İsilik Nasıl Geçer?

Ortak yazar: Jurdy Dugdale, RN

Bu Makalede:Evde Kolay Çözümler UygulamakDaha Ciddi Durumlar İçin Topikal Tedaviler Uygulamak14 Referans

İsilik (bilimsel adı Miliaria olarak bilinir) ciltteki ter bezleri tıkanıp ter, cildin altında kaldığında oluşan bir sağlık sorunudur. Sıcaklık isiliği tetikler. Yani sıcak altında çalışmak veya güneşlenmek isiliğe sebep olabilir.[1] Tahriş, benek şeklinde kızarık "küçük noktalar" yani isilik, ciltte ne kadar yayıldığına bağlı olarak küçük çaplı sıkıntılardan tut ciddi sağlık sorunlarına kadar farklı boyutlarda olabilir. Neyse ki isiliği erken tedavi edersen bu sorundan kurtulmak kolay. Küçük çaplı bir isilikten kurtulmak için bu kolay yöntemleri dene!

1
Evde Kolay Çözümler Uygulamak

  1. 1
    Sıcaktan uzak dur. İsiliğin ana nedenlerinden biri terlemeyi artıran sıcak havaya maruz kalmaktır. Ne kadar az terlersen tıkalı gözeneklerde o kadar az ter oluşur ve isilik de o kadar az tahriş olur. Dolayısıyla sıcak havadan ne kadar uzak durabilirsen o kadar iyi olur.[2]
    • Klimalı bir ortamda bulunma şansın varsa bu iyi olur. Klima yalnızca havayı soğuk yapmaz aynı zamanda daha az nemli yapar.[3] Mesele isilik olunca klimanın nemlilik açısından çok yardımı dokunur çünkü yüksek nemlilik terin kurumasını engelleyerek isiliği kötüleştirir.
  2. 2
    Bol, "nefes alabilen" kıyafetler giy. İsilik sorunun varsa cildinin temiz hava alabildiği kıyafetler giymek akıllıca olur. Bu sayede ciltteki ter ve nem kuruyabilir. Ayrıca bu, isilik etrafında nem oluşmasını önler. Ancak sıkı kıyafetler giydiğinde nem oluşumu önlenmez.
    • Mesele sadece giydiğin kıyafetler değildir, bunların hangi malzemelerden yapıldığıdır. Pamuklu ve örme kumaşa benzeyen egzersiz yaparken giyilen daha fazla nefes alabilen dokular en iyileridir ama naylon ve polyester gibi tamamen yapay kumaşlar en az nefes alan kumaşlardır.
    • Hava sıcak olduğunda, cildinin sıcak havaya maruz kalmasına sebep olabilecek kıyafetler (şortlar, kolsuz tişörtler vb.) giymek istemeyebilirsin. Bunlar güneş yanığı riskini artırır dolayısıyla da cildin daha fazla tahriş olabilir ve zarar görebilir. Bol bol güneş kremi sür ya da cildi kapatan ve bol kıyafetler giymeyi alışkanlık hâline getir.
    • Çim biçme makinesi işçileri gibi elle yapılan işlerde çalışan işçiler, işe başlamadan önce kıyafetlerini ıslatmayı deneyebilirler. Bu işçiler isiliği önlemek için uzun kollu tişörtler giymeli ve kıyafetlerinin nemli kalmasını sağlamalıdırlar.
  3. 3
    Zorlu fiziksel egzersizlerden kaçın. Egzersiz sırasında vücudunun ısısı artar ve terlersin. Ama isiliğin varsa bunu yapmak istemezsin. Uzun vadede sağlık için fiziksel egzersiz çok önemlidir ama kısa vadede isiliğin iyileşmesini önleyerek onu daha kötü yapabilir. İsiliğin iyileşmesini bekliyorsan yoğun fiziksel egzersizlerden uzak durmaya çalış, özellikle de sıcak ve nemli ortamlarda yapılan egzersizlerden. Bu egzersizlere şunlar dâhildir:
    • Spor
    • Doğa yürüyüşü
    • Koşma
    • Ağırlık kaldırma/jimnastik
    • ve benzerleri.
  4. 4
    Cildini kurutmak için yatıştırıcı pudra kullan. Bazen, özellikle de sıcak ve nemli iklimlerde egzersiz yapmasan bile isilikli cildi tamamen kuru tutmak zordur. Böyle durumlarda isilikli bölgeye az miktarda talk pudrası, bebek pudrası veya mısır nişastası (bir tutam) sürmeyi dene. Bu pudralar nemi emerek cildin kuru kalmasını sağlar.[4]
    • İlk önce duş al, ardından kurulan ve sonra pudrayı sür. Evde bir süre tişörtsüz gezebileceksen mısır nişastası daha etkili olabilir.
    • Kokulu veya parfümlü pudralar kullanma. Bunlar, isilikli cildi tahriş edebilir. Açık yaralara herhangi bir pudrayı sürmek istemezsin çünkü sürersen bunlar, enfeksiyona sebep olabilir.
  5. 5
    Sık sık duş al ve cildinin kendiliğinden kurumasını bekle. Cildinde isilik olduğu zaman cildini temiz tutman önemlidir. Kir ve bakteri enfeksiyona sebep olarak isiliği kötüleştirebilir. Ama düzenli olarak duş almak (isiliğin varsa en azından günde bir kere) cildinde, kirliliğe sebep olan maddelerin oluşmasını engellemede yardımcı olur. Duş aldığında havluyla kurulanma. Bunun yerine cildinin kendiliğinden kurumasını bekle ya da cildini havluyla hafifçe kurula.[5] Havlular cildi daha fazla tahriş edebilir ve enfeksiyona sebep olan bakterileri cilt üzerinde başka bölgelere taşıyabilir.
  6. 6
    Cildinin her gün yeterince temiz hava almasını sağla. İsiliğin varsa tüm gün aynı kıyafetleri giymemelisin. İşin ve diğer sorumluluklarından dolayı isiliğe iyi gelen, nefes alabilen kıyafetleri giyemiyorsan dinlenme fırsatı bulduğun an üstündekileri çıkar. Bu istenen bir durum değildir ama cildine az da olsa nefes alma imkânı vermek, bu imkânı hiç vermemekten daha iyidir.
    • Örneğin sıcak ve nemli bir zemindesin ve ayağında isilik var. Ama işin gereği kalın, lastik çizmeler giymen gerekiyor. Böyle bir durumda günün sonunda serinlemek için duş aldıktan sonra geniş sandaletler giymeyi deneyebilirsin. İsilik temiz havayla ne kadar çok temas ederse bu durumu iyileştirmek de daha kolay olur.

