İshalden Nasıl Hızlı Kurtulunur?

Ortak yazar: Jennifer Boidy, RN

Bu Makalede:Belirtilerle Hemen Başa ÇıkmakHızlı Bir Rahatlama İçin Beslenmeni DeğiştirmekNedeni Tedavi Etmek30 Referans

Karın krampları, sık sık tuvalete gitmek, dışkının gevşek ve sulu olması… İshal herkesin gününü sekteye uğratabilir. Neyse ki beslenmende yapacağın birkaç basit değişiklikle, ishali hızlı bir şekilde hafifletmeye yarayan reçetesiz ilaçlarla ishali evde tedavi etmeyi deneyebilirsin. İshali uygun bir şekilde tedavi etmeyi öğren ve bu deneyimi en az başını ağrıtacak ve en çabuk şekilde atlatmak için susuz kalmaktan kaçın.

1
Belirtilerle Hemen Başa Çıkmak

  1. 1
    Susuz kalmaktan kaçın. İshalin en yaygın komplikasyonu susuzluktur ve bu tehlikeli olabilir. Gün boyu sürekli su, et suyu ve meyve suyu içmeyi ihmal etme. Bir defada sadece küçük yudumlar içebilsen bile ishal yüzünden kaybettiğin sıvıları yenilemek çok önemlidir. [1]
    • Su içmek iyidir ama et suyu, meyve suyu ya da bazı spor içeceklerini de mutlaka iç. Vücudunun potasyum ve sodyum gibi elektrolitlere de ihtiyacı var.[2]
    • Bazı insanlar, elma suyunun belirtileri daha kötüleştirdiğini düşünür.[3]
    • Hiçbir şey içemeyecek kadar bulantın oluyorsa buz parçaları em.[4]
    • 12 saatten uzun bir süredir hiçbir sıvıyı midende tutamıyorsan ya da ishalin veya kusman 24 saatten daha uzun süredir devam ediyorsa hemen doktora git. Vücudun ciddi şekilde susuz kalırsa hastanede serum bağlanması gerekebilir.[5]
    • Bir çocuk ya da bebek ishal olduysa onlara meyve suyu ya da gazlı içecek verme. Emziriyorsan her zamanki gibi emzirmeye devam et.
  2. 2
    Reçetesiz ishal giderici ilaç kullan. Loperamid (Lopermid) ya da bizmut subsalisilat (Bizmopen) kullanmayı dene. Bunları sadece talimatlardaki gibi kullan. Bu ilaçları yaşadığın yerdeki eczanede kolayca bulabilirsin.
    • Önce doktora sormadan bunları çocuklara verme.
    • Bu ilaçları aldığında, mide sorunlarına bir bakteriyel enfeksiyon yol açmışsa bazı ishal vakaları kötüleşir.[6] Reçetesiz ishal giderici ilaçları denemek uygundur ama ishalini kötüleştirirse alternatif tedaviler için hemen doktora git.
  3. 3
    Ağrı kesicileri tedbirli bir şekilde kullan. Ateşi düşürmek ve karın kramplarının neden olduğu ağrıyı azaltmak için non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar (ya da ibuprofen ve naproksen gibi NSAİİ’ler) almayı deneyebilirsin. Öte yandan fazla dozlarda ya da bazı hastalıklar varken kullanıldığında bu ilaçlar mideyi tahriş ve tahrip edebilir. Bu ilaçları sadece doktorun söylediği gibi ya da şişedeki talimatlara göre kullan ve aşağıdaki durumlarda bunları kullanma:[7]
