iki yöntem vardır:
    • Açıklık getirmek için derine inmek. Genel bir cevapla sonuçlanan bir açık uçlu soru sorduysan açıklık getirilmesi için başka bir açık uçlu soru sor. Örneğin, birine "Neden burada yaşamayı seviyorsun?" diye sorarsan ve o "manzaradan dolayı" diye cevap verirse ona "Manzarayla ilgili neyi seviyorsun?" diye ek bir açıklama sorusu sorabilirsin.
    • Tamamlık için derine inmek. Açık uçlu bir soruya tam, açık bir cevap verildikten sonra ek bilgi almak için daha fazla soru sorabilirsin. Tamamlık için derine inen sorulara örnekler "Başka neyi seviyorsun?" veya "Başka ne sebeplerin vardı?" olabilir.[10]
    • "Ekleyeceğin başka bir şey var mı?" diye sorma. Bu, kapalı uçlu bir sorudur ve basit bir "hayır" cevabıyla sonuçlanabilir.
  9. 9
    Yaratıcılığa yol aç. Açık uçlu soruların sonuçlarından biri yaratıcılıktır. Belli türde açık uçlu sonuçlar insanları düşünme sınırlarını genişletmeye cesaretlendiren cevaplar gerektirir.
    • Bazı açık uçlu sonuçlar tahmin gerektirir. "Seçimlerde kim kazanacak?" veya "Bu adayın seçilmesinin devletimiz için ne gibi etkileri olur?" gibi sorular insanların olası senaryolar ileri sürmelerini gerektirir.
    • Bu sorular bazen insanları sonuçlar üzerine de düşündürür. Birine "... olsaydı ne olurdu?" veya "... yapsaydın ne olurdu?" diye sorarak onu verilen bir senaryoyla ilgili sebepleri ve sonuçları düşünmeye davet etmiş olursun.
  10. 10
    Onların da sana açık uçlu sorular sormasını sağlamaya çalış. Bu, konuşmayı daha dengeli bir hâle getirir ve konuşmaya soru sormanın dışında bir şekilde de katılmanı sağlar. Birinin sana soru sormasını sağlamak için bir hikâyenin ya da görüşün tüm ayrıntılarını bir kerede vermemeyi dene.[11]
  11. 11
    Dinlemeye önem ver. Eğer dinlemiyorsan doğru soruları sormanın bir anlamı yoktur. Bazen ilk soruya verilen cevaba dikkatimizi vermeden bir sonraki soruyu oluşturarak hata yaparız. Bunu yaparsan devam soruları için büyük fırsatlar kaçırırsın. Sorduğun sorunun cevabını dinlemek için çaba harca.
    Reklam

Uyarılar

  • Açık uçlu soruları cevaplama konusunda kendini rahat hissetmeyen bir kişi ya onları sormandaki amacı bilmiyordur ya da pek cevap vermek istemiyordur. Kısa bir açıklama yapmayı deneyebilirsin. Hâlâ karşı koyuyorsa bu cevabın kişisel olduğundan veya kişinin bahsetmek istemediği bir konuyla ilgili olduğundan olabilir.
  • Açık uçlu sorular uzun, sıkıcı cevaplara yol açabilir. Onların kısa ve konuyla ilgili olmasını istiyorsan soruyu sorarken açık ol.
Reklam

Bu wikiHow makalesi hakkında

wikiHow bir “wiki”dir. Bu, makalelerimizin çoğunun birden fazla yazar tarafından ortaklaşa yazıldığı anlamına gelir. Bu makaleyi oluşturmak için, zaman içinde makaleyi düzenlemek ve iyileştirmek üzere bazıları isimsiz, 57 kişi çalıştı.
Kategoriler: İlişkiler
Bu sayfaya 538 defa erişilmiş.

Bu makale işine yaradı mı?

Reklam