2
Daha Ciddi Durumlar İçin Topikal Tedaviler Uygulamak

  1. 1
    Standart kremleri ve losyonları kullanma. İsilik bazen kendi kendine geçmez. Bu gibi durumlarda iyileşme sürecini hızlandırabilecek bazı kremler ve losyonlar vardır. Ama bunlar istisnalar, hepsi böyle değil. Birçok krem ve losyon, her ne kadar "yatıştırıcı" veya "nemlendirici" olarak pazarlansa da isilik durumunda işe yaramayacaktır. Hatta bunların çoğu, özellikle de aşağıdaki maddeleri içerenler, isiliği daha da kötüleştirebilir.
    • Hidrokortizon. İnsanların çoğu hidrokortizonun isiliği yatıştırdığını zanneder. Aslında hidrokortizon isiliği yatıştırmaz ama onu kötüleştirebilir.
    • Petrol ya da mineral yağı. Bu yağlı maddeler gözenekleri tıkayabilir. Gözeneklerin tıkanması zaten en baştan beri isiliğin ana nedenidir.[6]
    • Parfümler veya kokular. Bunlar genelde cildi tahriş ederek isiliği daha kötü yapabilir.
  2. 2
    Hafif kalamin losyonu sür. Kalamin cildi yatıştıran, koruyan ve tahrişi azaltan bir maddedir. Ayrıca bazen isilik durumunda görülen kaşıntıyı azalttığı da bilinir.[7] Bu ve benzeri losyonlar bazen "kaşıntılı isilik losyonu" olarak pazarlanmaktadır.
    • Kalamin iyi bir seçenektir ama ıslaktır ve kıyafetlere yapışır. Kalamini sürdükten sonra kuruması için biraz bekle. Örneğin kalamini sürdükten sonra bir vantilatörün karşısına oturabilirsin. Gece kalamini sürüp biraz bekledikten sonra temiz çarşafların üzerine yat. Kalamin leke bırakabilir, dolayısıyla bunu en güzel yatak takımların seriliyken kullanma.
    • Kalamin genel olarak güvenilirdir ama yaygın kullanılan bazı ilaçlarla ve hastalıklarla olumsuz yönde etkileşime girebilir. Hamileysen, ilaçlara karşı bilinen bir alerjin varsa ya da reçeteli bir ilaç kullanıyorsan kalamini kullanmadan önce doktora danış.[8]
    • Kalamin losyonu reçetesiz satılan bir ilaçtır.
  3. 3
    Susuz lanolin sür. Bu da bazen isilik için reçete edilen yatıştırıcı bir maddedir. Susuz lanolin tahrişi azaltır ve ter bezlerinin tıkanmasını azaltmada yardımcı olarak isiliğin ana sebebine karşı savaşır.[9]
    • Yüne hassasiyeti olan bazı insanlarda bunu kullandıktan sonra tahriş oluşabilir.[10] Yüne hassasiyetin varsa bunu kullanma.
    • Susuz lanolin reçetesiz satılan bir ilaçtır.
  4. 4
    Topikal steroid sür. Steroidler uygulandığı bölgedeki iltihabı, tahrişi ve şişkinliği azaltmada kullanılan bir ilaç sınıfıdır.[11] İsiliğin üzerine ince tabaka hâlinde sürülen steroid merhem, iyileşme sürecini hızlandırarak isiliğin kızarıklığını ve "hassaslığını" önemli düzeyde azaltır. Steroid kremleri dikkatlice kullan.
    • Hafif steroid kremler genelde reçetesiz satılan ilaçlardır. Bunlar, kas gelişimini artırmak için kullanılan tehlikeli anabolik steroidlerle aynı değildir.
    • Topikal steroidler yapışkan ve nemli olabilirler dolayısıyla bunları gece kullanmak en iyisidir. Bir topikal losyon sürüp kıyafetlerini başarılı bir şekilde giymek zordur.
  5. 5
    Hangi tür bir isilik durumunda doktora görünmen gerektiğinin bilincinde ol. Daha kötü olmalarına izin verildiği takdirde orta düzey isilikler, orta düzey bir sorun olmaktan çıkıp yavaş yavaş daha kötü bir hâl almaya başlar. Tehlike ve enfeksiyon belirtilerine karşı tetikte ol. Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark edersen daha agresif bir tedavi planının uygulanabilmesi için mümkün olan en kısa sürede doktora görün. Bu, söz konusu kişi bir bebekse, yaşlı bir insansa ya da zayıf bağışıklık sistemi olan biriyse özellikle acil bir durumdur.[12]
    • Artan ağrı
    • Artan şişkinlik ve geçmeyen tahriş
    • Ateş
    • İsilikten akan iltihap ya da akıntı
    • Boğazdaki, kasıktaki veya koltukaltındaki lenf nodüllerinin şişmesi