    • Doktorun sana farklı bir ilaç verdiyse ya da farklı bir durum için başka bir NSAİİ alıyorsan.
    • Karaciğer ya da böbrek hastalığın varsa.
    • Mide ülserin olduysa ya da mide kanaması geçirdiysen.
    • 18 yaşından küçüksen. Bir çocuğa ya da ergene bu ilaçları vermeden önce doktoruna danış. Çocuklarda ve ergenlerde grip dâhil virüsleri tedavi etmek için aspirin kullanmak, Reye sendromu adında hayatı tehdit edebilen bir hastalığa yol açabilir.[8]
  4. 4
    Bol bol dinlen. Çoğu hastalıkta ya da tıbbi durumda olduğu gibi, vücudun için yapabileceğin en iyi şey, dinlenmektir. Yeterince uyu, kendini sıcak tut ve vücudunun dinlenmesine izin ver. Bu, ishale neden olabilen herhangi bir enfeksiyonla savaşmana ve hastalığın fiziksel stresinden kurtulmana yardımcı olur.
  5. 5
    Belirtiler geçmezse ya da kötüleşirse doktora git. İshalin ya da kusman 24 saatten uzun sürerse ya da 12 saatten daha uzun süredir su bile içemiyorsan susuzluğu önlemek için doktora git.[9] Şiddetli karın ağrın ya da rektal ağrın varsa, dışkın siyahsa ya da dışkında kan varsa, ateşin 39°C’den yüksekse, boynunda tutulma ya da şiddetli baş ağrın varsa ya da cildin veya gözlerinin beyazı sarardıysa aile hekimine git.[10]
    • Çok susadıysan, ağzın ya da cildin kuruysa, pek idrara çıkmıyorsan veya idrarın koyu renkliyse ya da kendini hâlsiz, sersem gibi, bitkin hissediyorsan susuz kalmış olabilirsin.[11]
  6. 6
    Çocuğun susuz kaldıysa doktora götür. Çocuklar ve bebekler, yetişkinlerden daha hızlı susuz kalırlar ve bunun sonuçları daha ciddidir. Çocuklardaki susuzluk belirtileri arasında şunlar vardır: çukurlaşmış gözler, başın ön tarafında içe çökmüş, yumuşak bir nokta, bebek bezlerinin normalden daha az ıslak olması (ya da 3 saatten fazla bir süre hiç ıslanmaması), gözyaşı olmadan ağlamak, ağzın ya da dilin kuru olması, ateşin 39°C ya da daha yüksek olması, huysuzluk ve sersemlik.[12]
    • Çocuğunun ishali 24 saatten daha uzun süredir devam ediyorsa ya da dışkısı siyahsa veya dışkısında kan varsa da onu doktora götür.
    • Çocuğun hâlsizse, şiddetli karın ağrısı ve ağız kuruluğu varsa ya da doktoruna ulaşamıyorsan onu acil servise götür.
  7. 7
    Sağlık durumunda ciddi değişiklikler varsa acil yardımla bağlantı kur. Sende ya da başka birinde nefes alma güçlüğü, göğüste ağrı, zihin bulanıklığı, aşırı uyuşukluk varsa, uyanmakta güçlük çekiliyorsa, bayılma ya da bilinç kaybı, hızlı ya da düzensiz nabız, nöbet geçirme, boyunda tutulma, şiddetli baş ağrısı, aşırı hâlsizlik ya da sersemlik hissi varsa hemen acil yardımı ara.[13]