İpuçları

  • İsilik çoğu zaman kasık veya koltukaltı bölgesinde oluşur. Bu bölgeleri kuru tutmaya, havalandırmaya çalış ve bu bölgelere pudra sür. Mümkün olduğu durumlarda bir vantilatörün ya da klimanın karşısına oturmaya çalış.
  • İsiliği kaşıma çünkü isiliği kaşımak enfeksiyona sebep olabilir. Uyurken isiliği kaşımamak için ince bir eldiven takmayı düşün.
  • Reçetesiz satılan antihistaminler kaşıntı için rahatlama sağlayabilir.
  • Bebeklerin narin bir cildi vardır ve isiliğe karşı fazlasıyla dayanıksızdırlar. Bebeği kundağa sararken çok sıkı sarmamaya dikkat et (sıkı olduğunda temiz hava akışı engellenir) ve ciltte tahriş oluşumunu önlemek için kirli bezleri en kısa sürede değiştir.
  • Çok kiloluysan, kilo vermek isiliğe olan hassasiyetini uzun dönemde azaltabilir. Vücudunda çok fazla yağ katmanı varsa isilik, özellikle de vücudun bu bölgelerinde yani katmanların olduğu bölgelerde daha fazla oluşur.[13]
  • Bazı kaynaklarda isilik için kolloidal yulaf ezmesi içeren losyonlar tavsiye edilir.[14]

Makale Bilgisi

Jurdy Dugdale, RN bu makalenin ortak yazarıdır. Jurdy Dugdale Florida’da Lisanslı bir Hemşire’dir. Hemşirelik Lisansını Florida Hemşirelik Kurulu’ndan 1989 yılında almıştır.

Kategoriler: Sağlık

Diğer dillerde:

English: Get Rid of Heat Rash, Español: deshacerte de un sarpullido por calor, Italiano: Trattare un'Eruzione Cutanea da Calore, Русский: избавиться от потницы, Deutsch: Einen Hitzeausschlag kurieren, Bahasa Indonesia: Menyembuhkan Biang Keringat, Nederlands: Van warmteuitslag afkomen, Français: traiter les éruptions cutanées causées par la chaleur, Português: Eliminar a Brotoeja, Čeština: Jak se zbavit vyrážky z horka, العربية: التخلص من الطفح الحراري, Tiếng Việt: Điều trị ban nhiệt, 한국어: 땀띠 없애는 법, ไทย: กำจัดผดร้อน, हिन्दी: घमौरियों से छुटकारा पाएँ, 中文: 消除痱子, 日本語: あせもを治す

Bu sayfaya 467 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?