2
Hızlı Bir Rahatlama İçin Beslenmeni Değiştirmek

  1. 1
    Şeffaf sıvılardan oluşan bir diyet uygula. İshal olduğunda sindirim sistemi üzerindeki yükü mümkün olduğunca azalt. Mideni yormadan susuz kalmamak ve elektrolitlerini dengede tutmak için şeffaf sıvılardan oluşan bir diyete bağlı kal. Gün boyu 5-6 küçük “öğün” ye ya da bu sıvıları her birkaç dakikada bir elinden geldiğince yudumla.[14] Şeffaf sıvı diyetinde şunlar olabilir:[15]
    • Su (soda ve aromalı sular da olur)
    • Posasız meyve suyu, meyveli panç ve limonata
    • Meşrubatlar dâhil gazlı içecekler (ama şekersiz ve kafeinsiz olanları seçmek önemlidir)
    • Jelatin
    • Kahve ve çay (kafeinsiz, sütsüz)
    • Süzme domates ya da sebze suyu
    • Spor içecekleri (bunları tek başlarına değil de diğerlerine ek olarak iç; tek başlarına yararlı olamayacak kadar fazla şeker içerirler)
    • Saf et suyu (kremalı çorba değil)
    • Bal ve şeker, limonlu şeker ya da nane şekeri gibi sert şekerler
    • Buzlu dondurmalar (meyvesiz ve sütsüz)
  2. 2
    Katı gıdaları yavaş yavaş ekle. İkinci gün, beslenmene birkaç kuru, yarı katı gıda ekleyebilirsin. Bunlardan az miktarda ye. Bunları hazmedemiyorsan şeffaf sıvı diyetine geri dön ve daha sonra tekrar dene. Baharatsız, az yağlı ve düşük lifli gıdaları tercih et.[16]
    • Muz, pirinç, elma püresi ve kızarmış ekmekten oluşan BRAT diyetini dene. Kraker, erişte ve patates püresi de iyi seçeneklerdir.
    • Aşırı baharatlı yiyeceklerden uzak dur. Biraz tuzdan bir şey olmaz ama baharatlı şeyler yeme.
  3. 3
    Düşük lifli gıdalar tüket. Yüksek lifli gıdaların gaz yapma ve ishali kötüleştirme ihtimali yüksektir. Kendini daha iyi hissedene kadar taze sebze ve meyve (muz hariç) yeme. Tam buğdaylar ve kepek de lif açısından zengindir.[17]
    • Öte yandan, uzun vadede lifin bağırsaklarını düzene sokmaya yardım edebileceğini aklında bulundur. Sık sık ishal sorunu yaşıyorsan sistemini düzene sokmaya yardım etmesi için beslenmende daha çok lif bulundur.
  4. 4
    Yağlı yiyeceklerden uzak dur. Yağlı yiyecekler ishali ve karın ağrısını büyük ihtimalle kötüleştirir. Tamamen iyileşene kadar kırmızı et, tereyağı, margarin, tam yağlı süt ürünleri, kızarmış yiyecekler, işlenmiş, hazır ambalajlı gıdalardan ve fast food’dan uzak dur.[18]
    • Yağ tüketimini günde 15 gramı geçmeyecek şekilde sınırla.[19]
  5. 5
    Süt ürünlerinden uzak dur. İshalin, gazın ve şişkinliğin muhtemel nedenlerinden biri laktoz intoleransıdır. Süt içtiğinde ya da süt ürünleri yediğinde sık sık ishal olduğunu ya da ishalinin kötüleştiğini fark edersen laktoz intoleransın olma ihtimalini göz önünde bulundur. Bununla birlikte ishalken ne olursa olsun süt ürünlerinden uzak dur.[20]
  6. 6
    Kafeinden kaçın. Kafein, karın ağrısına ve gaza neden olabilir ve daha fazla susuz kalmana yol açabilir. Kafeinsiz kahve, çay ve meşrubat içilebilir.[21]
    • Buna, kahve, çay, bazı spor içeceklerinin yanı sıra çikolata gibi kafeini yüksek gıdalar dâhildir.
  7. 7
    Alkol alma. Alkol, yaşadığın belirtileri büyük ihtimalle kötüleştirecektir. Ayrıca, belirtileri kontrol altına almak için aldığın ilaçlarla çakışabilir. Alkol, daha çok idrara çıkmana da neden olur ve bu, susuzluğu arttırabilir. Hastayken alkolden uzak dur.[22]
  8. 8
    Fruktoz ve yapay tatlandırıcılar kullanma. Yapay tatlandırıcılardaki kimyasal bir bileşenin ishale neden olduğu ya da kötüleştirdiği bilinmektedir. Genel olarak gıda katkı maddelerinden uzak dur ama özellikle de sindirim sistemin tekrar eski hâline dönene kadar.[23] Yapay tatlandırıcı içeren birçok marka vardır. Bunlardan bazıları:
    • Splenda
    • Canderel
    • Sunlife Sübstoff
  9. 9
    Probiyotikleri dene. Probiyotikler, sindirim sisteminin işlevini sürdürmesine yardım eden bir tür canlı bakteridir. Bunları, canlı kültürlü yoğurtlar gibi ürünlerde ve yaşadığın yerdeki eczanede, hap ya da kapsül şeklinde bulabilirsin. Probiyotikler, antibiyotiklerin ve bazı virüslerin yol açtığı ishale faydalı olabilir çünkü bağırsaktaki “iyi” bakterilerin dengesini yeniden sağlayabilir.[24]
    • İshalken canlı kültürlü sade yoğurt yemek, süt ürünlerinden kaçınma kuralına bir istisnadır.

3
Nedeni Tedavi Etmek

  1. 1
    Virüse bağlı nedenlerin geçmesini bekle. Sıradan grip hastalığında ve benzeri vakalarda olduğu gibi, çoğu ishal vakasına da virüsler neden olur. Virüse bağlı ishal, birkaç gün içinde geçecektir. Geçmesini bekle, susuz kalma, dinlen ve belirtileri hafifletmek için reçetesiz ishal gidericiler kullan.[25]
  2. 2
    Bakteriyel enfeksiyonlar için doktora ilaç yazdır. Pis yiyecekler ya da suyun yol açtığı ishalin nedeni çoğunlukla bakteriler ya da bazen parazitlerdir. Bu durumda, doktorunun enfeksiyonu tedavi etmek için belirli antibiyotikler ya da başka ilaçlar yazması gerekebilir.[26] İshalin 2-3 günde iyiye gitmezse enfeksiyona bağlı bir neden olup olmadığını belirlemek için doktoruna git.
    • Antibiyotiklerin sadece ishale bakterilerin neden olduğu biliniyorsa verileceğini aklında bulundur. Antibiyotikler, virüslere ya da diğer nedenlere karşı etkili değildir ve doğru kullanılmazsa hoş olmayan yan etkileri olabilir veya sindirim sorunlarını kötüleştirebilir.
  3. 3
    Doktorunun yardımıyla ilaçlarını değiştirebilirsin. Antibiyotikler aslında ishalin sık görülen nedenlerinden biridir çünkü bağırsaklarındaki bakterilerin dengesini değiştirir. Kanser ilaçları ve magnezyum içeren antiasitler de ishali kötüleştirebilir. Sık sık ishal oluyorsan ve nedeninden emin değilsen doktoruna ilaçlarınla ilgili danış; ilaçlarının dozunu azaltabilir ya da farklı bir ilaç verebilir.[27]
    • Asla doktora danışmadan ilaçlarını bırakma ya da değiştirme. Bunun sağlık açısından ciddi sonuçları olabilir.
  4. 4
    Kronik hastalıkları tedavi et. Crohn Hastalığı, Ülseratif Kolit, Çölyak Hastalığı, Huzursuz Bağırsak Sendromu gibi bazı sindirim sistemi hastalıkları ve safra kesesiyle ilgili sorunlar (veya safra kesesinin ameliyatla alınması) kronik ya da sık olarak ishale yol açabilir. Altta yatan hastalığı tedavi etmek için doktorunla birlikte hareket et. Doktorun seni gastroenterolog adı verilen bir mide ve bağırsak uzmanına yönlendirebilir.[28]
  5. 5
    Stresini ve kaygını en aza indir. Bazı kişilerde, aşırı stres ve kaygı yaşamak, mide hastalığına neden olabilir.[29] Stres düzeyini azaltmak ve ishal nöbetleri sırasında yaşadığın rahatsızlığı gidermek için gevşeme tekniklerini düzenli olarak kullan. Meditasyonu ya da derin nefes alma egzersizlerini dene. Düzenli olarak farkındalık pratiği yap, doğa yürüyüşlerine çık, müzik dinle; gevşemene yardımcı olan her neyse onu yap.

İpuçları

  • İshalsen başkaları için yemek hazırlama. Enfeksiyonun yayılmasını engellemek için ellerini düzenli olarak yıka, özellikle de tuvaleti kullandıktan sonra.
  • Elektrolit içeren bolca içecek tüket. İshalken sadece sıvı kaybetmezsin. Vücudundaki tuzları da kaybedersin.

Uyarılar

  • Şeffaf sıvılardan oluşan diyeti sadece birkaç gün uygulamalısın. Şeker hastalığı gibi kontrol altına alınması gereken bir hastalığın varsa beslenmende değişiklik yapmadan önce daima doktoruna danış.[30]

Referans

  1. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diarrhea/diagnosis-treatment/treatment/txc-20232969
  2. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diarrhea/diagnosis-treatment/treatment/txc-20232969
  3. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diarrhea/diagnosis-treatment/treatment/txc-20232969
  4. http://www.fairview.org/healthlibrary/Article/116831EN
  5. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diarrhea/symptoms-causes/dxc-20232937
  6. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diarrhea/manage/ptc-20233046
  7. http://www.fairview.org/healthlibrary/Article/116831EN
  8. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/reyes-syndrome/basics/causes/con-20020083
  9. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diarrhea/symptoms-causes/dxc-20232937
göster dahası... (21)

Makale Bilgisi

Jennifer Boidy, RN bu makalenin ortak yazarıdır. Jennifer Boidy Maryland’da Lisanslı bir Hemşire’dir. Hemşirelik Ön Lisans derecesini Carroll Community Fakültesi’nden 2012 yılında almıştır.

Kategoriler: Sağlık

Diğer dillerde:

English: Get Rid of Diarrhea Fast, Italiano: Liberarti Velocemente della Diarrea, Español: curar la diarrea rápidamente, Deutsch: Durchfall schnell loswerden, Français: se débarrasser rapidement de la diarrhée, Русский: быстро избавиться от диареи, 中文: 迅速止泻, Português: se Livrar da Diarreia com Rapidez, Nederlands: Snel van diarree afkomen, Bahasa Indonesia: Menghentikan Diare dengan Segera, Čeština: Jak se rychle zbavit průjmu, العربية: علاج الإسهال بسرعة, हिन्दी: डायरिया (Diarrhea) से निज़ात पाएँ, Tiếng Việt: Trị Tiêu chảy Nhanh chóng, ไทย: รักษาอาการท้องเสียแบบทันใจ, 한국어: 설사 빠르게 낫는 법, 日本語: 下痢を早く治す

Bu sayfaya 234 defa erişilmiş.
Bu makale işine yaradı mı?